Üçüncü basamak bir merkezde izlenen diyabetes mellitus tanılı hastaların metabolik parametrelerinin ve diyabetik komplikasyonlarının araştırılması

Amaç: Diyabetes mellitus tüm dünyada prevelansı hızla artan ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmada diyabetes mellitus tanısıyla takip edilen hastalarda metabolik parametrelerin durumu ve diyabete eşlik eden komplikasyon oranları incelenecektir. Metod: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine 1 Temmuz 2021 ile 30 Eylül 2021 arasında başvuran diyabetes mellitus tanısı olan 350 hasta prospektif olarak incelendi. Çalışmaya alınan hastalar cinsiyet, yaş, diyabet süresi, diyabet tipi, HbA1c düzeyi, lipit paneli ve mikrovasküler komplikasyonlar açısından araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 350 (Erkek/Kadın:161/189) hasta dahil edildi. Hastaların %54'ü kadındı. Ortalama yaş: 50,1±15,7 (min-max:18-91) yıl olarak saptandı. Hastaların (Tip 1 DM/Tip 2 DM:272/78) %77,7'si Tip 2 DM idi. Ortalama HbA1c %10,9±3(min-max:%6,1-18,3); ortalama diyabet süresi 10,1±7,7(min-max:1-35) yıl; Tip 1 diyabet tanılı hastaların ortalama HbA1c si %11,3±3,2(min-max:6,6-18,3); tip 2 diyabetli hastaların ortalama HbA1c'si %10,8±2,9(min-max:6,1-17,8) olarak saptandı. Hastaların %10,6'sında HbA1c düzeyi %7'nin altında; %89,4'ünde ise HbA1c düzeyi %7 ve üzerinde olduğu saptandı. Çalışmamızda ortalama LDL düzeyi 113,8±42,4mg/dl(min-max:41-260), ortalama HDL düzeyi 43,7±12,9 mg/dl(min-max:10-94), ortalama trigliserit düzeyi 170,8±95,8 mg/dl (min-max:32-680) olarak saptandı. Çalışmamızda LDL düzeyi hedef aralıkta (<100 mg/dl) olan hasta düzeyi %41,4 olarak bulundu. Çalışmamızda tüm popülasyonda %43,7 oranında nefropati saptandı. Diyabet tiplerine göre orana baktığımız zaman ise Tip 1 diyabet tanılı hastalarda %47,4 oranında; Tip 2 diyabet tanılı hastalarda ise %42,6 oranında nefropati tespit edildi. Çalışmamızdaki tüm vakaların %42,6'sında eşlik eden hipertansiyon tanısı olduğu saptandı. Tip 1 diyabet hastalarında %20,5 Tip 2 diyabet hastalarında ise %48,8 oranında eşlik eden hipertansiyon tanısı gözlendi. Tüm popülasyonda %52,6 oranında retinopati saptandı. Tip 1 diyabet hastalarında %33,3; Tip 2 diyabet hastalarında %58 oranında retinopati gözlendi. Çalışmamızda tüm popülasyonda vakaların yalnızca %5,1'inde metabolik kontrol (HbA1c+LDL+HDL) sağlandığı saptandı. Yapmış olduğumuz çalışmada Tip 1 diyabet hastaların %8,9 unda glisemik hedefe, %6,4 ünde ise metabolik hedefe ulaşıldı. Tip 2 diyabet hastalarında ise %11 glisemik hedefe ve %4,7 metabolik hedefe ulaşıldığı saptandı. Sonuç: Diyabetik hastalarda metabolik kontrol hedeflerine ulaşamayan hasta oranı halen çok yüksektir. Hastaların yaklaşık yarısında kronik komplikasyon mevcuttur. Metabolik hedeflere ulaşmak ve komplikasyonları azaltmak için yeni stratejilere ihtiyaç vardır.