Tüm gün eğitim veren ilköğretim okullarında okulda tüketilen besinlerin, çocukların günlük gereksinimine uygunluk durumu ve çocukların büyüme durumlarının belirlenmesi

Gaziantep Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı tam gün eğitim veren ilköğretim okullarında öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerinin okulda tükettikleri besinlerin günlük gereksinimlerine uygunluk ve bu yaş grubu ilköğretim çocuklarının büyüme durumları belirlenmiştir. Araştırmaya ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinden oluşan 852 öğrenci alınmıştır. Öğrencilerin ve ebeveynlerinin demografik ve kişisel bilgileri, antropometrik ölçümleri, okulda verilen öğle yemeği menüleri ile birbirini izleyen beş günde öğle öğününde tükettikleri besin grupları ve besin tüketim alışkanlıkları incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde Student's t testi ve Ki?kare testi kullanılmıştır. Çalışmaya alınan 852 çocuğun yaş ortalaması 7.05±0.24 (6.00 ? 8.00) yıldır. Çocukların %26.6'sı zayıf, % 47.4'ü normal, %13'ü hafif şişman, %12.9'u ise şişman olarak bulunmuştur. Çocukların %51.4'ü erkek ve %48.6'sı kızdır. Kız öğrencilerin %72.5'i, erkek çocukların %66'sı öğle yemeğini okulda yemektedir. Cinsiyet ve öğle yemeğini okulda yeme durumu arasında anlamlı istatistiksel bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Çocukların %75.1'i devlet okuluna ve %24.9'u özel okula devam etmektedir. Özel okulda öğrenim gören çocukların 37'si (%17.5) zayıf, 95'i (%44.8) normal kilolu, 40'ı (%18.9) hafif şişman, 40'ı da (%18.9) şişman olarak tespit edilmiştir. Özel okuldaki çocukların çoğunlukla normal kilolu çocuklardan oluştuğu ve özel okuldaki şişman çocuk sayısının devlet okulundakine göre fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırmadaki çocukların %73.4' ü düzenli kahvaltı, %85.8' i düzenli öğle yemeği, %89.4' ü düzenli akşam yemeği yemektedir. Araştırmaya katılan 852 çocuktan 731'i (%85.8) her gün düzenli öğle yemeği yemiş, 226'sı (%14.2) düzenli öğle yemeği yiyemediğini belirtmiştir. Hafif şişman çocuklar %92 oranla en düzenli öğle yemeği yiyen gruptur (p<0.05). Annenin eğitim durumu ile çocukların BKİ persentil grupları arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Çocukların %6.1'i her gün kola tüketirken, %23'ü hiç kola tüketmemektedir. Çocukların %65.3'ü taze meyve sebze her gün düzenli olarak tüketirken, %31.7'si her gün çikolata ve şeker tükettiği belirlenmiştir. Et tüketimi ve BKI persentil grupları arasında yapılan istatiksel analizde ayda 1-2 defa veya daha az et tüketen çocukların zayıf persentil grubunda olduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırmadaki okulların 5 günlük öğle yemeği menüsü, okul çağı çocuklarında menü uygunluk durumuna göre incelendiğinde 30 menüden 13 tanesinin uygun; 17 tanesinin ise uygun olmadığı belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda, ilköğretim okullarında öğle öğünü menülerinin okul çağı çocuklarının enerji ve besin öğeleri gereksinmelere uygun hale getirilmesi için iyileştirme çalışmalarının yapılmasının gerekliliği ortaya konmuştur.