Türkiye'nin farklı bölgelerinden alınan kök-ur nematodu türlerinin (Meloidogyne spp.) tanısı ve bazı kök-ur nematodu populasyonlarının virülentliğinin belirlenmesi

Kök-ur nematodu türleri (Meloidogyne spp.) tüm dünyada bitkisel üretimde önemli verim ve kalite kayıplarına sebep olmaktadır. Bu çalışmada Türkiye Kök-ur nematodu türlerinin saptanması amacıyla, farklı alanlardan 79 adet Kök-ur nematodu populasyonu toplanarak moleküler ve morfolojik yöntemlerle teşhis çalışması yapılmıştır. Elde edilen Kök-ur nematodu populasyonları bir yumurta paketi ile hassas domates `Simita F1' çeşidi üzerinde saflaştırılmıştır. Saflaştırılan yumurta paketlerinden elde edilen ikinci larva dönemindeki bireylerinden DNA izolasyonu yapılmış, türe spesifik primerlerle PCR kurularak Meloidogyne türleri teşhis edilmiştir. Aynı zamanda her populasyona ait ikinci dönem larvaların ve hassas domates bitkilerinin köklerinden elde edilen dişi bireylerin vulva kesitlerinden daimi preparatlar yapılarak morfolojik yöntemlerle de teşhis çalışmaları yapılmıstır. Moleküler ve morfolojik yöntemlerle yapılan teşhis sonucunda 4 türün M. incognita, M. arenaria, M. javanica ve M. chitwoodi, ülkemizde yaygın olduğu tespit edilmiştir. Türkiye genelinden elde edilen 79 Kök-ur nematodu populasyonundan 22 adedinin M. incognita, 21 adedinin M. arenaria, 28 adedinin M. javanica ve 8 adedinin de M. chitwoodi olduğu saptanmış olup, bunların bulunma oranları sırasıyla, % 28, % 27, % 35 ve %10 olarak saptanmıştır. Bu türlerden M. chitwoodi Türkiye nematod faunası için yeni kayıt niteliğindedir. Patates örneklerinden elde edilen Kök-ur nematodlarının tamamının M. chitwoodi olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen Meloidogyne türlerinin illere ve ürün gruplarına göre dağılımı ülkemiz tarımı için önemli bilgiler sunmaktadır. 8 adet M. incognita, 13 adet M. arenaria ve 7 adet M. javanica populasyonlarının virülentliği Picasso ve Malike F1 domates çeşitlerinde incelenmiştir. Sonuçlarda denemeye alınan hiçbir populasyonun virülent olmadığı saptanmıştır.