Türkiye'de özel yetenekli bireylere yönelik uygulanan politikaların paydaşlar açısından değerlendirilmesi

Bu çalışmada, özel yetenekli bireylerin eğitimine yönelik politikaların, özel yetenekliler alanında çalışmalar yapan sivil toplu kuruluşları (STK) ve Türkiye'de bu bireylerin eğitiminden sorumlu olan Millî Eğitim Bakanlığından (MEB) katılımcıların mevcut görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. TÜBİTAK, çalışma alanı özel yetenekli bireyler olmayan, yeni nesil sorularla öğrenci seçmeleri yapan bünyesindeki bilim merkezleri ve DENEYAP atölyelerinde çalışmalar yapmaktadır. Yönetici olarak görev yapan katılımcılar ile nitel araştırma yöntemi ile görüşmeler yapılarak özel yetenekliler alanında yapılabilecek örnek çalışmalar elde edilmeye çalışılmıştır. Sivil Toplum Kuruluşları, Millî Eğitim Bakanlığı ve TÜBİTAK bünyesinde görev yapan katılımcıların özel yetenekli bireyleri tanılama, eğitim öğretim programı ve personel seçimi ve eğitimine yönelik politikalar hakkında görüşleri alınarak analiz edilmiştir. Geliştirilecek politikaların çok yönlü değerlendirilerek, kurumsal becerilerinde geliştirilmesi amacı ile ülkemizde yapılan uygulamalar, ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Alanda çalışmalar yapan STK'ların örnek oluşturabilecekleri faaliyetlerde bulundukları, TÜBİTAK bünyesinde bulunan bilim merkezleri ve DENEYAP atölyelerinin gerek eğitim programlarının gerekse araç gereç materyal yönünden çeşitlilik arz ettiği görülmüştür. Millî Eğitim Bakanlığı, Merkez Teşkilatı (MT) ve Taşra Teşkilatı (TT) olarak iki kısımda ele alınmıştır. Öğretmen ve idarecilerden oluşan katılımcılar ile STK'ların mevcut durumla ilgili bilgilendirmenin fazla olduğu, oluşturulacak politikalarda sahada çalışanların katılımının önem arz ettiği görülmüştür. MEB, politika geliştirme sürecinde STK'lar ile iş birliği yaparken alınan kararların uygulanmamasından dolayı ümitsizlik yaşandığını ifade etmiştir. MEB, TÜBİTAK, STK arasında yeterli iş birliğinin olmadığı, STK'ların kendi aralarında yeterli iş birliğinin olmadığı görülmüştür. TÜBİTAK ve bünyesindeki bilim merkezleri arasında da kurumsal gelişimi sağlayacak yeterli iş birliğinin olmadığı görülmüştür. Kurumlar arası iş birliği becerisinin gelişimine yönelik çalışmaların yapılmasıyla alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. TÜBİTAK bünyesinde üstün yetenekli öğrencilerle ilgili çalışmalar ve etkinlikler yapılmasa da bu alanda yapılabilecek farklı çalışmaların da ilgili eğitime katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada katılımcılardan elde edilen veriler MAXQDA nitel veri analizi programı kullanılarak analiz edilmiştir. Uzman görüşleri alınana hazırlanan görüşme formu 24 sorudan oluşmaktadır. Katılımcılardan elde edilen verilerle oluşturulan kodlar, kategoriler ve bunlardan oluşan temalarla araştırmanın başlıkları belirlenmiştir. 43 katılımcı ile görüşme yapılmıştır. Katılımcıların 7'sinin MEB-MT, 13'ünün MEB-TT, 14'ünün STK, 9'unun ise TÜBİTAK bünyesinde görev yaptıkları; katılımcıların 19'unun erkek, 22'sinin kadınlardan oluşmaktadır.