Sıçanlarda deneysel siyatik sinir akut kompresyon modelinde memantin hidroklorürün akut etkilerinin değerlendirilmesi

VII. TÜRKÇE ÖZETKompresyon tipi sinir yaralanmaları sinir yaralanmalarının üçüncü en sık sebebini oluşturmaktadır. Özellikle cerrahi girişime uygun aday olmayan hastalar periferik sinir cerrahisi kliniklerinde sorun oluşturmaktadır. Bu tip hastaların tekrar iş gücüne kazandırılması zaman ve maddi kazanç kaybına neden olmaktadır. Günümüze kadar çeşitli çalışmalarda sinir rejenerasyonunun arttırmak amacıyla nörotropik faktörler, sterodiler, hormonlar ve manyetik alan uygulaması gibi çeşitli yaklaşımlar mevcuttur. Memantin dünyada ve ülkemizde Alzhemier hastalığında reçete edilmektedir ve yakın zamanda da perifeirk sinir sisteminde çalışılmaya başlanmıştır. Özellikle nöropatik ağrı ve fantom tipi ağrı çalışmalarında denenmiştir. Ancak memantinin akut sinir yaralanmasında özellikle akut dönemde etkinliğini değerlendirecek bir çalışma mevcut değildir. Bu çalışmada sıçanlarda deneysel akut sinir kompresyonu oluştulmuş ve memantinin akut dönemdeki etkinliği araştırılmıştır. Çalışma sıçanlardan oluşan 4 grupta yapıldı. Birinci grup yalancı operasyon grubu olup bunlarda sadece siyatik sinir disseksiyonu yapıldı. İkinci grupta siyatik sinir disseksiyonun ardından otolog kanla intranöral hematom oluşturuldu. Üçüncü ve dördüncü gruplarda ise akut kompresyon oluşturulduktan sonra deneklere 7 gün boyunca parenteral yoldan düşük ve yüksek doz memantin verildi. Denekler 7. günün sonunda eğik düzlemde yürütüldü ve buradan siyatik sinir fonksiyonel endeksleri hesaplandı. Daha sonra deneklerin siyatik sinirleri alındı ve biyokimyasal incelemeye tabii tutuldu. Biyokimyasal incelemede dokuda siklooksjenaz-2 ve tümör nekrozis faktör alfa düzeyleri ölçüldü. Histolojik olarak toluidin blue ve S100 ile değerlendirme yapıldı. Sonuç olarak memantinin akut sinir yaralanmasında klinik ve biyokimaysal tetkiklere göre anlamlı bir etki sağlarken histolojik değerlendirmede yüksek dozun rejenerasyon üzerine zararlı etki oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları memantinin akut sinir hasarı üzerine etkileri hakkında bir genelleme yapılabilmesi için yeterli olmayıp daha ileri çalışmalara gereksinim mevcuttur.VIII. ANAHTAR KELİMELERAkut sinir yaralanması, intranöral hematom, memantin, siyatik sinir fonksiyonel endeksi, sikloksijeaz-2, tümör nekrozis faktör alfa, Toluidin mavisi, S100