Türkiye'de sivil itaatsizlik ve politik yansımaları

Dünyada iktidarın ortaya çıktığı tarihten bugüne dek var olan direniş olgusu kendini aktif ve pasif direnme şekilde ortaya koymuştur. İktidarı ve gücü elinde bulunduranlara karşı insanların sergilemiş oldukları direniş çeşitleri kendisini farklı yöntemlerle göstermiştir. Bu direnme modellerinden biri olan sivil itaatsizlik, şiddetin reddedilmesi, kamuya açık bir şekilde yapılması, sistemi tamamen yok saymaması, kamuya çağrı özelliği taşıması gibi temel nitelikleriyle diğer direnme modellerinden ayrılmaktadır. Tezimde baskıya ve zulme karşı direnmek için insanların tarihsel süreçte geliştirmiş oldukları düşüncelerini, semavi dinlerin direniş hususundaki tutumlarını incelemeye çalışacağım. Sivil itaatsizlik kavramının içeriğinin analizi yaparak temel unsurları detaylı olarak irdeleyeceğim. Modern çağda itaatsizlik uğruna düşünce üreten ve bedeller ödeyen öncü şahsiyetleri incelemeye çalışacağım. Sivil itaatsizlik olgusunun pozitif ve doğal hukuk açısından meşruiyetini tartışmaya çalışıp, vicdani ve ahlaki ilkeler doğrultusundaki kabul edilebilirliğini izah edeceğim. Çalışmamın esas konusunu ise Türkiye'de 1980 sonrası dönemde ortaya çıkan belli başlı sivil itaatsizlik eylemleri ve eylemlerinin politik yaşamdaki etkileri oluşturmaktadır. Ülkemizde gerçekleşen sivil itaatsizlik eylemlerinin siyasete, demokratik yurttaşlık bilincine katkısını, iktidara karşı sivil bir muhalefet olma özelliğini irdeleyeceğim. Anahtar Kelimeler: Direnme Hakkı, Sivil İtaatsizlik, Meşruiyet, Aktif Direnme, Pasif Direnme, Şiddetsizlik