103
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
3B baskıyla üretilmiş biyo-esinli badem şeklindeki gözenekli yapıların tasarımı ve basma dayanımlarının araştırılması
Bu araştırmada, badem meyvesi referans alınarak gözenekli malzeme üretimi için birim hücre tasarlanmıştır. Gözenekli malzemeler, birim hücre boyutu sabit tutularak farklı duvar kalınlıklarında (1, 1,4 ve 1,8 mm), duvar kalınlığının parça boyunca değişmediği sabit ve kademeli olarak değiştiği değişken gözenekli olmak üzere 6 farklı tipte tasarlanmıştır. Tasarlanan bu yapı tiplerinin birim hücre geometrisine yükleme yönünde bir dikme eklenerek yapı sayısı 12 adede çıkarılmıştır. Her yapıdan 3 adet olmak üzere toplamda 36 numune üretilmiştir. Üretilen numunelere 100 kN kapasiteli basma test cihazında 2 mm/dakika yükleme hızında basma testleri uygulanmıştır. Yapılan testlerde değişken duvar kalınlığının ve dikey yönde eklenen dikmenin malzemenin basma dayanımına ve basma testi sırasındaki deformasyon davranışlarına etkisi araştırılmıştır. Badem meyvesinin kavisli ve kendine özgü yapısı referans alınarak tasarlanan birim geometri malzemenin basma özellikleri ve deformasyon davranışları üzerinde belirleyici olmuştur. Değişken gözenek yapısına sahip numunelerde sabit gözenekli numunelerden farklı olarak deformasyonun hücrelerin birleşme noktalarında oluştuğu ve kademeli olarak ilerlediği gözlemlenmiştir. Birim hücre geometrisine yükleme yönünde eklenen bir dikmeyle ise tüm numunelerde basma dayanımı artmıştır.
Perçinsiz sac bağlantılarının mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Bu araştırmada, Türk otomotiv sektörünün yenilerde tanıştığı sac birleştirme yöntemi olan form punta birleştirme yönteminin TS EN 10346 sacların üzerindeki uygulamaları incelenecektir. Endüstriyel sanayi kollarında, özellikle otomotiv sanayisinde birleştirme maliyetlerini azaltmak ve estetik bir görünüm elde etmek için son yıllarda tercih edilen form punta sac birleştirme yöntemi, ek bir bağlantı elemanına ihtiyaç duyulmaksızın sac levhaları birleştirme yönetimidir. Yöntemin vida, perçin gibi yabancı ara parça ve ek materyallere ihtiyaç duymadan, birleştirilecek levha malzemelerin sadece kendisini şekillendirerek birleştirme avantajı bulunmaktadır. Punta form sac birleştirme metodunu kullanarak, özellikle perçinli birleştirme yönetiminde ortaya çıkan ara parça ihtiyacı, kaynaklı birleştirmedeki kalifiye işçi maliyeti, iş güvenliği ve iş sağlığı üzerindeki istenmeyen durumların ortadan kaldırılmasını sağlamaktadır. Özellikle otomotiv endüstrisindeki robotik kullanımına da uygun olan bu yöntem sayesinde, farklı kalınlıkta ve farklı özellikteki sac levhaların birleştirilmesi, maliyet avantajı ve enerji kazanımı da sağlayacaktır. Otomotiv endüstrisinde gövde ve diğer aksesuarlarında kullanılan Erdemir 1312 kalite sacların (TS EN 10346), punta form birleştirme yöntemiyle birleştirilmesi ile oluşan bağlantıların mekanik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Birleştirilen numunelere TS EN ISO 14273 standardına göre kesme deneyi ve TS EN ISO 14270 standardına göre mekanize soyma deneyi uygulanmıştır.
AISI 316L paslanmaz çeliğinin işlenebilirliğinin sonlu elemanlar metodu ile modellenmesi
Bu çalışmada, AISI 316L östenitik paslanmaz çeliğin ortogonal kesme şartlarında tornalanması esnasında oluşan kesme kuvvetlerinin deneysel ve nümerik olarak analizi gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla farklı kesme parametrelerinde, kaplamalı (TiCN+Al2O3+TiN ve Al2O3) ve kaplamasız karbür kesici takımlar kullanılarak AISI 316L östenitik paslanmaz çelik için kesme deneyleri yapılmıştır. Talaş kaldırma sırasında oluşan kesme kuvvetleri Kistler 9257B marka dinamometre aracılığı ile ölçülmüştür. Nümerik modelleme için Deform-2D programı, malzeme modeli olarak da Johnson-Cook (J-C) malzeme modeli kullanılmıştır. Çalışmada ayrıca talaş morfolojisinin kaplama türü ve kesme parametreleriyle değişimi araştırılmıştır. Kesme parametrelerine bağlı olarak elde edilen deneysel ve nümerik kesme kuvveti değerleri karşılaştırılmış ve sonuçların büyük oranda örtüştüğü gözlemlenmiştir. Bununla birlikte her bir kesici takım için kesme esnasında meydana gelen kesme sıcaklığı ve takım yüzeyine etkiyen gerilme değerleri de sonlu eleman çözümleri sonrasında elde edilmiştir.
