Portre resminde imge'nin varoluşu

Bu çalışma, sanat tarihinde sanatın en önemli türlerinden biri olan portre resmini ele almaktadır. Çalışma, ontolojik yaklaşım ile sınırlandırılmıştır. Sıklıkla "kendi otoportrelerini yapan ressamların, kendi öznesi ve nesnesi olarak aradıkları nedir?" sorusunun bilinmezliğe aralanan imgesi, apaçık bir tuzaktır. Bu çalışma, varoluşu bir kapı olarak ele alan ressamların sanat hayatlarını da içermektedir. "Bu kapı aralığı imge midir?", "İmge nedir?", "İmgenin bize göstermek istediği nelerdir?", "Sanatçının bakışını benzersiz kılan nedir?" gibi çeşitli sorular, bu çalışmanın başlangıç noktasını oluşturmuştur. Çalışma boyunca bu sorulara açıklık getirmeye çalışılmıştır. Sanatçı, bakışı ile içeride/dışarıda var olan, yabancı ve üstün bir gerçeklikle nasıl ilişkiye girebilir? Sanatçı, bakışı ile içinde yaşadığı toplumun, dönemin kendi yaratım pratiklerini doğurur. Modern dünyada insanın toplum içinde yaşadığı psikolojik özellikleri; varoluş, hiçlik, boşluk ve uzaklık kavramları ile Sartre'ın, "Varoluş bir hümanizmadır" aforizması, bireyin özgürleşme hareketi olarak kavranmıştır. Bu sayede toplum da sanatçılar da kendi bakışları ile ifade bulmuştur. Buna Bacon'ın görünmez küvetleri görünür kılınması, Freud'un varlığı kanıtlama çabası, Giacometti'nin hakikat arayışı örnek gösterilebilir. Bu sanatçıların sanat anlayışları, dönemleri açısından bir başkaldırı olarak görülebilir. Felsefe kavram üretir; ancak sanatçı, imge dünyası ile yaratımını gerçekleştirir. Her ikisinin görevi de topluma ışık tutmaktır. Bu gelişmeler, 20. yüzyıl sonrası toplumsal alandaki değişimler ve modern dönem sanatçılarının imge dünyasında kimlik meselesi olarak yabancılaşma konusu, örnekleri ile portre resmi bağlamında ele alınmıştır. Son olarak felsefî düşünce tarihinde, metafiziksel yaklaşımlar, dayatmalar ile kültürel, toplumsal politikalar, ontolojiye karşı çıkış olarak koşullu gelişen sanatı var etmiştir. Modern dönemde bu disiplinlerarasılık, sanatçıların portre sanatıyla benlik, kimlik, yabancılaşma, örnekleri ile belirmiştir. Portre resminde sanatçılar kendine has bakışın izlerini gerçekçi portreler anlayışından farklı olarak kişinin iç dünyasındaki izlenimlerini gösteren portreler yapmışlardır. Sonuç olarak insanın yıllardır cevabını aradığı "Ben kimim?" sorusuna, portre resmi ile bir çıkış yolu bulan sanatçının, resmindeki gerçeklik ve görünenin ardındaki gerçekliğe ilişkindir. Anahtar Sözcükler: Portre, yüz, imge, varoluş.