Ziya Osman Saba'nın şiirlerinde kelime dünyası

Biçem, bir sanatkârın şahsiyetinin mührünü taşıyan ve temel malzemesi dil olan yazınsal bir kavramdır. Estetik bir form olan şiirde biçem, şekilsel ve içeriksel planda birbirini bütünleyen kelimeler aracılığıyla ortaya konulur. Kelimeler, duygu ve düşüncelerin ifadesinde, edebiyatın en sanatsal türü şiirde itina seçilen dilsel birimlerdir. Dolayısıyla bir şiirin biçem analizi yapılırken, dilin en alt seviyelerinden birisi olan kelimeden yola çıkmak, incelemenin geçerliliğine katkı sağlayacak bir tutumdur. Bir sanatkârın eserlerindeki kelime dünyası, onun evreni okuyuşunun göstergesidir. Çünkü edebiyatta nesneler, varlıklar yoktur; sesler ve kelimeler vardır. Bu nedenle bilgisayar destekli kelime analizi yöntemiyle somut veriler ışığında yapılan biçem incelemesi, araştırmacılara daha doğru neticeler verecektir. Ziya Osman Saba, Cumhuriyet‟in ilk yıllarında yenileşen Türk şiirine kendi söz varlığıyla ve özgün biçemiyle zenginlik katan bir şairdir. Saba, Yedi Meşaleciler oluşumunun en genç ve şiirde en güçlü simasıdır. Fakat yazın dünyamızın bu sesi, hem şairin yaşadığı yıllarda hem de sonrasında edebiyat çevrelerinin dikkatini pek çekmemiştir. Bunun sebebi ise şairin kendi mütevazı mizacıdır. Saba, gerek yaşamında gerekse sanatında fırtınalar koparmamış, bir ideolojiye kalemini teslim etmemiştir. O, büyük istek ve emelleri olan bir şair değildir. O, küçük arzularını alçak tonda, nazikçe ve kırıp dökmeden ifade eden "ölüm, sevgi, mazi ve aile şairi"dir. Saba‟nın işte bu naif kimliği, tüm uysallığıyla şiirlerindeki kelimelere yansımıştır. Dolaysıyla bu çalışmada yaşamı ile sanatı arasında ayrılamayacak derecede bir ilişki gözlemlenen Saba‟nın şiirleri, sözcük eksenli ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Biçem, dil, kelime dünyası, şiir, Ziya Osman Saba