La transformation du regime d'asile en Turquie dans un etat d'exception constant

Araştırma, Türkiye'de sürekli hale gelen istisna halinin mülteci rejimini dönüştürücü etkisini incelemektedir. Literatürde istisna hali, kamu hukuku ve siyasal olgular arasındaki eşitsizlik noktası olarak tanımlanır. Agamben'e göre, modern istisna hali durumu, istisnanın kendisini hukuk düzenine dahil etme ve gerçeğin hukukla örtüştüğü muğlak bir alan yaratma girişimidir. Bu çalışmada mülteci rejimindeki istisna hal uygulamalarının yerleşmişliği, sivilleşen göç yönetimi ve sınır yönetimi alanlarından iki örnek olay üzerinden incelenecektir. Araştırmanın ilk bölümünde, Avrupalılaşma etkisiyle oluşan Türkiye'de göç yönetiminde temel metin, aktör ve kurumlara odaklanılmıştır. Avrupa Birliği'nin dışsallaştırma politikalarının itici gücünün ve 2000'li yıllarda dönemin iktidar partisi Adalet ve Kalkınma Partisi'nin yönetim anlayışıyla karşılaştığı alan eleştirel perspektifle incelenmiştir. Göç yönetiminin dışsallaştırılması ve Avrupalılaşma paradigmasının yansımalarının, Türkiye'de göç yönetiminin oluşma sürecine etkisi incelenmiştir. İktidar partisinin seçici Avrupalılaşma üzerine kurduğu reform hareketleri ve bunun siyasal alana yansımaları eleştirel perspektifle incelenmiştir. Bu reform sürecinde oluşan göç yönetiminin temel özellikleri, Avrupa Birliği ve Türkiye ilişkileri merkeze alınarak aktarılmıştır. 2011 yılı itibariyle yeni bir mülteci akımıyla karşılaşan Türkiye'nin, yeni kurumsallaşan göç yönetimiyle bu akımı yönetme stratejileri incelenmiştir. Özellikle sınır yönetiminde yaşanan krizler, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri çerçevesinde ortaya konmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, Türkiye'de Anayasasızlaşma döneminde ortaya çıkan yeni kurumsal yapının oluşumu ve işleyişinin, yürütme erkinin güçlendiği döneme denk gelmesi vurgulanmıştır. Gücün merkezde toplanması ve denge mekanizmalarının zayıflaması ile güçlenen otoriter devletçilik anlayışının, göç yönetim alanında oluşturulan kurum ve ilişkilere etkisi incelenmiştir. Hukuk bütünlüğünden uzaklaşma olarak tanımlanabilecek Anayasasızlaşma sürecinde, Türkiye'nin karşılaştığı büyük mülteci akımını yönetme pratikleri, norm ve uygulamalar arasındaki boşluklar üzerinden aktarılmıştır. İstisna hali ve Anayasasızlaşma teorileri bu bağlamda birbirini destekler halde ve yaratılan ikilikler üzerinden yürütülen Türkiye'de göç yönetim anlayışı eleştirel perspektifle incelenmiştir. Demokratik gelişimden uzaklaşan Türkiye'yi anlamak için bir anahtar olarak karşımıza çıkan Avrupasızlaşma kavramı incelenmiştir. Hukukun bütünlüğünden uzaklaşma ve Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri çerçevesinde, Avrupasızlaşma trendinin Avrupalılaşma etkisi ile kurulmuş göç yönetim anlayışı üzerine etkileri tartışılmıştır. Araştırmada, Temmuz 2019 İstanbul Valiliği tarafından yapılan açıklama sonrası yaşanan olaylar ile Şubat 2020'de Türkiye'nin Avrupa Birliğine geçişleri durdurmayacağını açıklaması üzerine yaşanan sınır olayları incelenmiştir. Bu iki olay, karar alma süreçleri, uygulamalar, insan hakları ihlalleri ve sonuçları üzerinden önceki bölümlerde kurulan teorik çerçeve bağlamında ele alınmıştır. Araştırmanın sonucunda, göç yönetiminde münferit olaylar olarak görülen bazı uygulamaların aslında mülteci rejiminin yapısını dönüştürdüğü ve rejimin kendisinin bir istisna hal rejimine dönüştüğü sonucuna varılmıştır. Karar alma mekanizmalarının merkezileşmesinin bu sonuçta etkili olduğu vurgulanmıştır. Yaratılan belirsizlik alanları içinde, norm ve uygulama arasındaki boşluktan yararlanılarak yürütülen göç yönetiminin, mültecilerin kırılgan olma hallerine olumsuz etkisi ortaya konmuştur.