Şükûfezâr dergisi (çeviriyazı-tematik inceleme-sözlük-indeks-metin)

Osmanlı Devleti'nin Batılılaşma serüveni kadınların hikâyesi üzerinden takip edilebilir niteliktedir. Tanzimat'ın ilanından itibaren açılan yeni eğitim kurumlarında tahsil yapma imkanına kavuşan kadınlar, dergiler çıkararak, II.Meşrutiyet'ten sonra dernekler kurarak, sosyal hayatın evvelce yer almadıkları kimi kademelerinde görünür olmaya başlamışlardır. Bu çalışmada, Şükûfezâr dergisinin toplam 5 sayısının tamamı ele alınmış, bu sayılar Atatürk Üniversitesi Özege Koleksiyonu'ndan temin edilmiştir. Şükûfezâr dergisi, basın-yayında öncü rolü üstlenen kadın dergileri arasında müstesna bir yere sahiptir. Derginin imtiyaz sahibi kadın olmakla beraber yazar kadrosu da tamamen kadınlardan oluşmaktadır. İmtiyaz sahibi Ârife Hanımdır. Devrin Maarif nazırı ve büyük bir Osmanlı aydını olan Münif Paşa derginin bir nevi hamisidir. II. Abdülhamit döneminin koşullarından ötürü "siyasiyattan başka her şeyden bahsedecektir" kaydıyla yayın hayatına başlayan Şükûfezâr, okuyucularından yoğun ilgi görmüş, bazısı Daru'l-muallimât mezunu olan hanımların gönderdiği mektuplar ve eserlerle zenginleşmiştir. Çalışma Giriş'ten sonra Osmanlı kadın dergileri hakkında bilgi veren bir altbaşlık, Şükûfezâr'ın detaylı tanıtımı ve çeviriyazıyı içeren 1. Bölüm, dergideki şiirlerin yapı özellikleri yönüyle incelenmesini içeren 2. Bölüm, şiirlerin içerik açısından incelemesi, mensur eserlerin incelenmesi ile sistematik indeksi içeren 3. Bölüm ve sonuç kısmı olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde dönemin basın-yayın faaliyetleri, kadın dergi ve gazetelerinin ortaya çıkış serüveni ele alınacak, Osmanlı Devleti'nin modernleşme hamlelerinin kadınlar üzerindeki görünürlüğü ele alınacaktır. Şükûfezâr dergisinin tanıtımı bölümünde, derginin künyesine ilişkin detaylı bilgi verilmiştir. Çeviriyazı bölümünde derginin bütün sayılarının Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. 2. Bölüm'de dergide yer alan şiirler yapı özellikleri yönünden incelenmiştir. 3. Bölüm'de dergideki şiirler içerik açısından incelenmiş, ayrıca nesirler ve okur mektupları tahlile tâbi tutulmuştur. Sistematik indeks kısmında ise dergide yer alan bütün yazılar, derginin sayılarına, yazar adına ve türlerine göre tasnif edilmiştir. Çalışmanın sonunda yer alan sonuç bölümünde bütün bu inceleme sonucunda vardığımız verilerin bir değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca tezimizin sonuna derginin orijinal metni ile bir sözlük ekledik.