Term bebeklerde topuk kanı alınmasında manuel lanset ile otomatik lansetin ağrı düzeyine etkisinin incelenmesi

Term Bebeklerde Topuk Kanı Alınmasında Manuel Lanset ile Otomatik Lansetin Ağrı Düzeyine Etkisinin İncelenmesi Amaç: Bu araştırma term bebeklerde topuk kanı alınmasında manuel lanset ile otomatik lansetin ağrı düzeyine etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Araştırma kesitsel, analitik, deneysel bir çalışmadır. Araştırmaya ≥37 gebelik haftasında doğmuş olan 60 term bebek alınmıştır. Topuk kanı alma işlemi tek günlerde manuel lanset ile, çift günlerde otomatik lanset ile gerçekleştirilmiştir. Tüm bebeklerde ponksiyon sol topuğun lateralinden yapılmıştır. Nabız sayısı ve oksijen saturasyonu pulse oksimetre ile ölçülmüştür. Tüm topuk kanı alma işlemleri video kamera ile kayıt edilmiştir. Bebeklerin ağrı düzeyi iki uzman hemşire tarafından videolar izlenerek NIPS(Neonatal Infant Pain Score) ile değerlendirilmiştir. Ayrıca bu çalışmada topuğa uygulanan ponksiyon sayısı, kanın tüpe alınma süresi, bebeklerin ağlama durumu, test tekrar gerekliliği, kan bilirübin düzeyi, kan hematokrit değeri ve işlemden 4 saat sonraki topukta meydana gelebilecek komplikasyonlar (ısı artışı, sertlik, ödem, kızarıklık, morarma) değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Wilcoxon Testi, Ki-Kare Testi, Mann-Whitney U testi ve T-Testi uygulanmıştır. Bulgular: İşlem sonrası ortalama oksijen saturasyonu manuel lanset grubunda, otomatik lanset grubuna göre anlamlı derecede düşük olarak saptanmıştır (P<0.001). Ortalama nabız sayısı manuel lanset grubunda işlem sonrası, otomatik lanset grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (P<0.05). Ağlayan bebek yüzdesi otomatik lanset grubunda manuel lanset grubuna göre anlamlı derecede düşüktür (P<0.001). Manuel lanset grubunda yeterli miktarda kan alabilmek için gerekli olan ponksiyon sayısı anlamlı derecede fazladır (P<0.001). Ortalama kanın tüpe alınma süresi otomatik lanset grubunda anlamlı düzeyde kısadır (P<0.001). İşlem sonrası komplikasyonlardan ısı artışı, sertlik ve ödem açısından iki grup arasında fark saptanmazken otomatik lanset grubunda kızarıklık (P<0.05), morarma (P<0.001) daha az izlenmiştir. Otomatik lanset grubunda NIPS ortalaması manuel lanset grubuna göre anlamlı derecede düşükür (P<0.001). Alınan kanlardan çalışılan kan hematokrit değeri otomatik lanset grubunda düşük iken (P<0.001), kan bilirübin düzeyi her iki grup arasında farklılaşmamıştır (P>0.05). Sonuç: Topuk kanı alma işleminde otomatik lanset kullanımı ağrı düzeyini, komplikasyon gelişimini, ponksiyon sayısını, kanın tüpe alınma süresini azaltmakta ve yenidoğanın işlem sırasındaki konforunu arttırmaktadır. Anahtar Kelimeler: yenidoğan; ağrı; lanset; topuk kanı.