Akışkanlar mekaniğinde sınır tabakası akışlarının sonlu farklar metodu kullanılarak çözümü
Bu çalışmada, iki boyutlu, kararlı akışlı, laminer sınır tabakası denklemleri modifiye edilmiş power-law ve üçüncü derece bir akışkan modeli için ele alınmıştır. Bu model (n>0) iken kayma kalınlaşması, (n<0) iken kayma incelmesi karakteri sergileyen power-law akışkan modeli ile normal kayma gerilmesi karakteri sergileyen üçüncü derece akışkan modelinin bir birleşimidir. İlk etapta modele ait hareket denklemleri türetilmiştir. İvme terimleri, viskoz terimler, power-law ve üçüncü derece akışkan terimleri Kartezyen koordinatlar için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Sonuçların daha genel olabilmesi için denklemler ve sınır şartları boyutsuzlaştırılmıştır. Elde edilen hareket denklemleri etkileşimli kısmı diferansiyel denklem olup benzerlik dönüşümleri kullanılarak denklemler adi diferansiyel denklem formuna indirgenmiştir. Klasik sınır tabakası şartları için adi diferansiyel denklem sistemi, sonlu farklar algoritması kullanılarak nümerik olarak çözülmüştür. Elde edilen çözümlerde power-law üssü n'in ve üçüncü derece akışkan sabitinin sınır tabakası çözümleri üzerine etkileri araştırılmıştır x ve Y hız bileşenleri için n'nin çeşitli değerleri için çizdirilmiştir. n'nin kayma kalınlaşması durumunda aldığı değerler için yapılan çözümlerde n arttıkça hızların düştüğü görülmüştür. Halbuki n'nin kayma incelmesi durumunda aldığı değerler için yapılan çözümlerde n azaldıkça hızların arttığı görülmüştür. Ayrıca üçüncü derece akışkan sabiti artırıldıkça sınır tabakası kalınlığı artmıştır.
Mikro frezelenme işleminde kesme parametrelerinin takım deformasyonu üzerindeki etkisisnin araştırılması
Bu çalışmada AISI1045 malzeme TiAlN ve TiN kaplamalı mikro takımlarla işlenmiş ve mikro frezeleme sürecinde takımlarda meydana gelen deformasyon değerleri araştırılmıştır. Uygulanan parametreler sonrası AISI1045 malzeme üzerindeki yüzey pürüzlülük değeri MAHR-PERTHOMOTERR M2 cihazı ile ölçülmüştür. Yapılan çalışmada takımlar üzerine gelen yük etkileri neticesinde oluşan deformasyon değerleri temel üç kesme parametreleri (kesme hızı, ilerleme ve talaş derinliği) üzerinde durulmuştur. Çalışmada meydana gelen elastik deformasyon bir lazer ölçüm ünitesiyle tespit edilmiştir. Deneysel çalışmalar sonunda takımda meydana gelen elastik deformasyon artan ilerleme ve talaş derinliği ile orantılı arttığı görülmektedir. Bununla birlikte artan kesme hızıyla birlikte takımlarda meydana gelen deformasyon azalmaktadır.
Tabakalı kompozit malzemelerde rijitlik ve dayanım optimizasyonu
Bu çalışmada tabakalı kompozit plakların rijitlik ve dayanımı genetik algoritma yöntemiyle optimize edilmektedir. Bunun için klasik kompozit plak denklemleri ve laminasyon parametreleri kullanılarak elde edilen denklemler optimizasyon probleminde ele alınmış ve sonuçlar karşılaştırılmıştır.Rijitlik optimizasyonu için kullanılan basit mesnetli kompozit plak, grafit-epoksiden oluşmuştur. Plağın 24 ve 48 tabakalı olması durumuna göre hesaplar yapılmıştır. Dayanım optimizasyonu için kullanılan kompozit plak cam-epoksiden oluşmuştur, 48 tabakalıdır ve farklı düzlem içi yüklere maruzdur. Tabaka açıları tasarım değişkeni olarak kabul edilmiştir. Ele alınan problemlerde çok fazla sayıda birbirine eşit global maksimumlar olup klasik yöntemlerle bütün konfigürasyonların bulunması zordur. Genetik algoritma yöntemi kullanılarak kompozit plağın rijitliğini ve dayanımını maksimize eden konfigürasyonlar ekonomik bir şekilde bulunmuştur. Ayrıca genel kompozit plak denklemleri ve laminasyon parametreleri denklemlerini kullanarak çalıştırılan algoritmaların birbirlerine göre avantaj ve dezavantajları belirlenmiştir. Laminasyon parametreleri kullanılarak yapılan optimizasyon çalışmalarının klasik yönteme göre çok daha etkin olarak sonuçları bulduğu gözlemlenmiştir.
