Türk Vergi Hukukunda uzlaşma müessesesi ve etkinliği

Mükellefle vergi idaresi arasında meydana gelen uyuşmazlıkların giderilmesinde genel ilke, Demokrasinin üç erkinden biri olan yargı organının sorunu çözmesidir. Ancak, vergi idaresi ile mükellef arasındaki sorunlardan, mükellefin kastı olmadan meydana gelenlerin, ya da mükellefin, vergi idaresinin açık hatalarından meydana gelenlerin, yargı yoluna gidilmeden her iki tarafın rızası ile çözülebilmesi için; 1963 yılında "205" Sayılı Kanunla Uzlaşma Müessesi Türk Vergi Hukuk sistemine getirilmiştir. Amaç, mükellefle vergi idaresi arasındaki uyuşmazlığın önce, uzlaşma yolu ile giderilmesine çalışılmasıdır. Bu müessese zaman içinde günün değişen şartlarına göre gözden geçirilmiş ve değiştirilmiştir. 3239 Sayılı kanunla vergi incelemesine dayanılarak salınacak vergilerde ve kesilecek cezalarda daha benüz vergi salınmadan ve ceza kesilmeden vergi idaresi ve i mükellef arasında uzlaşmi yapmalarına imkan tanıyan tarhiyat öncesi uzlaşma müessesi vergi hukukumuza getirilmiştir. Bu şekilde Vergi Hukukumuzda iki ayrı uzlaşma kurumu ortaya çıkmış bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, adına vergi salınan ve ceza kesilen mükelleflerin başvurabileceği genel uzlaşma müessesi, ikincisi ise vergi incelemesine dayanılarak salınacak vergi ve kesilecek cezalar konusunda henüz vergi salınmadan, ceza kesilmeden mükelleflerin başvurabileceği tarhiyat öncesi uzlaşma müessesidir. Bu tez çalışmamızda Türkiye'de ve,Dünyada Uzlaşma Müessesi bir çok yönüyle incelenmiş, anlatılmış ve örneklenmiştir.