Tahıl bazlı ek gıda formülasyonlarında fumonisin ve deoksinivalenol varlığının araştırılması

Bu araştırmada Çorum ve İstanbul'da faaliyet gösteren çeşitli market ve satış noktalarından rastgele satın alınan 75 adet tahıl bazlı ek gıda formülasyonunda fumonisin B1 (FB1), fumonisin B2 (FB2) ve deoksinivalenol (DON) varlığı/miktarı yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) sistemi kullanılarak belirlenmiştir. FB1, FB2 ve DON'un tespit limitleri (LOD) sırasıyla 14,6 µg kg-1, 13,3 µg kg-1 ve 15,5 µg kg-1, ölçüm limiti (LOQ) değerleri ise sırasıyla 48,6 µg kg-1, 44,2 µg kg-1 ve 51,7 µg kg-1 olarak bulunmuştur. FB1, FB2 ve DON'un geri kazanım değerleri %84,5–93,2, tekrarlanabilirlik değerleri ise %5,8–12,7 arasında değişiklik göstermiştir. 75 adet tahıl bazlı ek gıda örneğinin yalnızca 3'ünde 42,5–100,9 µg kg-1 arasında değişen miktarlarda FB1 saptanırken, örneklerin hiç birinde FB2 tespit edilememiştir. DON ise örneklerin 16'sında 59,4–342,4 µg kg-1 arasında değişen miktarlarda bulunmuştur. Tahıl bazlı ek gıda formülasyonu örneklerinden yalnızca birinin Avrupa Birliği (AB) ve Türk Gıda Kodeksi (TGK) Bulaşanlar Yönetmeliği'nde belirtilen maksimum limit (ML) değerinin (200 µg kg-1) üzerinde DON içerdiği tespit edilmiştir. Bebek ve küçük çocukların tahıl bazlı ek gıda formülasyonu tüketimi yoluyla FB1 ve DON'a üst sınır maruz kalma değerleri sırasıyla 0,070–0,096 µg kg-1 vücut ağırlığı (v.a.) gün-1 ve 0,144–0,196 µg kg-1 v.a. gün-1 olarak hesaplanmıştır.