Mermer atıklarının otomotiv fren balata üretiminde kullanılabilirliğinin araştırılması
Otomotiv frenlerinde kullanılan balatalar birçok maddenin bileşiminden yapılır. Bir fren balatasından istenilen temel özellikler, standartlara uygun aşınma direnci, sürtünme katsayısıdır. Bunlara ilave olarak ekonomik olması istenir. Frenleme sırasında sürtünme nedeniyle fren balataları aşırı ısınmaktadır. Aşırı sıcaklık nedeniyle balataların frenleme performansı değişebilmekte veya balatalar mekanik deformasyona uğramaktadır.Bu çalışmada; Türkiye'de mermerin işlenmesi neticesinde ortaya çıkan mermer toz atıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için, mermer artıkları öğütülerek toz haline getirilmiştir. Mermer atıkları balata dolgu malzemesi olarak kullanıldı. Çeşitli katkı maddeleri kullanılarak yeni formülasyonlu fren balataları üretilmiştir. Balata özelliklerini iyileştirmek amacıyla balata bileşiminde metalik parçacıklar, granit tozu, mermer tozu ve barit kullanılmıştır. Mermer tozu fren balatası üretiminde farklı oranlarda kullanıldı. Böylece mermer tozunun frenleme performansına etkisi incelenmiş oldu. Mermer tozunun frenleme performansında olumlu sonuçlar verdiği gözlemlendi. Bu sonuçlar ışığında fren balatasında mermer tozu kullanılması hem mermer atıklarının değerlendirilmesi hem de üretim maliyetinin azaltılması açısından önemlidir.
Silindirik tornalanan bir iş parçası üzerinde meydana gelen deformasyonun deneysel ve sonlu elemanlar metoduyla araştırılması
Bu çalışmada, AISI 1045 çeliğinin tornalanması esnasında üzerinde meydana gelen sehimler deneysel ve sonlu elemanlar metoduyla araştırılmıştır. Bu amaçla iş parçasında oluşan sehimlerin belirlenmesi için Lazer Uzunluk Sensörü (LUS) cihazı kullanılarak deneysel sonuçlar elde edilmiştir. Boyları farklı iki iş parçası üzerinde yapılan deneylerde iki ucundan bağlı iş parçası ve bir ucundan bağlı iş parçası kullanılmıştır. İş parçalarının boy ve çaplarındaki değişmelere göre sehimlerin değiştiği gözlenmiştir. Aynı boyda tornalama ile çapın küçülmesi sonucu sehimin arttığı deneysel sonuçlarla ve hesaplamalarla açıkça görülmüştür. Deneysel çalışmalarda torna tezgahının mekanizmalarındaki esneklik elde edilen sonuçları olumsuz yönde etkilemiştir. Deneysel çalışmaların yanında sonlu elemanlar metodu ve ANSYS programı yardımıyla çözümler yapılmıştır. Deneysel ve nümerik çözümlerin sonuçlarının uyumlu olduğu görülmüştür.
Poliamid düz dişlilerin dayanımına yay ile oluşturulan gerilmelerin etkisi
Plastik dişli çarkların sessiz çalışması, kendi kendine yağlama özelliği, korozyon direnci vb. özellikler nedeniyle çelik dişli çarklara göre üstünlükleri mevcuttur. Plastik dişli çarkların düşük yük taşıma kapasitesi, düşük ısı iletim katsayısı, diş yüzeyinde oluşan hasarlar gibi dezavantajları bulunmaktadır. Dişli çarkların kullanımlarındaki en büyük problem yorulma dayanımlarının düşük olmasıdır. Son yıllarda en çok tercih edilen plastik dişli çark malzemesi poliamiddir.Enjeksiyon kalıplama öncesi 1,2 mm tel çapına sahip 7 sarımdan oluşan ve dış çapı 4.8 mm olan metal yaylar ön gerilme oluşturulmasında kullanılmış, kalıplama sonrası yaylar serbest bırakılmıştır. Deneylerde yay takviyeli ve takviyesiz olmak üzere 2 farklı numune kullanılmıştır. Numunelere statik kopma ve yorulma deneyleri yapılmış, BS 6168 standartlarına göre yapılan hesaplamalar ile karşılaştırılmış ve sonuçların uyumlu olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak düşük yüklemelerde yay takviyesinin yorulma ömrünü uzattığı, buna karşılık yüksek yüklemelerde yay takviyesinin malzeme üzerinde negatif etkisinin olduğu belirlenmiştir.
