Sıçanların kalvaryal kemiğinde oluşturulan kemik defektlerine alloplastik kemik greft materyali kullanımı ile birlikte rosmarinik asit ve hyaluronik asit uygulamalarının histopatolojik ve immünuhistokimyasal yöntemlerle incelenmesi

Amaç: Greft materyalleri ile osteogenezisin stimüle edilmesini ve osteokondüktif özellikle hyaluronik asit (HA) ve rosmarinik asitin (RA) osteogenezis üzerine etkilerini ve iyileştirici özelliğini histopatolojik ve immünohistokimyasal olarak değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve yöntem: 48 Wistar Albino rat defekt, defekt+greft, defekt+HA, defekt+RA, defekt+greft+HA, defekt+greft+RA grupları olarak ayrıldı. Rat kalvaryumunda 8 mm çapında defekt açıldı. Alloplastik greft uygulamasından sonra HA ve RA ayrı ayrı gruplara uygulandı. 6 hafta sonunda hayvanlar sakrifiye edildi. Biyokimya, histopatoloji ve immünohistokimyasal istatistik ve değerlendirme yapıldı. Bulgular: Biyokimyasal bulgularda ALP değerleri defekt grubuna göre defekt+greft, greft+HA, greft+RA grubunda 6 hafta sonunda arttı. Kemik oluşumunu etkileyen kalsiyum, kreatin kinaz aktivitesi defekt grubunda defekt+greft, greft+HA ve greft+RA'ya göre düşük bulunmuştur. TAS değeri defekt+greft+HA ve defekt+greft+RA gruplarında defekt ve defekt+HA gruplarına göre yüksek olarak kaydedildi. OSI defekt+greft+HA ve defekt+greft+RA gruplarında defekt grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Histopatolojik olarak, defekt grubunda skar doku, mononükleer hücre infiltrasyonunda artış, dejeneratif kollajen lifleri, nekrosis izlendi. Defekt + HA ve defekt+RA gruplarında yer yer küçük kemik trabekülleri ve osteoblast hücrelerinin göründüğü kemik matriks alanları gözlendi. Defekt+greft grubunda yoğun kollajen ve lif artışı, küçük kemik trabekülleri ve osteoblast hücreleri izlendi. Defekt+greft+HA ve defekt+greft+RA gruplarında greft alanı içerisindeki özellikle kemik trabeküllerinin şekillenmeye başladığı, bazı alanlarda osteoblastların belirginleştiği, osteosit lakünalarının oluştuğu gözlendi. BMP (kemik morfogenik protein)-2 ve BMP-4 ekspresyonları yoğun olarak defek+greft+HA ve defekt+greft+RA gruplarında görüldü. Sonuç: Greft sonrası HA ve RA kullanımının kemikiçi defektlerin iyileşmesinde tamamlayıcı uygulama olarak tedavi verimini arttıracağı ve yeni kemik oluşumuna katkı sağlayacağı düşüncesindeyiz.