Türk muhafazakârlığının modernleşme algısı içinde bir bilge: Ömer Ferid Kam (1864-1944)

Muhafazakâr düşüncenin önem kazandığı modern çağlarda Türk muhafazakârlığı da dikkatleri üzerine çekmiştir. Türk muhafazakârlığı ortaya çıkış, gelişim ve modernleşme algısı itibariyle özgün bir ideolojidir. Cumhuriyetle beraber Türk siyasetinde daha çok söz sahibi olmuştur. II. Meşrutiyetin doğurduğu hürriyet ortamında muhafazakârlık etkin rol oynamıştır. Öyle ki, zaman içinde Türk siyasetinde iktidarı belirleyici hale gelmiştir. Türk muhafazakârlığı Cumhuriyet sonrasında kısmen İslamcılığın ve bu kesimin sığınak limanı olmuştur. İslamcıların laik uygulamalar karşısında pasif kalması muhafazakârlığı ön plana çıkarmıştır. Modernleşmeyi cazip bulan İslamcılarda muhafazakâr düşüncede kendilerini ifade etmeye başlamıştır. Bu sebeple muhafazakârlığının çeşitlenmesine yol açmıştır. Türk muhafazakârlığının önde gelen ve her zaman çağdaşlarından farklı paradigmalar ortaya koymayı başarmış isimlerinde biri de Ömer Ferid Kam'dır. Onun Türk muhafazakârlığına yönelik teşhisleri başka aydınlara da tesir etmiştir. II. Meşrutiyet Döneminin tanıklarından olan Kam, yorumlarıyla Türk muhafazakârlığına modern bir bakış açısı kazandırmıştır. Türk devrimin klasik döneminde Kam, modern değerlerle gelenek ve inançları birbiriyle yoğurmaya çalışmıştır. Bir taraftan gelişmek için gerekli olan modern araçlara ulaşmanın zaruri olduğunu düşünmüş. Diğer taraftansa modernleşirken kültür aktarımına yapılmasına karşı çıkmıştır. Kam'ın zihin dünyasında devletin varlığı geçmişten gelen değerler bütününe bağlıdır. Tarihle bağını koparmış hem devletlerin hem de milletlerin tamamen yok olup gideceğini belirtmiştir. Kam, yazılarında sık sık kültüre yön veren temel dinamiklerin başında dini inançların geldiğine dair atıfta bulunmuştur. Dinsiz milletlerin yaşama ve ilerleme heveslerinin kırılgan bir seyir izlediğinden dem vurmuştur. Dini modernleşmede itici bir güç olarak kabul etmiştir. Başta İslam olmak üzere asimile olmamış semavi dinlerin bireyleri ve toplumları daha ileri götürmeye çabaladığı amaçladığı tezini ortaya atmıştır.