Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türk eğitim sistemine ilişkin görüşleri: Güncel sorunlar ve önerilen çözümler (Mardin ili örneği)

Sosyal bilimlerin tecrübelerinden birey kendisini ve toplum yapısını kavrayan, birlikte yaşayabilen ve sağlıklı kişilerin yetişmesi açısından yeni nesillere aktarılması gerekir. Bu çalışma; sosyal bilgiler öğretmenlerinin gözünden sosyal bilgiler eğitimine ilişkin mevcut sorunlar irdelenerek çözüm yolları sunulması amaçlanmıştır. Türk Eğitim Sistemi'nin sosyal bilgiler dersiyle ilgili sorunların değerlendirilmesi ve çözüm üretilebilmesi açısından sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri ve çözüm önerileri mevcut sorunlara ışık tutması araştırmanın yapılış gerekçesidir. Araştırmada şimdi veya gelecekteki problemleri ortaya koymak hedeflendiğinden nitel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu Mardin ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim okullarında görev alan ulaşılabilme durumuna göre seçilen 50 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımlarından söylem çözümlemesi ve içerik çözümlemesi teknikleri kullanılmıştır. Söylem çözümlemesiyle görüşlerin derinlemesine incelenerek bazı durumlarda eleştirel bakış açısı kullanılmış olunup, içerik çözümlemesindeyse araştırmadaki genel eğilimler ve görüşler betimsel olarak ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, okulun, öğrencinin hazır bulunuşluğunu, motisavyonunu etkilediği, öğrencinin genetik/mental durumu, velinin öğrenciyi nasıl yönlendirdiği, çocuğun içinde bulunduğu maddi koşulların eğitimiyle doğru orantılı olduğu, öğrencinin yetiştiği çevrenin başarısında etkili olduğu görülmektedir. Öğrencinin yardımcı kaynaklara ulaşabilmesi başarıyı etkileyen diğer bir unsurdur. Öğretmenlerin çoğu ders kitaplarının kaliteli basılmadığını belirtmişlerdir. Veli tutumunun, sosyo-ekonomik koşulların önemli olduğu, ebeveynlerde eğitim farkındalığı oluşturulması gerektiği, velilerin okulla işbirliği yapması ve aile ziyaretlerinin artırılması sonucuna varılmıştır. Ders esnasında öğretmenler; akıllı tahtayı, soru cevap yöntemini ve sunuş yolunu sıklıkla kullanmaktadırlar. Okulların müfredatla uyumlu, fiziki açıdan desteklenmesi gerektiği ayrıca okullara bütçe ayrılmalıdır. Eğitim sistemi tasarlanırken tüm mesleklerle görüşülüp ihtiyaca uygun bir şekilde düzenleme yapılmalıdır. Eğitim sisteminin tüm kademeleri; öğretmenlerin görüşleri geri dönütleri doğrultusunda düzenletilmelidir.