Türkçede boş artgönderimin söylem-edimbilimsel işlevleri

Bu çalışmada Türkçe yazılı söylemde boş artgönderimin söylem-edimbilimsel işlevleri incelenmiştir. Çalışmanın bütüncesini 2004-2006 yıllarında yayınlanan 6 biyografi kitabı oluşturmaktadır. Araştırma için söylem-edimbilimsel bir yaklaşım benimsenmiştir. Boş artgönderimin söylem-edimbilimsel işlevini açıklamak üzere bu çalışmada boş artgönderimin önceki söylemde söz edilen göndergeleri kodlayarak önvarsayım tetikleyicisi işlevini yerine getirdiği varsayımı temel alınmıştır. Önvarsayım tetikleyicisi, söylemde eski/verili bilgiyi, bir başka deyişle, önvarsayılan bilgiyi kodlayan dilsel araçlardır. Boş artgönderimlerin söylemde önvarsayım tetikleyicileri olarak kullanılıp kullanılmadıklarını belirleyebilmek amacıyla, çalışmada aşağıdaki soruların yanıtları aranmıştır:1.Türkçe yazılı söylem yapısı içinde 3. kişi göndergeleri için kullanılan artgönderim türleri nasıl bir dağılım göstermektedir?2.Artgönderim türleri sözdizimsel konumlara göre nasıl bir dağılım göstermektedir?3.Söylem aşamalı bir şekilde düzenlenirken bu süreç içinde boş artgönderimin söylem-edimbilimsel işlevi nedir?Bu araştırmanın kuramsal çerçevesini, söylemin retorik ilişkiler yolu ile birbirlerine bağlanan söylem bölütlerinden oluştuğu ve aşamalı bir şekilde yapılandırıldığı görüşünü temel alan Bölütlenmiş Söylem Temsilleştirme Kuramı (BSTK) (Asher 1993; Asher ve Lascarides 2003) oluşturmaktadır. BSTK çerçevesinde boş artgönderimlerin önvarsayım tetikleyicileri olarak kullanılıp kullanılmadıklarını belirleyebilmek amacıyla, bütüncedeki metinler söylem bölütlerine ayrılarak söylem bölütleri arasındaki retorik ilişkiler belirlenmiştir. Bu ilişkilerin söylemde boş artgönderim kullanımını etkilediği ve boş artgönderimlerin bu ilişkiler yoluyla söylemin güncellenmesinde önvarsayımları tetikleyerek söylem bağdaşıklığının güçlendirilmesine katkıda bulunduğu gözlenmiştir. Dolayısıyla, çalışmamızın başında ortaya koyduğumuz varsayımlar bütünce çözümlemesi sonucu elde edilen bulgular tarafından doğrulanmıştır.