Sosyal dışlanma perspektifinden engelli öğrencilere yönelik kaynaştırma eğitimi

Sosyal dışlanma, toplumsal açıdan bireylerin ya da grupların yetersiz sosyal bütünleşmelerini ifade eder. Sosyal dışlanma, genellikle dezavantajlı olan bireylerin ya da grupların maruz kaldığı bir sorundur. Bu dezavantajlı grupların içerisinde yer alan engelli bireyler yoğun bir şekilde dışlanma riski ile karşı karşıya kalmaktadır. Sosyal politikalar, engelli bireylerin sosyal dışlanmasını azaltmak ve onların toplumsal bütünleşmelerini sağlamak için sosyal içerme çalışmalarına önem vermeye başlamışlardır. Bu çalışmada, kaynaştırma eğitimi üzerinde durulmuş ve bu eğitim sosyal dışlanma perspektifinden incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma verileri 2023-2024 eğitim öğretim yılında, İstanbul İli Fatih ilçesinde ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde kaynaştırma eğitimine devam eden 15 öğrencinin aileleri ile yapılmıştır. Araştırmada, katılımcılara ayrıntılı bir şekilde hazırlanmış veli onam formu imzalatılmış ve nitel araştırma desenleri arasında yer alan fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırma verileri içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, kaynaştırma eğitiminin uygulama aşamasında tamamlanması gereken önemli problemler olduğu ve yönetmelikle bir ilerlemediği görülmüştür. Kaynaştrıma öğrencilerinin normal gelişim gösteren akranları tarafından zorbalığa ve dışlanmaya maruz kaldıkları, çoğu ailenin kaynaştırma öğrencilerine verilen özel eğitim hizmetlerini yetersiz buldukları ve bu eğitimlerin seans ücretlerinin yüksek olması ekonomik imkânları kısıtlı olan aileleri zorladığı çıkan sonuçlar arasındadır. Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma öğrencileri, kaynaştırma eğitimi, sosyal dışlanma