Süphan Dağı tırmanışında irtifanın kaygı düzeyi üzerine etkisi

Bu araştırma, dağcılık ve doğa sporlarını düzenli olarak yapan dağcılarda, yüksek irtifanın kaygı düzeyi üzerine nasıl bir etki oluşturduğunu incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmamız Dağcılık Federasyonu 2003 yılı faaliyet programında yer alan Süphan Dağı tırmanışı sırasında yapılmıştır. Araştırmaya Dağcılık Federasyonu'nun Süphan Dağı tırmanışına başvurusu kabul edilen lisanslı dağcılar ile aynı tarihte rastgele Süphan Dağına tırmanışa gelen değişik kulüplerden toplam 35 kişi katılmıştır. Araştırma sırasında 35 dağcıya durumluluk ve sürekli kaygı testleri uygulanmıştır. Bu testler tırmanış başlangıcı, l.kamp, zirve ve tırmanış sonu olmak üzere 4 aşamada ve kamplar kurulduktan sonra dinlenmeye geçildiğinde uygulanmıştır. Dağcıların tırmanış sırasındaki kaygı puanlan arasındaki farkları belirlemek amacıyla Paired Samples T-Test uygulandı. Tırmanış başlangıcı durumluluk kaygı düzeyi 36,65 ± 5,50, 1. kamptaki durumluluk kaygı düzeyi 45,82 ± 4,36, zirvedeki durumluluk kaygı düzeyi 38,00 ± 3,27, tırmanış sonu durumluluk kaygı düzeyi 36,77 ± 2,72 olarak bulunmuştur. Durumluluk kaygı düzeyleri arasındaki ilişkilerde istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur (P<0,001). ITırmanış başlangıcı sürekli kaygı düzeyi 33,08 ± 7,26, 1. kamptaki sürekli kaygı düzeyi 30,65 ± 5,07, zirvedeki sürekli kaygı düzeyi 32,48 ± 7,03, tırmanış sonu sürekli kaygı düzeyi 32,60 ± 4,35 olarak bulunmuştur. Sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişkilerde istatistiksel olarak anlamlı hiçbir fark bulunmamıştır (P>0,05). Sürekli kaygı düzeyleri ve durumluluk kaygı düzeyleri karşılaştırıldığında sürekli kaygının, tırmanış başlangıcında ve tırmanış sonundaki durumluluk kaygı ile ilişkili olduğu bulunmuştur (P<0,001) (r = 0,562) (r = 0,376). Durumluluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır (P>0,05). Sonuç olarak, dağcılarda irtifa tırmanış sırasında durumluluk kaygı düzeyini etkilemektedir. 1. kampta durumluluk kaygı en yüksek değer olarak bulunmuştur. Zirve başarısı, hedefe ulaşmış olmak, grup başarısı daha sonra durumluluk kaygı düzeyinin azalmasına neden olmuştur. Anahtar Kelimeler: Dağcılık, kaygı, irtifa, tırmanış II