Yaşlı bireylerde kırılganlığın sağlığı geliştirici davranışlar üzerine etkisi

Dinamik ve etkin bir süreç olan sağlığın geliştirilmesi bireysel ve çevresel birçok faktörden etkilenmektedir. Yaşlı bireylerde sağlığın geliştirilmesini etkileyen en önemli faktörlerden biri kırılganlık halidir. Bu araştırmanın amacı yaşlı bireylerde kırılganlık düzeylerinin sağlığı geliştirici davranışlar üzerine etkisini belirlemektir. Bu araştırmada, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kastamonu'da bir ilçe aile sağlığı merkezine kayıtlı olan, 65-79 yaş aralığında olan ve araştırma dahil edilme kriterlerine uygun 150 yaşlı birey oluşturmuştur. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Edmonton Kırılganlık Ölçeği ve Yaşlı Sağlığının Geliştirilmesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılan yaşlı bireylerin yaş ortalaması 70, 44±4,43'tür. Yaşlı bireylerin %62'sinin kırılgan olmadığı, %16,2'sinin görünüşte incinebilir olduğu, %13,3'ünün hafif kırılgan ve %8'inin orta düzeyde kırılgan olduğu saptanmıştır. Kırılganlık ölçeği ile yaşlı sağlığının geliştirilmesi ölçeği tüm alt boyutları ve toplam ölçek puanları arasında negatif yönde, anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Yaşlı Sağlığının Geliştirilmesi Ölçeği toplam puanlarının yaş, eğitim durumu, ekonomik durum, düşme öyküsü, düzenli kontrollere gitme durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Yaşlı bireylerin kırılganlık düzeylerini etkileyen faktörler dört değişken ile ilişkilendirilmiştir. Bu değişkenler çocuk sayısı, düşme öyküsü, sağlık alışkanlıkları ve topluma katılımdır. Çalışmamızda yaşlı bireylerde sağlığı geliştirici davranışların kırılganlık düzeylerine göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Hafif veya ön kırılganlığı olan yaşlı bireyler için sağlığı geliştirme müdahalelerinin öncelikli olması önerilmektedir.