Uzun süreli farklı işleme uygulamalarının agregat boyut dağılımındaki organik karbon ve yarayışlı su içeriğine etkileri

Bu tez çalışmasında, Çukurova koşullarında yaklaşık %50 oranında kil içeren bir toprakta uzun süreli (2006-2014) altı farklı toprak işleme yönteminin agregat büyüklük dağılımı, bu dağılımlardaki organik karbon içeriği ve tutulan su üzerine etkileri araştırılmıştır. Toprak işleme uygulamaları olarak; Anızlı geleneksel toprak işleme (Gİ–1), Anızları yakılmış geleneksel toprak işleme (Gİ–2), Ağır diskli tırmıklı azaltılmış toprak işleme (ATİ–1), Rototillerli azaltılmış toprak işleme (ATİ–2), Ağır diskli tırmıklı azaltılmış sıfır toprak işleme (ASTİ) ve Doğrudan ekimli sıfır toprak işleme (STİ) yöntemleri kullanılmıştır. Bütün işleme uygulamalarında 4.0-2.0 mm boyutlarındaki agregatlar baskın iken 1.0-0.5 mm boyutundaki agregatların en düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Geleneksel işleme yöntemlerine kıyasla korumalı işleme yöntemlerinde genel olarak >4.0 mm ve 4.0-2.0 mm boyutuna sahip makro agregatların oranının yüksek olduğu bulunmuştur. En yüksek organik karbon değerleri 1.0-0.5 mm boyutundaki agregatlarda; en düşük organik karbon değerleri ise 2.0-1.0 mm boyutundaki agregatlarda saptanmıştır. Agregatlara bağlı organik karbon değerleri 0-15 cm derinlikte korumalı işleme uygulamalarında ve 15-30 cm derinlikte ise geleneksel işleme uygulamalarında daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Korumalı işleme yöntemlerinden olan STİ, 0-15 cm derinlikte geleneksel işleme yöntemlerinden olan Gİ-1 ve Gİ-2 yöntemlerine göre ağırlıklı ortalama çap değerlerini sırasıyla %204 ve %137 daha fazla arttırmıştır. Korumalı işleme yöntemlerinden olan ASTİ yönteminde en yüksek yarayışlı su içeriği elde edilmiş ve her ne kadar diğer işleme yöntemleri arasında belirgin bir fark oluşturmasa da bu yöntemin toprakta tutulan su üzerine önemli etkilere sahip olduğu bulunmuştur.