Trafikte yaralanma nedeniyle 2015-2020 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk Acil Servisi'nde ve Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenen vakaların geriye dönük incelenmesi

Amaç: Her geçen yıl ülkemizde araç sayısı ve nüfus artışıyla orantılı olarak karayolu trafiğinde yaralanan birey sayısı da artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, karayolu trafiğinde oluşan yaralanmaların dağılımını, özelliklerini ve risk etkenlerini belirleyerek morbidite ve mortalitenin azaltılmasına katkıda bulunmaktı. Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Acil Bilim Dalı Servisi'ne 1 Ocak 2015- 31Aralık 2020 tarihleri arasında karayolu trafiğinde yaralanma nedeniyle başvuran vakalar geriye dönük olarak hastane bilgi sistemi ve hasta dosyalarından incelendi. Verileri tam olan 1227 vaka çalışma kapsamına alındı. Çocuklara, ailelerine ve olaya ait tanımlayıcı bilgiler, yaralanmanın özellikleri, vakaların serviste izlem süresi ve sonuç Veri Kayıt Formu'na kaydedildi. Veri bilgisayar ortamında frekans, yüzde dağılımı, ortalama, karşılaştırmalı analiz ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan vakaların %66,1'i erkek, %33,9'u kız cinsiyetteydi. Yaralananların %35,7'si 5-9 yaş aralığındaydı. Yaralanmalar, en çok Haziran ve Temmuz aylarında gerçekleşti. Başvurunun yoğun olduğu saat dilimi 16:00- 20:00 olarak belirlendi. Başvuranların %45,6'sı yaya idi. En sık yaralanan bölge, baş-boyun bölgesi olarak kaydedildi. Ciddi (ağır) yaralanma oranları Yaralanma Şiddet Ölçeği puanına göre %18,5; Glasgow Koma Ölçeği puanına göre %3 bulundu. Araç içi yaralanmaların %12'sinde emniyet kemeri; %5,5'inde ise çocuk güvenlik koltuğu kullanılmaktaydı. Bisiklet ve motosiklet yaralanmalarında çocukların %26,7'si koruyucu başlık kullanırken %1,5'i koruyucu giysi giymekteydi. Vakaların %33,7'si yatırılarak serviste izlendi. En fazla yatış, Çocuk Acil Bilim Dalı ve Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı yataklı servislerine yapıldı. Yaralanan çocukların %9,7'sinin ameliyat olması gerekti. Ameliyatların büyük bir kısmı (%64,7) Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı tarafından yapıldı. Vakaların %4,6'sı Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlendi. Yaralananların %2'sinde engellilik gelişti. Üç çocuk hemorajik şok, dört çocuk intrakraniyal kanama nedeniyle kaybedildi. Sonuç: Karayolu trafiğinde yaralanma önemli bir engellilik ve ölüm nedenidir. Risk etkenleri konusunda farkındalığın ve koruyucu önlemlerin artırılmasıyla ve elde ettiğimiz veriler ışığında alınacak önlemlerle yaralanmalar önlenebilir. Ailelere verilecek bireysel danışmanlık ve eğitim, yaralanmaları önlemede en önemli etkendir.