Uçak bakım teknisyenlerinin iş yüklerinin değerlendirilmesinde çok kriterli karar verme temelli yeni bir yaklaşım

Uçak bakım teknisyenleri (UBT), hava araçlarının bakım ve onarımından sorumlu yetkili kişilerdir. Görevlerini yerine getirirken ağır ve tekrarlı bir şekilde hem fiziksel hem de zihinsel yüklere maruz kalmaktadırlar. Ayrıca çevre koşulları da iş yüklerine etki eden bir diğer önemli faktördür. Uçuşun emniyetli bir şekilde yapılması için UBT'lerin iş yüklerinin araştırılarak gerekli olan durumlarda azaltılması son derece önem taşımaktadır. Toplam iş yükü değerlendirmesi fiziksel, zihinsel ve çevresel iş yükü faktörlerine bağlı olarak oluşan bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) problemi olarak incelenebilir. Tez kapsamında UBT'lerin toplam iş yüklerinin araştırılabilmesi amacıyla iş yüküne etki eden kriterlerin ağırlıklarını hesaplayabilmek için bir ÇKKV yöntemi olan Decision Making Trial and Evaluation Laboratory (DEMATEL) metodu kullanılırken farklı lisans kategorilerine sahip UBT'lerin karşılaştırılması için ise Technique for Order Preference by Similarity (TOPSIS) yöntemi kullanılmıştır. Bir hat bakım kuruluşunda yapılan çalışmada uzman görüşleri alınarak iş yüküne etki eden çeşitli kriterler belirlenmiştir. Değerlendirme sonucunda UBT'lerin iş yüklerine etki eden en önemli ilk üç faktörün sırasıyla belde zorlanma, sırtta zorlanma ve zaman baskısı olduğu görülmüştür. Çalışma sonucu elde edilen veriler ışığında UBT'lerin iş yükleri konusunda farkındalık yaratılması amaçlanmış ve bu yüklerin azaltılması için gereken önlemler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Uçak bakım teknisyeni, İş yükü, Çok Kriterli Karar Verme, DEMATEL, TOPSIS