Türk toplumunda geleneksel kahvehanelerin millet kıraathanelerine evrilme süreçlerine toplumsal işlevleri bağlamında bir bakış: Gaziantep örneği

Tarih boyunca kahve toplumumuzda önemli bir konumda olmuş, bu içeceğe toplumca önem atfedilmiştir. İnsanlar bu içeceğe birbirleriyle olan iletişimlerinde, sohbetlerinde bir araç olarak bakmışlardır. Yine kahvenin içildiği toplumsal mekanlar olan kahvehaneler de toplumumuzda bir çok işlevi yerine getirmiştir. Geleneksel kahvehaneler toplumumuzda edebi çalışmaların ve etkinliklerin yapıldığı, kitap, gazete, dergi okumalarının yapıldığı, ilmi sohbetlerin yapıldığı, müzik ve eğlence gibi insanların boş vakitlerini eğlenerek geçirdikleri mekanlar olmuştur. Bu mekanlarda insanlar birbirleriyle iletişim kurup görüş alışverişinde bulunmuş, toplumsal olaylardan haberdar olmuş, birçok paylaşımda bulunmuşlardır. Bu mekanlar tarih boyunca sosyal hayattaki değişikliklerden, toplumsal ve siyasi olaylardan, teknolojik gelişmelerden etkilenerek birçok değişim ve dönüşüm geçirmiş, birçok farklı rol üstlenmiştir. Bu tezde, kahvehanelerin ortaya çıkışı ve toplumdaki fonksiyonları ele alınmış, daha sonra toplumsal yaşamdaki değişim doğrultusunda kamusal mekanlarda yaşanan değişim ve dönüşüm anlatılmış, bu değişimden etkilenen kahvehanelerin modernleşme ve tüketim kültürü bağlamında yeni biçimlenişleri izah edilmiştir. Bu yeni biçimlenişlerin ortaya çıkardığı yeni toplumsal mekanlar olan cafe, millet kıraathaneleri gibi mekanlar üzerinde durulmuş ve özellikle geleneksel kahvehanelerin devamı niteliğindeki millet kıraathaneleri toplumsal karşılıkları, üstlendiği toplumsal fonksiyonlar, insanların bu mekanlardan beklentileri bağlamında ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır.