Türkiyenin Somali ve Filistine yaptığı insani yardımların karşılaştırılması

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'nin Filistin ve Somali'ye yaptığı insani yardımların karakteristiğini ortaya koymaktır. İnsani yardımlar, İkinci Dünya Savaşı'nın sonunda Doğu ve Batı arasında bir Soğuk Savaş diplomasisi biçimi olarak başlamıştır. Soğuk Savaş döneminde devletler kendi ulusal çıkarları için dış yardım sağlarken, daha sonra Soğuk Savaş'ın sonunda devletler arası ilişkilerde dış ve insani yardımlar alışılagelmiş bir norm haline gelmiştir. Gelişmiş devletler, az gelişmiş devletlere ve bu devletlerdeki topluma insani koşulların iyileşmesi için yardımlar getirmeye başlamıştır. Bunun amacı her devlet açısından farklılıklar gösterse de, yardım 1950'ler ve 1960'larda Soğuk Savaş diplomasisini uygulamanın geçici bir yolu olarak başlamıştır. Daha sonra, 1970'lerde ve 1980'lerde, özellikle Soğuk Savaş döneminin sona ermesiyle birlikte, çoğunlukla kalkınma odaklı bir araca dönüşmüştür. Yardım, daha sonra siyasi ve ekonomik geçişleri teşvik etmek, küresel sorunlarla ilgilenmek, demokrasiyi desteklemek ve çatışma sonrası ilgili devletlerin yönetimlerinde söz sahibi olmak gibi yeni amaçlar edinmiştir. Devletlerin neden diğer devlet ve toplumlara insani yardım sağladığı sorusu akademik literatürde birçok bilim insanı tarafından tartışılmaktadır. Söz konusu tartışma, devletlerin yurt dışında çeşitli insani sorunlarla yüzleşen toplumlara yardımlarının etikdışı amaçlarının da olup olmadığı konusundadır. Pek çok akademisyen, bu soruyu realizm, liberalizm, konstrüktivizm gibi standart dış politika teorilerinin yanı sıra etik odaklı diğer teorileri içeren farklı uluslararası ilişkiler teorileri ve yaklaşımlarının merceğinden yorumlayarak açıklamaya çalışmıştır. Bu çalışma da bu tartışmalar doğrultusunda Türkiye'nin Somali ve Filistin'deki insani yardımlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır.