Tip 1 diyabetli ergenlerin diyabet bakımında ebeveyn izlemi ile diyabetin aileye etkisinin sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesi

Bu çalışma tip 1 diyabetli ergenlerin tedaviye uyumunun ve metabolik kontrollerinin sağlanmasında etkili olan ebeveynlerin bu sorumluğu gerçekleştirirken hangi durumlarla karşılaştığını belirlemek ve bu durumların farkında olarak diyabet takibinin yapılmasını sağlamak amacıyla tip 1 diyabetli ergenlerin diyabet bakımında ebeveyn izlemi ile diyabetin aileye etkisi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma türlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu belirlemede olasılıksız belirleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış olup, 12-18 yaş arasında ve en az 6 aydır tip 1 diyabet hastası olan çocuğa sahip 214 ebeveynle çalışma yapılmıştır. Araştırmamızda veri toplamak amacıyla "Ergen ve Aile Bilgi Formu", "Diyabetin Aileye Etkisi Ölçeği" ve "Tip 1 Diyabetli Adölesanlarda Ebeveyn İzlemi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmaya 214 ebeveyn katılım sağlamıştır. Araştırmaya konu olan tip 1 diyabetli ergenlerin cinsiyetlerinin %49,1'i kız ve %50,9'u erkektir. Ergenlerin %66,8'i 24 ay ve üzeri, %23,4'ü 12-24 ay ve %9,8'i 6-12 ay arası süreli diyabet hastası olup, %14'ünde insülin pompası bulunurken, %86'sında insülin pompası bulunmamaktadır. Ergenlerin %73,8'i çekirdek aile, %15,9'u geniş aile, %10,3'ü tek ebeveynli aileye sahiptir. Ailelerin %95,3'ü diyabet eğitimi alırken, %4,7'si herhangi bir diyabet eğitimi almamıştır. Ailelerin %12,1'i psikolojik destek alırken, %87,9'u herhangi bir psikolojik destek almamıştır. Diyabetin aileye etkisi toplam puanı ile diyabet bakımında ebeveyn izlemi arasında %20 düzeyinde zayıf, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki vardır (r = ,205 p = ,001). Diyabetin aileye etkisi ile ailenin diyabeti izleme arasındaki R2: 0.042 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucuna göre diyabetin aileye olumsuz etkisi arttıkça ebeveyn izlem düzeyi artmakta ve aralarında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ergen ve ebeveynlerin karşılaştıkları psikososyal ve sosyoekonomik problemlerin üstesinden gelebilmeleri için sosyal hizmet bakış açısıyla değerlendirilmelerinin ve uygun sosyal hizmet müdahalelerinin kullanılmasının diyabetli ergen ile ailesinin diyabetten daha az etkilenmesini sağlayacağı düşünülmektedir.