Tüberküloz hastalarına ve temaslılara verilen eğitimin ve telefonla izlemin tedaviye uyuma etkisi

Çalışma tüberküloz (TB) hastalarına ve temaslılara verilen eğitim ve telefonla izlemin tedaviye uyuma etkisini değerlendirmek amacıyla Temmuz 2018– 2019'da Verem Savaş Dispanseri (VSD)'nde randomize kotrollü olarak yürütüldü. Araştırma evrenini; VSD'de tedavi gören hastalar ve temaslıları, örneklemini ise araştırmaya katılmaya istekli, kriterlere uyan bireyler oluşturdu. TB müdahale (n: 32), TB kontrol (n: 34), temaslı müdahale (n: 41), temaslı kontrol grubu (n: 46) olmak üzere 66 hasta, 87 temaslı ile tamamlandı. Araştırmaya başlamadan gerekli izinler alındı. Araştırma hasta ve temaslı soru formu, Tüberküloza Uyumu Belirleme Ölçeği (TUBÖ) ve Morisky-8 Maddeli İlaca Uyum Ölçeği ile toplandı. TB müdahale grubuna tedavinin başında TB eğitimi yapıldı ve altı ay boyunca ayda bir kez eğitim tekrarlandı. Ayrıca hastalar 15 günde bir aranarak görüşme yapıldı ve her gün kısa mesaj gönderildi. TUBÖ, başlangıçta, birinci, üçüncü ve altıncı aylarda TB hastalarına uygulandı. Temaslı müdahale grubuna dispansere ilk başvurduğunda eğitim yapıldı, ayda bir kez telefonla görüşüldü, her gün kısa mesaj gönderildi. Morisky-8 ise başlangıçta, birinci, üçüncü ve altıncı aylarda temaslılara uygulandı. Tüberküloz müdahale grubu; başlangıç, birinci, üçüncü ve altıncı ay TUBÖ ortalamaları sırasıyla 80.4±7.9, 117.8±6.3, 137.7±7.5, 143.2±4.5, TB kontrol grubu 88.1±7.1, 84.5±9.8, 75.9±7.9, 65.2±9.2 olduğu belirlendi (p<0.001). Temaslı müdahale grubu; başlangıç, birinci, üçüncü ve altıncı ay Morisky ortalamaları sırasıyla 3.6±1.3, 5.5±0.7, 7.2±0.8, 7.7±0.7, kontrol grubu 5.7±1.4, 4.3±1.4, 1.8±1.5, 0.7±1.4 olduğu saptandı (p<0.001). Altı aylık eğitim ve telefonla izlem sonucunda; TB hastalarının tüberküloza uyum, temaslıların ilaca uyum düzeyinin arttığı belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda tüberküloz hasta ve temaslıların tedaviye uyumunu arttırmak için tedavi süresince eğitim verilmesi ve telefonla izlenmesi önerilebilir.