Uluslararası Deniz Hukuku çerçevesinde boğazlarda kıyı devletinin yetkileri

ÖZET "Uluslararası Deniz Hukuku Çerçevesinde Boğazlarda Kıyı Devletinin Yetkileri" isimli çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Öncelikle, çalışmamıza uluslarararası ulaşımda kullanılan boğazların tanımı ve önemiyle başladık. Daha sonra ayrıntılı olarak 19. yüzyılın sonlarından itibaren boğazlardan geçiş rejiminin tarihi gelişimini inceledik. 1930 Uluslararası Deniz Hukuku Kodifikasyonu Konferansına, Korfu Boğazı Davasına, Birinci Deniz Hukuku Konferansı, Deniz Yatağı Komitesi ve Üçüncü BMDH Konferansı çalışmalarına değindik. 1958 Sözleşmesi uyannca uluslararası boğazlarda uygulanacak askıya alınamaz zararsız geçiş hakkından söz ettik. 1982 BMDH Sözleşmesinde uluslararası boğazlardan geçiş rejiminin düzenlendiği III. Bölüm hükümlerini inceledik. Sözleşmeye göre, boğazların türlerini ve bu boğazlara uygulanabilecek ikili rejim çerçevesinde askıya alınamaz zararsız geçiş hakkını ve transit geçiş hakkını inceledik. Transit geçiş hakkının örf ve âdet kuralı niteliği üzerinde durduk. Askıya alınamaz zararsız geçiş hakkı ve transit geçiş hakkı çerçevesinde kıyı devletinin sahip olduğu düzenleme ve icra yetkilerini irdeledik. Kıyı devletlerinin ulaşım güvenliği ve deniz çevresinin korunmasına ilişkin yetkilerini belirttikten sonra bazı suçlara ilişkin yetkilerini ve boğazlarda işbirliği olanaklarını inceledik. Son Bölümde ise, Türk Boğazları'nın özel durumundan ve Türkiye'nin kıyı devleti olarak yetkilerinden söz ettik. Montrö Sözleşmesi hükümlerini inceledikten sonra Uluslararası Denizcilik Örgütünde Türk Boğazlarına ilişkin olarak yapılan çalışmalardan söz ettik. Yapılan iç hukuk düzenlemelerinin uluslararası hukuka uygunluğunu tartıştık. Türk Boğazlan'ndan uygulanabilecek sözleşmeleri ve iç hukuk kurallarını belirttik. Son olarak, Türk Boğazlan'ndan geçen gemilerin ödemesi gereken vergi ve harçlar ile Türk Boğazlarfnda yapılabilecek işbirliğini tartıştık.