Sosyal medya siyaset ilişkisi: Sosyal medyanın siyasal katılıma etkisi üzerine bir araştırma

Bir ülkenin genç kesimi, o ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapısını, ontolojik varlığını kuran ve yaşatan çok önemli bir değer olduğu kadar, siyaset açısından da dinamizm olma özelliği taşır. Bu açıdan, bir toplumun siyasal ilgisi ve bilgisi, siyasi olaylara ve gelişmelere yaklaşım tarzı, o toplumun reel politikalarının şekillenmesi açısından ve hatta geleceği bakımından son derece önem taşır. Bu süreçte gençlerin katkısı oldukça önem arz etmektedir. Bu anlamda toplumun temel değeri olan gençlerin, araştırılmasının Türkiye'nin potansiyeliyle karşılaştırıldığında hala çok yadsınmış ve ihmal edilmiş bir husus olduğunu görmekteyiz. Bu bağlamda, çalışmamızı, gençlerin araştırılmasının öneminden hareketle, bu eksikliğe ve bu ikmale yapılmış bir müdahale gibi de düşünebilirsiniz. Dolayısıyla bizim amacımız, bu önemli kitleyi anlamak ve onları biraz daha çözmek yolunda atılmış nacizane ufak bir adımdır. Nitekim bu çalışma da, bu temel gerçeklerden hareketle, Ardahan ili örneğinde gençlerin siyasal katılıma duydukları ilginin ampirik bir saha çalışmasından oluşmaktadır. Çalışmada, gençlerin siyasal katılım sağlama düzeylerinin ve sosyal medya kullanım motivasyonlarının ne olduğu öğrenilmek istenmektedir. Çalışmamız, özellikle bu alanda çalışan siyasal aktörler, akademisyenler, sosyologlar, bilim insanları ve araştırmacılar gibi profesyonellere, gençlerin sosyal medya mecralarında nasıl bir iletişim gerçekleştirdiklerini göstermesi açısından önem arz etmektedir. Ayrıca araştırmamızın sonuçlarının, bu alanda çalışanlara, kendi alanlarına nasıl bir katma değer katacağına dair bir yol göstermesi umulmaktadır. Bu çerçevede alanyazın incelendiğinde gençler başta olmak üzere, akademisyenler, orta öğretim öğrencileri milletvekilleri ya da seçmenler üzerinde, bu yönde çalışmalar yapıldığı görülmektedir. Ancak gençlerin, siyasal anlamda yadsınan bir kitle olması, bu alanda yapılacak her yeni çalışmanın da sürece olumlu katkılar sağlayacağı düşünülerek, bu çalışmada da gençlerin sosyal medya üzerinden politikleşme düzeyleri araştırılmıştır. Bu anlamda, çalışmamız bu konuda alanyazındaki eksikliklere katkı sağlaması umulmaktadır. Bu çerçevede, anket soruları oluşturulurken, siyaset ve medya ile ilişkili temel kuramlardan esinlenerek sorular geliştirilmiştir. Ardahan Üniversitesinin çeşitli fakültelerinde öğrenim gören öğrencilere birebir ve yüz yüze görüşmeler yapılarak uygulanan bu anket çalışması, 33 sorudan oluşmuş ve toplam 456 kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların anlamadıkları sorular anında açıklanarak, konu açıklığa kavuşturulmuştur. Çalışmanın sonucunda bu konuyla ilgili daha önce yapılan ve bu ampirik çalışmaları destekleyecek veya onlara anti tez geliştirecek çeşitli bulgular elde edilmiştir. Netice olarak çalışma sonucunda elde edilen bulgular, gençlerin apolitik olmadıkları, sosyal hayatı takip ettikleri gibi siyaseti, siyasetçileri ve siyasal gündemi de yakından takip ettikleri ve siyasetle ilgilendiklerini ve siyasal aktörlerden gelen hamlelere göre farklı savunma mekanizmaları geliştirdiklerini göstermektedir. Bulgular, gençlerin bunu yaparken, en fazla kullandığı sosyal medya aracının Facebook ve Twitter olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, gençlerin siyasal faaliyetlerini yürütürken, geleneksel medya araçlarından faydalandıkları gibi, sosyal medya araçlarından da faydalandıklarını ve siyasal katılımın yeni bir şekli ile karşımıza çıkmakta olduklarını görmekteyiz. Ancak, gençlerin aktif olarak siyasetin içinde kendilerine yer bulabilmeleri konusunda, çeşitli yapısal sorunlarla karşılaştıkları görülmektedir. Bu anlamda gençlerin siyasete aktif olarak katılım düzeylerini incelediğimizde ülkemizde, siyaseti meslek haline getiren ve bununla övünen 30-40 yıllık siyasetçilerin ve Türkiye siyasetinin köşe başlarını tutan siyasi figürlerin, gençlerin aktif olarak siyasetin içinde kendilerine yer bulmalarını zorlaştırdığı görülmektedir. Milletvekili seçilme yaşı 25'e indirildiği yıllarda bile meclisteki yaş ortalaması 50'nin üstünde seyretmiştir. Son olarak 16 Nisan 2017 yılında yapılan halk oylamasında ise, milletvekili seçilme yaşının 18'e düşürülmüş olması, gençler açısından iyi bir gelişme olsa da siyasi düzendeki yapısal sorunların bu yönde değişmesi zaman alacak gibi görünmektedir. Nitekim gerek yakın tarihimizde, gerekse de günümüzde, gençlerin siyasi karar mekanizmalarındaki ve meclisteki oranları hep düşük kalmıştır. Araştırmamızda gençlerin sadece %5'inin aktif olarak siyasetin içinde kendisine yer bulabilmesi, meclisteki milletvekilleri yaş ortalamasının ise 50'nin üstünde olması bunları doğrular niteliktedir. Öte yandan aktif olarak siyasetin içinde yer alan gençlerin oranının, bu derece düşük olması, ülke siyasetinin geleceğindeki yönetici kadroları adına da, oldukça düşündürücü görünmektedir. Ancak bu olumsuz tabloya rağmen, gençlerin %41'inin gelecekte aktif siyasette görev almak istemesi hususu, önemli bir veri olarak değerlendirilmelidir. Bu oran, gençlerin gelecekte yönetici kadrolarında yer almak istemeleri adına iyi bir oran olarak gözükse de, bu oranın artması için öncelikle ülke siyaset yapısının buna uygun duruma getirilmesi gerekmektedir. Bu da ancak siyasal düzende, gençler lehine düzenlemelerin ve iyileştirmelerin yapılmasıyla mümkün olabilir. Son olarak bu alanda benzer çalışmaların gerçekleştirilmesinin alana çeşitli düzeylerde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.