Türkiye'de kamu borçlanma politikası ve fonksiyonel gelir dağılımı ilişkisi

ÖZETYüksek Lisans TeziTürkiye'de Kamu Borçlanma Politikası ve Fonksiyonel Gelir Dağılımı İlişkisiH. Barış KAYRAKCIDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüGenel İktisat Anabilim Dalıİktisat ProgramıSon dönemde gelişen sosyal devlet anlayışıyla, devletin sorumlulukları vegörevleri artmakta, böylelikle devletin sunmak zorunda olduğu hizmetlerdeartış ve çeşitlilik yaşanmaktadır. Artan kamu hizmetleri ise kamuharcamalarında yükselmelere neden olmakta ve kamu harcamalarınınfinansmanı sorunu önem kazanmaktadır. Kamu kesiminin borçlanmapolitikası, ekonomi üzerinde kalıcı etkiler yaratmaktadır.Gelir dağılımı, sosyal refah düzeyinin önemli bir göstergesidir. Ulusalgelirdeki adil bir dağılım, sosyal sorunların azalmasını sağlamaktadır. Birtoplumun sosyal kesimleri arasında kurulan iç dengenin, sosyal barışa yaptığıkatkı bilindiği için, gelir dağılımı analizlerinde fonksiyonel gelir dağılımının yeribüyük bir öneme sahiptir.Bu çalışmanın temel amacı, devletin uygulamış olduğu kamu borçlanmapolitikalarının, fonksiyonel gelir dağılımını nasıl etkilediğini ortayakoyabilmektir. 1963-1979 yılları arasında Merkez Bankası kaynakları içborçlanma için önemli bir araç olmuş, ancak emisyon artışına neden olmasıenflasyonu yükseltmiştir. 1980-1989 yılları arasında, dışarıya açılma süreciylepozitif reel faiz uygulamasına geçilmesi, kamu dış borçlarının iç borçlarlafinanse edilmesi nedeniyle fon talebinin artışı, kamuyu kısa vadeli ve yüksekreel faizli borçlanmaya itmiştir. Bu da borç stokunda artışa neden olmuş, kısırbir döngü yaratmıştır. 1990-2005 yılları arasında yapısal sorunları çözülmeden,sorunların genel çözümünü dışarıdan gelecek spekülatif nitelikli kısa vadeliyabancı sermaye ile karşılayan Türkiye ekonomisi, ülke içi veya ülke dışıkonjonktürel süreçten oldukça etkilenmiştir. Değişik yıllarda finansal krizleryaşanmış, özellikle mali sektördeki göz ardı edilen sorunlar, kamuya önemli biryük getirmiştir. Genel olarak, sabit ve dar gelirliler uygulanan politikalardanolumsuz etkilenmiştir. 1980'de başlayan finansal liberilizasyon ile gelir dağılımıreel ekonomi ilişkilerinden ziyade, parasal ekonomik ilişkilerin kontrol veyönlendirilme sürecine girmiştir. Bu olumsuz süreçte kurumsal yapılanma vehukuki mevzuatın gecikerek düzenlenmesi etkili olmuştur.Ülkemizde son dönemde yaşanan krizlerin de etkisiyle kamu borç stokuyükselmiştir. Uygulanan programlarla borç stoku çevrilebilir hale gelmiş ise de,gelir dağılımının olumsuz etkilendiğini gösteren analitik bulgular kararalıcıların daha etkin politika geliştirmesini zorunlu hale getirmektedir.Anahtar Kelimeler: 1)Gelir Dağılımı, 2)Fonksiyonel Gelir Dağılımı,3)Kamu Borçlanma Politikası, 4)İç Borçlanma, 5)Dış Borçlanma