Yeni bir newtonyen olmayan akışkan modelinin boru içerisindeki akışının incelenmesi
Bu çalışmada, non-Newtonyen bir akışkan modelinin boru içerisindeki akışı incelenmiştir. Silindirik koordinatlarda üçüncü derece akışkanlara ait genel hareket denklemlerinden faydalanılarak boru içerisindeki tek boyutlu akış için momentum ve enerji denklemleri elde edilmiştir. Bulunan bu denklemler için boru içerisindeki akışı ifade eden sınır şartları belirlenmiştir. Elde edilen denklemler boyutlu denklemler olmakla birlikte daha genel olabilmesi amacıyla boyutsuz hale getirilmiştir. Böylece, silindirik koordinatlarda tek boyutlu akışı ifade eden adi diferansiyel denklem sistemleri elde edilmiştir. Bu denklem sistemlerinin yaklaşık analitik çözümleri için perturbasyon tekniklerinden yaya açılımı yöntemi kullanılmıştır. Çözümlerde viskozite sabit alınmıştır. Analitik çözümlerin yanı sıra nümerik çözümler de yapılmıştır. Nümerik çözümlerin elde edilmesinde sonlu farklar yöntemi kullanılmıştır. Çözümler diferansiyel denklemi çözen bir program olan Matlab paket programı kullanılarak elde edilmiştir. Çeşitli akışkan sabitlerinin hız ve sıcaklık profili üzerindeki etkisi incelenmiştir. Analitik ve nümerik sonuçlar karşılaştırılmıştır.
Katlanıp açılabilen kompozit bir reflektör tasarımı ve analizi
Bu çalışmada, yeryüzünü gözetleme maksatlı uydularda kullanılan katlanıp açılabilen kompozit bir reflektörün tasarım ve analizleri yapılmıştır. Reflektörün katlanma sebebi, reflektörde ağırlık ve hacimsel olarak düşüş yapabilmektir. Düşünülen reflektör tasarımının ¼ ölçekli prototipi üretilmiştir. Bu prototip sayesinde reflektör katlanmış ve kendi kendine açılması sağlanarak, tasarımın çalışma prensibi gözlenmiştir.Tam ölçekli reflektör, Abaqus sonlu elemanlar programında modellenmiştir. Reflektör yüzey kalınlığı ve destek elemanları tasarım parametresi olarak ele alınmış ve yapılan analizlerle reflektörün mekanik performansı belirlenmiştir. Analizlerde reflektör ağırlığı, doğal frekans, statik yükler altında malzeme hasarı, şekil değiştirme ve burkulma göz önüne alınmıştır. Yapılan bu analizler sonucunda en uygun tasarım belirlenmiştir. Daha sonra reflektörü hafifletmek için destek yüzeylerine çeşitli şekillerde pencereler açılmıştır. Bu pencerelere sahip yapıların analizleri yapılarak reflektör performansında iyileştirmeye gidilmiştir.Yapılan bu çalışmalar sonucunda, yüzey kalınlığının, reflektöre yerleştirilen farklı kesitli destek elemanlarının ve açılan pencerelerin yapının performans değerlerinde olumlu etki yaptığı gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Uydu, Reflektör, Abaqus, Kompozit Malzemeler
Mikro frezeleme işleminde kesme parametrelerinin yüzey pürüzlülüğü üzerindeki etkisinin araştırılması
Bu çalışmada, AISI 1045 iş parçası malzemesinin farklı mikro kesici takımlar ile frezelenmesi işleminde, yüzey pürüzlülüğü ve takım aşınması kriterleri incelenmiştir. Mikro frezeleme işlemleri tarafımızca imal edilen CNC dik işlem tezgâhında yapılmıştır. Frezeleme işlemlerinde kaplamasız (WC), Titanyum Alüminyum Nitrür (AlTiN) ve Titanyum Nitrür (TiN) kaplamalı kesici takımlar kullanılmıştır. Yüzey pürüzlülüğü ve takım aşınmasının belirlenmesinde farklı ilerleme oranları ve talaş derinliklerinde kesme parametreleri kullanılmıştır. Yüzey pürüzlülük değerleri perthometre cihazı ile ölçülmüştür. Takım aşınmaları ise USB elektronik mikroskop yardımı ile belirlenmiştir.Elde edilen sonuçlara göre en iyi yüzey pürüzlülük değeri AlTiN kaplamalı freze ucu ile 0.129 µm olarak 15 µm talaş derinliği ve 250 mm/dak ilerleme hızında elde edilmiştir. Ayrıca artan ilerleme talaş derinliğine bağlı olarak, her bir kesici takım için ortalama yüzey pürüzlülük değerleri de artmaktadır. Yüzey pürüzlülüğü açısından değerlendirildiğinde, en iyi performansı AlTiN kaplı kesici takım göstermiştir. Buna karşın kaplamasız ve TiN kaplı kesici takım için elde edilen yüzey pürüzlülük değerleri birbirine yakın olarak gerçekleşmiştir.
