Tüketim mekânı bağlamında Antalya-kaleiçi'ndeki gündelik yaşamın sosyolojik analizi

Mekân; üretim ilişkileri ve gündelik yaşam rutinleri bağlamında anlam kazanan, tüketim ilişkilerine zemin hazırlayan aynı zamanda tüketim nesnesi olan ayrıca birey ve grupların üzerinde belirli ilişkiler ve etkileşimler kurduğu, kültürel ürünler ve pratikler geliştirdiği bir alanı temsil etmektedir. Bu çalışmada, tarihi bir mekân olan ancak son yıllarda daha çok tüketim mekânı olarak kullanılan Antalya-Kaleiçi ele alınmıştır. Kaleiçi'ne yönelik bireylerin tarihi mekân bilinçleri, mekân üzerindeki gündelik yaşam ve tüketim pratikleri, mekânı kullanan kişilerin demografik özellikleri, sık kullanılan mekânlar ve bu mekânların tercih edilme nedenleri incelenmiş, söz konusu mekânın öyküsü sosyolojik olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel bir araştırma tasarımına sahiptir. Nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama (survey) yöntemiyle Antalya Kaleiçi'ne yönelik olarak anket formu üzerinden veri toplanmıştır. Araştırma kapsamında basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile 396 kişiye ulaşılmış, elde edilen veriler SPSS 26 programına aktarılmış ve tablolaştırma işlemleri gerçekleştirilmiştir. Veriler, frekans ve ki-kare testleri aracılığıyla analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Nicel verileri desteklemek ve araştırmaya derinlik katmak amacıyla, 14 Kaleiçi esnafı ile görüşmeler yapılmış ayrıca mekân gözlem notları tutulmuştur. Kaleiçi'nin yerel ve küresel olarak farklı kimlikler tarafından, farklı zaman dilimlerinde ve farklı amaçlar doğrultusunda kullanılmakta olduğu, gündüzleri özellikle sabah saatlerinde turistlerin kültür gezisi ve alışveriş yaptıkları veya konakladığı bir mekânken akşam ve gece saatlerinde yerel halkın bar, meyhane, kafe ve restoran gibi mekânları eğlence ve gece hayatı amacıyla tercih ettikleri tespit edilmiştir. Ayrıca yerel halkın Kaleiçi'ndeki tarihi yapıları ve müzeleri bilme ve ziyaret etme oranlarının az olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Antalya Kaleiçi, mekân algısı, tarihi mekân, tüketim, turizm.