Türkiye'nin kalkınma düzeyinin insani gelişme göstergeleriyle değerlendirilmesi

İnsani gelişme kavramı çok boyutlu bir kavramdır. İnsanı ve onun sahip olduğu yetenekleri,fırsatları temel alarak toplumların yaşam standartlarını yükseltmeyi amaç edinmiştir. İçerdiği temel bileşenler olan, gelir, sağlık ve eğitim parametreleriyle kalkınmanın "insani" boyutuna dikkat çekmektedir. İnsani gelişme için, kişi başına gelir düzeyi ve satın alma gücünün, doğumda beklenen yaşam süresinin, okuryazarlık ve okullaşma oranlarının yüksek olması arzu edilmektedir. Bütün bu parametreler iyi bir yaşam standardının, sağlıklı ve uzun bir ömrün ve eğitimli olmanın gereği olarak insani yaşamın nitel ve nicel daha iyi düzeyde olacağını göstermektedir. Çağın en önemli düşünürlerinden ve insani gelişme denildiğinde akla gelen ilk isimlerden olan Amartya SEN'in perspektifinde, bireyin kapasite ve yeteneklerinden hareketle refahının arttırılması ve her türlü yoksunluğun ortadan kaldırılması hedeflenmektedir. Bu açıdan çalışmamız Türkiye'nin insani gelişimini analiz etmeye yardımcı olmaktadır. Türkiye'nin gelişmişlik düzeyini bilimsel olarak ortaya koyan İnsani Gelişme Endeksi ile insani gelişmenin boyutları irdelenmektedir. Seçilmiş ülkelerle Türkiye'nin durumu kıyaslanarak geride olunan konuların saptanmasına ve iyileştirilmesine yönelik çözümlere odaklanmaktadır.