Bir vakumlu gıda kurutma sistemi tasarımı ve imalatı
Bu çalışmada, yağ ve çerezlik olarak üretilen kabak çekirdeği kurutulması için optimum kuruma süresi bulunmaya çalışılmıştır. Vakum ile kurutma yapan 3 farklı prototip deney düzeneği tasarımı yapılmıştır. Fraklı hava sıcaklıkları, nem ve hava hızı değerlerinde kurutmaya bırakılan ürünlerin kuruma süreleri karşılaştırılmış ve en uygun sistem tasarımı için önemli bulgulara ulaşılmıştır. Deney çalışmalarında 80 mbar, 200mbar ve 800 mbar basınç değerlerinde %40 - %80 bağıl nem ortamlarında ve 0-10m/s hava hızı ile 7 farklı deney sonuçları karşılaştırılmıştır.Deney çalışmaları sonucunda, vakumun kuruma üzerine olan etkisi belirlenmiştir. Tünel tipi kurutucu deney düzeneğinde, diğer deney düzeneklerine göre daha kısa sürede kurutma yapılmıştır. 800 mbar basınç altında yapılan çalışmada 60 dk kurutma yapılmıştır. 80 mbar ve 200 mbar basınç altında yapılan çalışmalarda sıcaklık ve hava hızı değerlerinden kaynaklı problemlerden dolayı kurutma süresi uzamıştır.Açık havada kurutulan ürünlerden alınan sonuçlarda ürünlerin su miktarının %40 kadarının kurutulması gerektiği gözlemlenmiştir. Kurutulan ürünlerden alınan örnekler çimlendirme yapılarak pişme kontrolü yapılmıştır
Inconel 718 malzemesinin tornalama işleminde yüksek basınçlı jet soğutmanın yüzey pürüzlülüğü ve kesme kuvvetlerine etkisi
Bu çalışmada, havacılık ve uzay endüstrisinde geniş kullanım alanına sahip nikel esaslı süper alaşım olan Inconel 718 malzemesinin yüksek basınçlı jet soğutma koşulları altında işlenebilirliği incelenmiştir. Deneylerde bilgisayar kontrollü bir torna tezgâhı kullanılmış olup, PVD kaplamalı karbür kesici takımlar tercih edilmiştir. Yüksek basınçlı jet soğutma sistemi ile farklı soğutma su basınçları ( 6, 100, 200 ve 300 bar ) kesme işleminde kullanılmıştır. Ayrıca tornalama işleminde 2mm sabit kesme derinliği ve farklı ilerleme oranları ( 0.1, 0.125, 0.15, 0.175 ve 0.2 mm/dev ) tercih edilmiştir. Farklı su basınçları ve ilerleme oranları ile kesme kuvvetleri ve yüzey pürüzlülük değerleri elde edilmiştir. Teğetsel ve ilerleme kuvvetleri dinamometre yardımıyla ölçülmüştür. Çalışmalar sonucunda ilerlemenin artmasıyla kesme kuvvetleri ve yüzey pürüzlülüğü artarken, soğutma suyu basıncının artmasıyla kesme kuvvetleri belirli bir miktar azalmıştır.
Otomotiv endüstrisinde kullanılan galvanizli saç ?alüminyum perçinsiz bağlantılarının mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışma otomotiv endüstrisinde gövde ve diğer aksesuarlarında beraber kullanılan galvanizli(St1314) saç ve alüminyum(Al5754) saçların, clinching yöntemiyle birleştirilmesinden oluşan yapıların mekanik özelliklerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. TS EN ISO 6892-1 standardına uygun olarak galvanizli saç ve alüminyum saç malzemelerden numuneler hazırlanmış ve bu numunelerin çekme deneyleri yapılmış ve malzemelerin mekanik özellikleri elde edilmiştir. Standartlara uygun olarak kesilip hazırlanan numuneler clinching yöntemiyle birleştirilmiştir. Birleştirilen numunelere TS EN ISO 14273 standardına göre kesme deneyi ve TS EN ISO 14270 standardına göre mekanize soyma deneyi uygulanmıştır. Birleştirilen malzemeler birleşim yerlerine dik kesilerek kesitleri alınmış daha sonra mikro fotoğrafları çekilmiştir. Çekilen fotoğraflar incelenmiş uygun olan birleştirmeler ve birleştirmelerde oluşan hatalı durumlar tespit edilmiştir.Clinching yöntemiyle birleştirilen malzemeler incelendiğinde birbirine yakın kalınlıktaki malzemelerin kullanıldığı ve sünek malzemenin altta olduğu birleştirmelerde daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Birleştirilen malzemeler arasındaki kalınlık oranı arttığında birleştirmelerde sorunlarla karşılaşıldığı belirlenmiştir. Farklı kalınlıklardaki malzemelerin birleştirilmesi incelendiğinde, kalın malzemenin üstte ince malzemenin altta kullanılması durumunda ince malzemede plastik deformasyonun artmasından dolayı çatlaklar ve kopmalar meydana gelmektedir. Kalınlıkları birbirine yakın olan malzemelerin birleştirilmesinde malzemelerin yer değiştirmesi, birleştirmeyi etkileyecek olumsuzluklara neden olmamaktadır.
Dairesel ve prizmatik makine elemanlarında oluşan çatlak büyüklüğünün deneysel modal analiz yöntemiyle belirlenmesi
Bu çalışmada, deneysel moda analiz kullanılarak iş parçası üzerindeki titreşim ölçülmüştür. Titreşim ölçümünde frekansa bağlı grafikler elde edilmiştir. Bu grafikler, frekans cevap fonksiyonu (FRF) diye isimlendirilmiştir. Grafikler kullanılarak Rezonans frekansları, sönüm oranları ve mod şekilleri elde edilmiştir.İki tip iş parçası kullanılmıştır. Birincisi daire kesitli, ikincisi prizmatik kesitlidir. İş parçalarının frekans grafiklerinin aynı olmadığı görülmüştür. Çatlak oluşturulmuş parçanın rezonans frekans değerleri diğerinden küçük aynı zamanda genlik değeri de düşüktür.Tasarımda önemli görülen parçaların frekansları, sönüm oranları nümerik olarak da hesaplanmıştır.
