Tip 2 erişkin diyabetlilerde beslenme davranışı ve etkileyen faktörler

Bu çalışma Tip 2 erişkin diyabetli hastaların beslenme alışkanlıklarını ortaya koyarak, beslenme ile diyabet arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Çalışma, 4 Aralık 2015 - 31 Mayıs 2016 tarihleri arasında 25 Aralık Devlet Hastanesi dahili kliniklerinde 210 hastanın katılımı ile gerçekleştirildi. Hastaların kişisel özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve diyabet ile ilişkili özellikleri birebir anket formu uygulanarak sorgulandı. Beden kitle indeksi bilgilerine hasta dosyalarından ulaşıldı ya da hastaların kendilerinden bu bilgi talep edildi. Bel çevresi ölçümleri bizzat araştırmacı tarafından yapıldı. Bazı metabolik değişkenlerine ait ölçüm değerlerine (laboratuvar bilgilerine), rutin ölçümlerin kaydedildiği hastane sistemi üzerinden ulaşıldı. Kan basıncı, açlık kan şekeri ve tokluk kan şekeri ölçüm sonuçlarına klinik hemşirelerinin ölçüm kayıtlarından ulaşılarak anket formuna kaydedildi. Araştırmaya katılan bireylerin yaşları 23 ile 92 arasında değişmekte olup, ortalama 58.37 ± 13.11 yıldır. Hastaların bilgi durumlarını belirlemek için kan şekerini yükselten besinler ile ilgili soru sorulduğunda, %84'ü kan şekerini yükselten besinleri bildiğini belirtti. Hastaların yapılan beden kitle indeksi (BKİ) ölçüm sonuçlarına göre; %49'unun beden kitle indeksi normal sınırların üzerindedir. Ailede başka diyabetli bulunması durumu ile yağlı beslenme arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Metabolik değişkenler ile beslenme özelliklerinin ilişkisinin ortaya konulması için yapılan analizlerde, açlık kan şekeri değeri ile beyaz ekmek tüketimi; tokluk kan şekeri değeri ile yağlı beslenme; hemoglobin A1C değeri ile kırmızı et tüketimi; LDL değeri ile tatlı-pasta tüketimi arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Çalışmadan elde edilen bulgulara göre tip 2 diyabete sahip bireylerin daha etkin bir diyabet yönetimi sağlayabilmeleri ve yaşam kalitelerini artırabilmeleri için beslenme konusunda eğitilmeleri gerekliliği ortaya çıktı. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, beslenme, beslenme alışkanlıkları, diyabet yönetimi, hemşirelik.