Türkiye savunma sanayii ihracatı: Orta Doğu – Kuzey Afrika ülkeleri üzerine bir araştırma

Türkiye'nin jeopolitik konumu nedeniyle savunma sanayii kritik öneme sahiptir. Bu nedenle Türkiye, teknolojik altyapısını ve yönetim becerilerini geliştirmeye ve ihtiyaç duyduğu savunma sanayii ürünlerini yerli imkânlar dâhilinde güvenli ve sürekli olarak üretmeye çalışmıştır. Dolayısıyla savunma sanayiindeki gelişmeler dışa bağımlılığı azaltmakta ve savunma sanayii ürünlerinin ihracat oranlarını artırmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine 2011-2020 yılları arasında yaptığı savunma sanayii ihracatı, yıllık veriler kullanılarak çekim modeli kapsamında incelenmektedir. Modelde Türkiye'nin yapmış olduğu savunma sanayii ihracatı bağımlı değişken; GSYİH, ülkelerin başkentlerinin Ankara'ya olan mesafeleri ve nüfus değişkenleri bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Panel veri analizinde kullanılacak olan modelin tahmin edilmesi için literatürde kullanılan testler uygulanmakta ve bu testlerin sonucunda belirlenen model için varsayım test analizleri STATA-17 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Varsayım test analizlerinin sonucuna göre panel veri sabit etkiler Driscoll-Kraay standart hatalar tahmincisi kullanılarak modellerin tahminleri yapılmıştır. Analiz sonucunda, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinin GSYH'sinin Türkiye'nin savunma sanayii ihracatını pozitif, mesafe değişkeninin ise negatif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, bu ülkelerin ekonomik kalkınması ve taşıma maliyetlerinin azaltılması, Türkiye'nin savunma sanayii ürünleri ihracatının gelişmesinde etkili olabileceği ve Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine yapılan ihracatın, Türkiye'nin savunma sanayiinin gelişmesine katkı sağlayabileceği ileri sürülebilir. Anahtar Kelimeler: Savunma Sanayii, İhracat, Çekim Modeli, Orta Doğu - Kuzey Afrika Ülkeleri, Panel Veri Analizi.