Türkiye'de yaşanan ekonomik krizlerin yoksullaşmaya etkisi (1994-2002)

122 ÖZET insanlık tarihinin en önemli ve süregelen problemlerinden biridir yoksulluk. Tarih boyunca varolan tüm toplumlar ve devletler şiddeti ve yoğunluğu farklı olmakla birlikte yoksullukla yüz yüze kalmıştır. En ilkel avcı toplayıcı toplumlardan günümüz toplum yapılarına kadar yoksulluğu yaratan ve yoksulluğa sebep olan unsurlar toplumlar ve toplumların gelişmişlik düzeyleri ile ilişki olarak farklılık göstermiştir. Bu tarihsel gerçeklik, yoksulluğun insanlık tarihi kadar eski olduğunu ve zenginlikle birlikte gelecekte de var olacağını göstermektedir. özellikle son yılda yaşanan gelişmeler Dünya'da olduğu kadar Türkiye'de de yoksulluk sorununu ön plana çıkarmıştır. Yoksulluk diğer gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de ekonomik büyüme ve kalkınmanın önünde var olan en önemli engeldir ve bu engel Türkiye'de yaşanan ekonomik krizlerin ve doğal afetlerin yarattığı olumsuz etkiyle birlikte daha da derinleşmiştir. Ekonomik krizler, hem yoksulları hem de yoksul olmayanları etkiler ancak orantılı olarak etkilenseler bile, yoksulluk içinde veya yoksulluğa yakın bir düzeyde yasanlarda bu etki daha fazla tahripkardır. Toplumun geri kalanına kıyasla, yoksul hane halklarında veya yoksulluk sınırında yaşayan hane halklarında refah kayıpları daha fazladır. Yoksul halkın kötü zamanlarda kendisini güvence altına almaya yetecek kadar tasarrufu ya da kendini sigortalayacak olanağı yoktur ve ister sosyal ister piyasa temelli olsun, sosyal güvenlik programlarından ya çok az istifade ederler ya da bu programlardan hiç yararlanmazlar. Bu çalışma, öncelikle 1994 ve 2001 yıllarında Türkiye'de yoksulluğun boyutu, derinliği ve şiddeti ile göreli yoksulluk profilinde yaşanan değişimler üzerinde duracak ardından 1994 ve 2001 yıllarında yaşanan ekonomik krizlerin, yoksulluk üzerinde yarattığı etkiler araştırılacaktır.