Zülfü Livaneli filmlerinin auteur kuram ve transaksiyonel yaklaşımla analizi

Bu tezin amacı auteur kuramının esasları üzerinden çok yönlü, tanınmış bir sanatçı olan Zülfü Livaneli'nin senaryolarını yazdığı, müziklerini bestelediği ve yönetmenliğini yaptığı dört filmin eleştirisini yapmak ve transaksiyonel analist Stephen B. Karpman'ın psikoterapinin bir aracı hâline getirdiği Drama Üçgeni Teorisi'nden faydalanmak suretiyle bu filmler içinde öne çıkan karakter ilişkilerini analiz etmektir. Tezin kapsamına giren filmler sırasıyla Yer Demir Gök Bakır (1987), Sis (1988), Şahmaran (1993) ve Veda (2010)'dır. İlk bölümde tarihsel süreç içinde auteur kuramının doğuşuna zemin hazırlayan gelişmeler konu alınırken ikinci bölümde kuramın temelleri ve ilkeleri tanımlanmıştır. Ayrıca burada auteurizme yönelik eleştiriler de kısaca ele alınmış, Türkiye'de auteur sineması anlayışının gelişimi sorgulanmıştır. Üçüncü bölüm dramatik olayı yaratan 'iç dramatik aksiyon' olgusunu başka bir gözle değerlendirmeye ve anlamaya odaklanmıştır. Bu kısımda psikoanalitik bir kuram olan Transaksiyonel Analiz yöntemiyle edinilmiş bilgilerin ışığında bu kuramın bir uzantısı niteliğindeki Karpman Drama Üçgeni'nin film analizinde kullanımı konusunda bir önermede bulunulmuştur. Son bölümde ise önce Livaneli'nin auteurizmle ilişkisi irdelenmiş ardından da filmlerinin tek tek eleştirisine ve analizine geçilmiştir. Burada eleştiriler auteurist bir bakışla yapılırken her bir film içinden seçilen bazı önemli karakter ilişkileri ve karakterlerin ilişkiler içindeki fonksiyonel rol değişimleri Karpman'ın önerdiği drama modeli kullanılarak çözümlenmiştir.