UNESCO Dünya Miras Listesi'ne başvuru süreci için model önerisi - Türkiye kültürel ve karma miras örneklemi

Çalışmada, UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan miraslardan seçilen gözlemler incelenerek Türkiye UNESCO Geçici Listesi'ndeki kültürel ve karma miraslara yönelik öneriler geliştirilmiştir. Çalışmanın DML ve TUGL gözlemleri, Dünya Mirası Sözleşmesi'nin Uygulanmasına İlişkin Uygulama Rehberi'nde bulunan miras sınıflandırma talimatlarına uyularak yedi miras sınıfına bölünmüştür. Toplam 314 gözleme dair miras tanımları ve 233 adet DML gözlemlerine dair dünya miras alan tanımları incelenerek miras özelliklerini tanımlayan yedi değişken belirlenmiştir. Yapılan gözlem sonucunda, bu değişkenler altında gözlemlerin dahil olduğu toplam doksan kategori belirlenmiştir. Her miras sınıfına ilişkin kategorik veriler sırasıyla Çoklu Uyum Analizi, Temel Bileşenler Analizi ve Temel Bileşenlerde Hiyerarşik Kümeleme Yaklaşımı ile işlenmiştir. Elde edilen dendrogramlardan Anıt sınıfı, örnek olarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda Uygulama Rehberi'nde bulunan miras sınıflandırma talimatlarının belirgin bir sınıf ayrımı yapmak için yetersiz kaldığı, DML ve TUGL sınıfsal gözlem dağılımının farklılık gösterdiği, adaylık dosyasının Koruma ve Yönetim, Liste için Gerekçelendirme ve İzleme bölümlerine özen gösterilmesi gerektiği tespit edilmiştir.