Sıfır atık uygulaması, uygulamada karşılaşılan engellerin pisagor bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi

İnsan faaliyetleri sonucu oluşan atıkların toplanması, ayrımı ve bertarafı geçmişten günümüze yönetilmesi gereken bir süreci gerektirmektedir. Nüfus artışı, kentleşme, sanayileşme, tüketim alışkanlıklarının farklılaşmasıyla oluşan atıkların içeriği ve miktarı değişmiştir. Atıklar içerdiği plastik, metal, kâğıt ve cam türleri sebebiyle planlı şekilde yönetilmediğinde potansiyel olarak çevre ve insan sağlığı açısından tehdit oluşturmaktadır. Hava, su, toprak kirliliği, biyolojik çeşitlilik kaybı gibi çevresel bozulmalara ve sera gazları nedeniyle küresel ısınmada artışa neden olmaktadır. Günümüzde Sıfır Atık kavramı küresel anlamda bütünsel bir yenilik olarak tanımlanmaktadır. Atığın üretiminden tüketimine kadar çeşitli yöntem ve politikaları içeren, birçok paydaşın sorumlu olduğu söz konusu uygulamanın atık sorununu büyük ölçüde çözeceği tahmin edilmektedir. Uygulama içinde sosyo-ekonomik, politik, çevresel ve teknolojik yönler birbiriyle ilişkili ve dinamiktir. Sıfır Atık kavramı birçok alanda dönüşümü ve entegreyi gerektiren bir yönetim sistemidir. Bu nedenlerden ötürü uygulamada çok yönlü ve disiplinler arası engeller karşımıza çıkmaktadır. Çalışmanın amacı, Sıfır Atık uygulamasında karşılaşılan engellerin değerlendirilmesidir. Yapılan literatür taraması sonucu Sıfır Atık uygulamasında karşılaşılan beş ana engel ve yirmi dokuz alt engel belirlenmiştir. Alanında uzman kişilerin görüşleri baz alınarak Sıfır Atık uygulamasında karşılaşılan engeller Pisagor Bulanık AHP yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda ana engel sıralamasının Finansal Engeller>Yasal ve Siyasi Engeller>Sosyal-Kültürel Engeller> Organizasyonel Engeller>Teknik ve Fiziksel Engeller şeklinde olduğu görülmektedir. Global verilere göre: Sıfır Atık uygulamasında birincil engelin "Yetersiz vergilendirme ve teşvik "olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede sonuçlar değerlendirilerek, öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çevre, atık yönetimi, sıfır atık, Pisagor bulanık AHP