Yoksulluk bağlamında kadınların sosyal dışlanma deneyimleri

Yoksulluk dünya toplumlarının günümüzde ortadan kaldırmak için çaba sarf ettiği ve farklı sosyal problemler sarmalını da beraberinde getiren önemli bir olgudur. Yoksulluğun getirdiği risklerden en fazla etkilenen grupların başında ise kadınlar bulunmaktadır. Yoksulluğun ayrılmaz bir parçası olan sosyal dışlanma ve sosyal dışlanma boyutlarının sağladığı alan genişliği düşünüldüğünde ise yoksulluk sistemi içinde kadınların çeşitli sebeplerden dolayı maruz kaldıkları sosyal dışlanma dinamiklerini derinlemesine anlayabilmek kadının yoksulluk temelinde yaşadığı birçok sosyal sorunun gün yüzüne çıkabilmesi anlamında önemli bir çalışma alanı sağlamaktadır. Bu alanı sağlayabilmek adına araştırmada, yoksulluk sistemi içinde yaşamlarını sürdürmeye çalışan kadınların sosyal dışlanma deneyimlerinin öğrenilmesi amaçlanmış ve bu amaca ulaşmak için alt amaçlar belirlenmiştir. Yorumlayıcı paradigma temelinde, nitel araştırma yöntemi ile olgu bilim deseni kullanılarak araştırmanın metodolojisi oluşturulmuştur. Ankara evreni, Mamak Zirvekent 1+1 TOKİ konutları örnekleminde yoksulluk sisteminde yaşayan 10 kadınla derinlemesine görüşme yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formuna kadınların verdikleri yanıtlar alt temalar haline getirilerek, metin içerisinden kodlanmıştır. Nöbetleşe yoksulluğun beslediği gecekondu semtlerinden yeni kent yoksulluğu ile ortaya çıkan, yoksullar için inşaa edilen yeni barınma alanlarına (TOKİ vb.) geçişte yoksul kadınların yaşadıkları dışlanma da renk değiştirmiştir. Güvenlik, barınma, sağlık, toplum kaynakları, istihdam, eğitim, sosyal kaynaklar alanında yaşanan birçok sosyal dışlanma unsuru, eski yoksulluk hikâyelerinden zaman zaman farklı, zaman zaman da benzer görünümler sunmuş olsa da her bir kadının yaşadığı dışlanmanın boyutunun biricik olduğu görülmüştür. Yoksulluğun ağır şartları içinde kadınların yaşadıkları derin ve çok katmanlı dışlanmayı anlamak ve nesiller boyu devam etme riski olan bu döngüyü kırabilmek yine çok boyutlu politikalarla mümkün olabilmektedir.