Sosyal sermaye unsurlarından "Sosyal ağların" incelenmesi: İkitelli OSB'de ampirik bir çalışma

İktisadi kalkınma düzeyleri ülkeler arasında farklılık gösterebildiği gibi aynı ülkenin farklı bölgelerinde, aynı bölgenin farklı kuruluşlarında da farklılık göstermektedir. Özellikle, 90'lı yıllarda küresel rekabet koşullarının giderek ağırlaşması, bölgesel farklılıkları azaltmak ve kalkınmayı gerçekleştirebilmek yönünde geliştirilen çabaları sonuçsuz kılmıştır. Bu başarısızlıklar, araştırmacıları alternatif arayışlara itmiş ve sosyal unsurlar da çalışmaların sınırları içerisine dâhil edilmiştir. Neredeyse tüm sosyal bilimler alanındaki araştırmalarla ilişkilendirilebilir bir kavram olan "sosyal sermaye" hem sermaye kavramının yeni bir boyut kazanmasını sağlamış hem de kalkınma konusunda önemli bir zenginlik kaynağı olarak görülmeye başlanmıştır. Sosyal sermaye; ilişkiler, ağlar ve normlar üzerinden piyasanın etkin ve etkili bir şekilde işlemesinde önemli bir rol oynamaktadır. Türkiye piyasasında kayda değer sayılarda yer alan KOBİ'lerin yeni piyasa düzenine eklemlenmesini sağlayacak hızlı, farklı, etkili bilgiye ve maliyetleri minimize eden faktörlere erişebilmeleri önem arz etmektedir. Bu bilgi ve faktörlere ise mevcut veya potansiyel sosyal sermayeleri ile erişebilmeleri mümkündür. Bu kapsamda istenilen iktisadi hedeflere ulaşılması için sosyal sermayenin ne derece etkin ve etkili olduğu çalışmamızın amacını oluşturmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde sosyal sermayenin kavramsal ve kuramsal yazın taraması yapılmış, 'ağlar yaklaşımı' çerçevesinde çeşitli ağ yapıları ele alınmıştır. İkinci bölümde sosyal sermayenin girişimciler ve bölgesel kalkınma üzerindeki etkisi irdelenmiştir. Üçüncü bölümde İOSB'de faaliyet gösteren KOBİ segmentindeki 129 işletme ortağının sosyal sermayesinin işletme faaliyetleri üzerindeki etkisi incelenmiş olup sosyal ağ analizi yapılmıştır. SPSS programı ile ortakların demografik bilgileri ve işletmelerin özellikleri, GEPHİ programıyla da sosyal ağ özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız, bazı hipotezlerin doğrulandığını göstermekle beraber mevcut ve potansiyel sosyal sermayenin işletme faaliyetlerindeki amaç doğrultusunda kolaylaştırıcı bir araç olarak etkili olabileceği söylenebilir.