Türkiye'de düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü sorunları üzerine bir inceleme (1980-1995 dönemi düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü sorunları -suçlar, cezalar ve suçlular-)

Düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü üzerine yaptığımız bu çalışmada önce "düşünce" kavramı irdelendi. Tam bir tanımı yapılmamış olan düşünce ve ifade özgürlüğünün otoriteler tarafından ciddiye alınmış tanımları bir araya getirilmeye çalışıldı. Düşünce özgürlüğünün kavramsal çerçevesi çizildi. Demokrasinin gelişimiyle birlikte. düşünceyi ifade özgürlüğünün anlam bulduğu tarihsel liberal perspektif üzerinde duruldu. Konunun evrensel yansımaları bir araya getirilmeye çalışıldı. Basın özgürlüğüne zemin hazırlayan düşünce ve ifade özgürlüğü incelemesinden sonra basın özgürlüğü üzerinde duruldu. Basın kuramları incelendi. Basının toplumsal sorumlulukları gündeme getirildi. Basın etiği işlendi. Basının demokratik toplumlardaki işlevleri araştırıldı. Çalışmamızın ikinci bölümünde Türkiye'de düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü konuları işlendi. Konunun evrensel uygulamaları ile Türkiye yansımaları arasındaki uçurumlar tespit edildi. Düşünceyi ifade ve basın özgürlüğünün önündeki yasal ve yasal olmayan yollarla yapılan engeller gündeme getirildi. Türkiye'de düşünmenin özgürce olduğu fakat düşünülen şeyin ifadesinin konunun özünü zedeleyecek derecede sınırlamalara maruz kaldığından dolayı temel bir sorun olarak görüldü. Türkiye'de 1980 ve 1995 yılları baz alınarak yapılan bu çalışmada, düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü sorunları ile bu konulardan dolayı düşünce ve basın suçları üzerinde duruldu. Önce konunun anayasal düzenlemeleri üzerinde duruldu. Türkiye'nin anayasal geleneğinde düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü konuları açısından iyimser bir yaklaşımın olmadığı gözlendi. Bu gelenek uygulamalarda da yerini bularak düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü alanını daralttı. Böylesi uygulamalar değişik yönetimlerin işbaşına gelmesiyle değişmedi. Bu da Türkiye'nin düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü açısından bir sistem sorunu olduğunu ortaya koymaktadır. İncelediğimiz 1980 yılından sonra askeri ve sivil yönetimlerin idaresinde kalan Türkiye'de düşünceyi ifade ve basın özgürlüğü sorunları artarak devam etmiştir. Bu konuda iyimserlikle söyleyebileceğimiz TCK'nun 141,142 ve 163. maddelerinin kaldırılması dışında herhangi bir olumlu çalışma yapılmamıştır. Bilakis düşüncenin ve basın özgürlüğünün önüne daha ağır engeller konulmuştur. Türkiye'de düşünceyi ifade ve basın özgürlüğünün yasal engellerinin yanında basındaki tekelleşmeler de ayrıca bir engel teşkil etmektedir.