Yüksek işlevli otizm ve Asperger sendromu tanılı çocuklarda İleri Derecede Zihin Okuma Becerileri Öğretimi Programının etkililiğinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı araştırmacı tarafından hazırlanan ?İleri Düzeyde Zihin Okuma Becerileri Öğretim Programı?nın yüksek işlevli otizm ve Asperger sendromu tanılı çocukların ileri derecede zihin okuma becerileri üzerindeki etkililiğinin incelenmesidir. Araştırma modeli olarak ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya 9 deney, 9 kontrol grubu olmak üzere 7-14 yaş aralığındaki toplam 18 katılımcı dahil olmuştur. Deney grubundaki katılımcılara eğitim programı uygulanırken, kontrol grubuna eğitim uygulanmamıştır. Katılımcıları belirlerken birinci ve ikinci düzey zihin okuma testlerinden geçmiş olma ön koşul olarak belirlenmiştir. Programın etkililiğini değerlendirme amacıyla hem deney hem de kontrol grubuna ön test olarak gözlerden duyguları okumayı ölçen ?Göz Testi? ile; ileri derecede zihin okuma becerilerini ölçen ?Garip Hikayeler Testi? uygulanmıştır. Deney grubundaki katılımcılara ise 12 oturum süren ?İleri Düzeyde Zihin Okuma Becerileri Öğretim Programı? uygulanmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın bağımlı değişkeni; ?Göz Testi? puanları ile ?Garip Hikayeler Testi? puanlarıdır. Bağımsız değişken ise ?İleri Düzeyde Zihin Okuma Beceriler Öğretim Programı?dır. Bunun yanı sıra araştırmaya katılan çocukların ailelerinden sosyal geçerlik verileri toplanarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları Wilcoxon Testi, Mann Whitney-U Testi ve Kruksal Wallis H Testi ile değerlendirilmiştir. Uygulama sonucunda hem deney hem kontrol grubuna son test olarak ?Göz Testi? ve ?Garip Hikayeler Testi? yeniden uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılaşma olup olmadığına bakılarak ?İleri Düzeyde Zihin Okuma Becerileri Öğretimi Programı?nın etkili olup olmadığı incelenmiştir. Sonuçlara bakıldığında deney grubunun Garip Hikayeler Testi?nden aldıkları ön test-son test puanları arasında anlamlı farklılaşma gözlenirken, kontrol grubunda anlamlı farklılaşma gözlenmemiştir. Deney grubunda ise hem deney hem de kontrol grubunda ?Göz Testi?nden alınan ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılaşma gözlenmemiştir. Bu araştırmada araştırmacı tarafından hazırlanan ?İleri Düzeyde Zihin Okuma Becerileri Öğretimi Programı??nın yüksek işlevli otizm ve Asperger sendromu tanılı çocukların ileri derecede zihin okuma becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: ileri derecede zihin kuramı, zihin okuma, zihin kuramı becerilerinin öğretimi, yüksek işlevli otizm, Asperger sendromu