Tektonik jeomorfoloji ve denizel taraçaların yaş verileri ışığında Doğu Karadeniz havzası güney kenarının aktif tektoniği

Bu çalışma, Doğu Karadeniz havzası güney kenarı boyunca yükselen Doğu Pontidler'in, aktif tektonik dönem özelliklerini tanımlamayı amaçlar. Bu amaç çerçevesinde, Doğu Pontidler'de yüzeyleyen Pliyo-Kuvaterner birimleri 1/25000 ölçeğinde haritalanmış ve birimlerden stratigrafik, yapısal, tektonik jeomorfolojik ve jeokronoloijk veri setleri elde edilmiştir. Tektonik jeomorfolojik veriler, Doğu Pontidler'in asimetrik bir konumda olduğunu ve özellikle kıyı kesimlerini denetleyen diri fayların aktivitelerinin birbirlerine göre yüksek derecede olduğuna işaret etmiştir. Yapılan morfometrik analizlerde, bölgenin sıkışmalı fay geçişi zonu boyunca yılda 0,5 mm'den yüksek bir hızla yükseldiği saptanmıştır. Yapısal ve kinematik verilere göre, Doğu Pontidler'de KD-GB, KB-GD ve D-B gidişli doğrultu atımlı ve eğim /verev atımlı faylar baskındır. Sahil kesimini denetleyen aneşlon (en échelon) faylar, çoğunlukla eğim/verev atımlı normal diri faylardır ve ilk kez bu çalışmada Doğu Karadeniz Fayı olarak haritalanmış ve adlandırılmıştır. Önceki jeofizik çalışmalar ile mevcut bulgular birlikte yorumlandığında, Doğu Pontidler'in yükselimini sağlayan mekanizmanın aktif olarak Karadeniz Fayı ve Borjomi-Kazbegi ters faylarının etkisinde olduğu saptanmıştır. Jeokronoloijk veriler, Doğu Pontidlerde deniz seviyesi değişimlerinin en önemli göstergelerinden biri olan, denizel taraçaların 3 farklı tortullaşma evresinde çökeldiğini, çökel hızlarının 1000 yılda 3 ile 25 cm arasında değiştiğini ve bölgedeki deformasyonun 78 bin yıldan günümüze kadar aktif olduğunu göstermektedir.