Toprak solucanı (Eisenia fetid)'nın hufa içeriğinin zenginleştirilmesi ve karides (Penaeus vannamei) beslemede kullanımı

Bu çalışma toprak solucanı Eisenia fetida'nın HUFA içeriğinin zenginleştirilmesi ve karides beslemede kullanılabilme potansiyelinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. 1. Denemede, E. fetida'nın yağ asitleri (YA) balık unu (BU) ile kıyaslanmış ve farklı kompost karışımlarının solucanlarda büyüme, üreme ve vermikompost üretimi üzerine etkileri araştırılmıştır. 2 ve 3. Denemelerde, yataklı ve yataksız tekniklerle bir ticari zenginleştirici ürünün farklı dozlarda (%0-50) ve farklı periyotlarla (12, 24, 48 ve 96-saat), 4. Denemede ise balık yağının (BY) yine farklı doz (%0, 2.5, 5.0 ve 10) ve farklı periyotlarla (24, 48 ve 96-saat) solucanlarda YA profilleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışmanın 5. Denemesinde ise BU yerine farklı oranlarda solucan unu (SU) kullanımı amacıyla, beş farklı ikame oranının (%0, %25, %50, %75 ve %100) Pasifik beyaz karidesinde (Penaeus vannamei) büyüme ve yem tüketim parametreleri ile yağ asitleri profilleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Kompost karşımları içerisinde %50 büyükbaş gübresi+%25 at gübresi+%25 çay posasının uygun olduğu belirlenmiştir. Soğuk-kurutulmuş E. fetida ununda (SU) protein seviyesi %62.1, ham kül %9.4, ve lipit %6 olarak belirlenmiştir. E. fetida'da baskın yağ asitlerinin %48.30 ile PUFA'lar olduğu, bu grubu MUFA'-ların (%25.74) ve SFA'ların (%20.08) izlediği anlaşılmıştır. SU'nın YA içeriğinin oldukça zengin, ancak DHA içeriğinin, BU'ya kıyasla (%23.9), zayıf olduğu (%0.38) dikkat çekmiştir. Zenginleştirmede Doz, Süre ile Doz x Süre interaksiyonları solucanların SFA, MUFA, PUFA, EPA, DHA, n-3 PUFA ve n-6 PUFA'ları üzerindeki etkili olduğu bulunmuştur. DHA zenginleştirme-gruplarında 24-saatte %8-9, 48-saatte %10-15 ve 96-saatte ise %14-18'e kadar çarpıcı yükselmeler göstermiştir. 96-saatlik zenginleştirmede, n-3/n-6 oranları 1.35'ten 3.72'ye kadar çıkmıştır. 12-saatlik bir periyot için yataksız-zenginleştirme önerilirken, daha uzun periyotlarda yataklı-teknik daha uygun gözükmektedir. Zenginleştirme DHA'yı 96-saatte %16.3 ile %17.74 seviyelerine (kontrole göre 9.37-kat) kadar çıkarmıştır. BY ile zenginleştirmede 24-saatte DHA'da 16-katlık bir artış ile 10/BY-grubunda seviye %13.55'e kadar çıkartılabilmiştir. Yemlerde SU-katkısının artışı ile kas dokularında da PUFA seviyelerinde belirgin bir artış gözlenmiş, deneme sonunda karidesler %62-87 yaşama oranı ve 1.6-2.25 YÇO ile 5 haftada 3.39-4 g ağırlıklara ulaşmışlardır. Yağ asitleri, büyüme ve yem tüketim performans değerleri, SU-ikamesinin Pasifik beyaz karidesi için %100'e kadar yapılabileceğini göstermiştir.