Gözenekli bir yüzey üzerinde Newtonyen olmayan akışkan akışının incelenmesi
Bu çalışmada, non-Newtonyen bir akışkan modelinin gözenekli bir yüzey üzerindeki akışı incelenmiştir. İkinci derece Power-Law akışkanlara ait en genel hareket denklemlerinden faydalanılarak tek boyutlu akış için momentum denklemleri elde edilmiştir. Elde edilen bu denklemler boyutlu denklemler olup daha genel hale getirilmek için boyutsuz hale dönüştürülmüştür. Denklemler boyutsuz hale getirildikten sonra gözenekli bir yüzey üzerindeki tek boyutlu akışı ifade eden sınır tabakası denklemleri ve sınır şartları belirlenmiştir. Sonuçta kartezyen koordinatlarda tek boyutlu akışı ifade eden adi diferansiyel denklem sistemi elde edilmiştir. Daha sonra elde edilen sınır tabakası denklemi ve sınır şartları Matlab Sbvp Paket programına aktarılarak nümerik çözümler yapılmıştır. Yapılan çözümlerde y yönünde tek boyutlu akış ele alınmıştır.
Hayvansal yağlardan elde edilen biyodizelin motor performans ve emisyonlarına etkisi
Yaşanan enerji krizleri ve dünya enerji rezervinin azalmasına rağmen araç sayıları gün geçtikçe hızla artmaktadır. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de enerji tüketiminin büyük kısmını taşıtlarda kullanılan yakıtlar oluşturmakta ve enerji ihtiyacının yaklaşık % 70' i yurt dışından karşılanmaktadır. Bu nedenlerden dolayı petrole alternatif olabilecek yakıt türlerinin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Alternatif yakıt konusunda bitkisel ve hayvansal yağlardan esterleştirme yöntemiyle biyodizel adı verilen yakıtlar son zamanlarda büyük önem kazanmıştır. Biyodizel, yenilenebilir bir enerji kaynağıdır.Bu tez çalışmasında gıda olarak kullanılmayan hayvansal yağlardan biyodizel yakıtı üretilmiştir. %100 biyodizel ve %20, %50 oranındaki biyodizel dizel yakıtı ile karıştırılıp, farklı devir aralıklarında ve tam yükte motor dinamometresi ile ölçülmüştür. Bu yakıtların egzoz emisyon cihazı ile emisyon ölçümleri yapılmıştır. Deney sonuçları dizel yakıtların motor performans ve emisyon değerleri ile karşılaştırılmıştır.Deneyler sonucunda; farklı karışım oranlarında motor performans karakteristikleri açısından motor momenti ve efektif güç değerinde azalma, özgül yakıt tüketiminde ise artış gözlenmiştir. Farklı karışım oranlarında CO emisyonunda azalma NOx emisyonunda ise artış tespit edilmiştir.
Parabolik kabuk yapıların dinamik özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmada, parabolik kabuk yapı olarak 85cm'lik ofset baskılı anten kullanılmıştır. Deneysel modal analiz kullanılarak anten üzerindeki titreşim ölçülmüştür. Titreşim ölçümünde frekansa bağlı grafikler elde edilmiştir. Bu grafikler, frekans cevap fonksiyonu (FRF) diye isimlendirilmiştir. Grafikler kullanılarak rezonans frekansları ve sönüm oranları elde edilmiştir.İki farklı çalışma yapılmıştır. Birincisi deneysel modal analiz yöntemi, ikincisi sonlu elemanlar yöntemi kullanılmıştır. Bu iki yöntem birbiriyle karşılaştırılmıştır. Bulunan sonuçların birbirini doğrular şekilde olduğu görülmüştür.Yapıların dinamik özelliklerinin belirlenmesinde önemli görülen rezonans frekansları, mod şekilleri ve sönüm oranları hesaplanmıştır.
Karbon elyaf takviyeli otomotiv fren balata özelliklerinin araştırılması
Fren sistemi, otomobil ve diğer araçlar için çok önemlidir. Bu sistemler otomobillerin kontrolünü sağlamak için geliştirilmiştir. Fren balataları, fren sistemlerindeki en önemli parçalardır. Beklenen sürtünme performansının ve aşınma direncinin sağlanması için optimum şartların sağlanması gereklidir. Bir fren balatasından azami sürtünme ve asgari aşınma değerlerini sağlaması, insan sağlığı ve çevre için zararlı olmaması, aynı zamanda ekonomik olması beklenir. Frenleme sırasında balatanın performansı sürtünme nedeniyle değişebilir veya fren balatası aşırı sıcaklık nedeniyle mekanik deformasyona uğramaktadır.Bu çalışmada, balata numuneleri karbon fiber malzemeler ile hazırlanmıştır. Üç farklı uzunlukta (5, 7,5 ve 10 mm) karbon fiber kullanılmıştır. Balata numunelerine dökme demir disk üzerinde sürtünme testi uygulanmıştır. Deney sonrasında numuneler için sürtünme katsayısı ve sıcaklık grafikleri elde edilmiştir.
Bazı mineral malzemelerin fren balatalarında sürtünme özelliklerinin araştırılması
Fren sistemi, otomobil ve diğer araçlar için çok önemlidir. Bu sistemler otomobillerinkontrolünü sağlamak için gelistirilmistir. Fren balataları, fren sistemlerindeki en önemliparçalardır. Beklenen sürtünme performansını ve asınma direncinin sağlanması içinoptimum sartların sağlanması gereklidir. Bir fren balatasından azami sürtünme ve asgariasınma değerlerini sağlaması, insan sağlığı ve çevre için zararlı olmaması, aynızamanda ekonomik olması beklenir. Frenleme sırasında balatanın performansısürtünme nedeniyle değisebilir veya fren balatası asırı sıcaklık nedeniyle mekanikdeformasyona uğramaktadır.Bu çalısmada; balata numuneleri diatomit, perlit ve uçucu kül katkılı hazırlanmıstır.Anahtar Kelimeler: Fren balatası, Diatomit, Perlit, Uçucu Kül, Sürtünme, Asınma
Form punta (Clınchıng) yöntemiyle birleştirilmiş ince sac levhaların mekanik özelliklerinin araştırılması
Form punta yöntemi; herhangi bir bağlantı elemanı olmadan sac levhaları lokal bölgede meydana getirilen bir deformasyonla birleştirme işlemidir. Özellikle farklı malzemelerin birleştirilmesinde oldukça iyi sonuçlar vermektedir. Geleneksel birleştirme yöntemlerinin teknik ve ekonomik yönden yetersizlikleri vardır. Form punta yöntemi bu olumsuzlukları ortadan kaldıran bir tekniktir.Bu araştırmada, form punta yöntemiyle birleştirilmiş ince sac plakaların mekanik özellikleri araştırılmıştır. Çalışmanın amacı; form punta yöntemi ile yapılan bağlantıların dayanımlarının kalınlığa ve seçilen malzemelerin özelliklerine göre değişimini incelemektir. Form punta yöntemiyle bağlantılar için özellikle otomotiv endüstrisinde kullanılan galvanizli (St1314-St1312) çelik ve alüminyum (Al5754) plakalar seçilmiştir. Numunelere, sırasıyla TS EN ISO 14270 ve TS EN ISO 14273 standardına uygun olarak çekme deneyleri ve ayırma deneyleri uygulanmıştır. Birleştirilen sac kalınlıklarının düşmesiyle genel olarak dayanımın da düştüğü görülmüştür. Galvanizli çelik sac- alüminyum sac bağlantılarında; alüminyum plakaların altta olduğu durum, üstte olduğu duruma göre daha iyi sonuç vermiştir. Kalınlıkları ve malzeme özellikleri birbirine yakın olan malzemelerle yapılan bağlantılarda daha iyi değerler ölçülmüştür. Çok ince sac parçaların nispeten daha kalın saclarla yaptığı bağlantılarda çatlamalar görülmektedir.
Kaplama türünün ve kesme parametrelerinin talaş şekli üzerindeki etkisinin araştırılması
Bu çalışmada kesme parametreleri (kesme hızı ve ilerleme değeri) ve kesici takım kaplama tabakasının (AlTiN, AlCrN ve TiN) talaş morfolojisi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. AISI 316L paslanmaz çeliği, farklı kaplama malzemeleriyle kaplanmış kesici takımlarla, farklı kesme parametreleri kullanılarak ortagonal şartlarda tornalanmıştır.Çalışma sonunda hemen hemen bütün kesme parametreleri ve kaplama türleri için elde edilen talaş formu, testere tipi olarak gerçekleşmiştir. Kesme hızı arttıkça birim alana düşen testere talaş formundaki segment sayısı artmaktadır. Birim alandaki segment sayısının artması ise segmentler arası mesafeyi (adım), buna bağlı olarak ta talaş formunun küçülmesine (Hmax, Hmin, adım) sebep olmaktadır. Bununla birlikte artan ilerleme değeri talaş kesitini arttırdığı için deforme olmuş talaş kalınlığı da artan ilerleme değeri ile artmaktadır. İlerleme değerinin artması ile birim alana düşen segment sayısı azalmış, bu da talaş formunun büyümesine neden olmuştur. Kesme parametreleri kayma bandı genişliğini kaplama türüne göre daha fazla etkilemektedir. Artan kesme hızıyla kayma bandı genişliği de azalmaktadır. İlerleme değerinin artması ise kayma bandı genişliğinin bir miktar artmasına neden olmaktadır.
Fren balatalarında uzun boyutlu karbon elyaf kullanımının araştırılması
Bu çalışmada; takviye malzemesi olarak kullanılan karbon elyaf farklı boyutlarda ve farklı kütlesel miktarlarda balata kompozisyonunda kullanılmış ve karbon elyaf katkılı balatalar üretilmiştir. Üretilen balataların, disk fren test cihazında sürtünme testleri yapılmış ve elde edilen verilerle zamana bağlı sürtünme katsayısı-sıcaklık grafikleri oluşturularak sürtünme tarama belirleme testi (Friction Assessment and Screening Test-FAST) ile performansları değerlendirilmiştir. Üretilen numunelerin sürtünen yüzeylerinin mikro yapıları Scanning Electron Microscope (SEM) analiziyle incelenmiştir. Numunelerin sürtünme ve aşınma karakteristiklerini etkileyen faktörlerden yoğunluk, özgül aşınma, yüzey pürüzlülüğü ve sertlik değerleri ölçülerek fiziksel ve mekanik özellikleri belirlenmiştir. Testlerin sonuçlarına göre yüksek sürtünme katsayıları elde edilmiştir. Üretilen balataların standartlara uygun olduğu ve karbon elyafın takviye malzemesi olarak balatada kullanılabileceği belirlenmiştir.
Kaynak parametrelerinin ötektoid altı çeliklerin tane yapısı ve mekanik özelliklere etkisi
ÖZET Günümüzde metal konstriksiyonları düşük - orta dayanımda ve az - düşük alaşımlı ötektoit altı çeliklerden yapılır. Bu konstriksiyonların imalatında ise en çok kaynak kullanılmaktadır. Bundan dolayı yapılan konstriksiyonların en tehlikeli yeri kaynakla birleştirilen kaynak dikişi bölgesidir. Kaynak sırasında iç ve dış faktörlerden dolayı kaynaklanan metalin dengesi bozulur. Önceden sahip olduğu iç yapı kaynaktan sonra değişik yapılara örneğin martenzit yapıya dönüşür. Sonuçta metalin sertliği artar plastikliği azalır ve gevrek kırılma ihtimali artar. Tam otomatik toz altı kaynağı ile 12 mm. kalınlığında birleştirilen düşük karbonlu bir çelikten elde edilen dikişlerden kaynak bölgesinden ve İT AB' den standart çekme numuneleri çekme gerilmesi deneyine tabi tutulur. Deneyden elde edilen akma gerilimi değerleri özel formüller kullanılarak bunların sıcaklığa bağlılı akma gerilimleri belirlenir. Ayrıca her bölgenin sertlik ve ortalama tane büyüklükleri hesaplanarak tablo halinde gösterilmiştir. Bu çalışmaları yapmaktaki amacımız; bütün kaynaklı konstriksiyonların akma gerilimleri esas metalin akma gerilimi esas alınarak yapılmaktadır. Sıcaklığın ve yükleme şartlarının değişmesi çeşitli gerilim konsantrasyonlarını etkiler. Bunun sonucunda plastikliğini kaybeden metal gevrek olarak kırılabilir. Bundan dolayı litaratürde verilen formüller kullanılarak kaynakmetalinin gevrek - sünek kırılma sıcaklıkları hesaplanır. Bu hesaplamalarda Skop / öak oranı ile Gi/gj oranı eşitliklerinden hangi hataların hangi sıcaklıkta gevrek - sünek kırılmasına sebep olabileceği bulunabilir. Yapılan çalışmalar sonucunda oda sıcaklığında bir tane numuneyi çekme deneyine tabi tutarak elde edilen kopma ve akma değerleri matematiksel bir yöntemle akma geriliminin sıcaklığa bağlılığı hesaplanmış olur. Bu elde edilen değerler özel formüller ile hesaplanıp gevrek sünek kırılma sınırları bulunur. xıı
Proje meslek yükseksekokullarının iklimlendirme ve soğutma programlarındaki deneylerin ve uygulamaların analizi
Bilindiği gibi YÖK-D.B Endüstriyel Eğitim Projeleri kapsamında 20 Meslek Yüksekokulu'nda İklimlendirme ve Soğutma Programı açılmıştır. Açılan bu programlar oldukça iyi bir laboratuvar imkanlarına kavuşmuşlardır. Ancak bu labaratuvarların verimli kullanıldığı söylenemez. Bu durum bizi, Proje Meslek Yüksekokullarındaki & İklimlendirme ve Soğutma Programlarındaki Laboratuvar ve atölye imkânlarının daha etkin kullanılabilmesi için bir model oluşturmaya sevk etmiştir. Modelde bir teknikerin yetişmesi için en gerekli laboratuvar deneyleri ve atölye uygulamaları seçilerek derslere dağılımı yapılmıştır. Özellikle deneylerin derslerle dağılımında ders müfredatındaki teorik konularla deneylerin uyumu dikkate alınmıştır. Sonuç olarak oluşturulan bu model, Türkiye'de ki Meslek Yüksekokullarının İklimlendirme ve Soğutma Programlarındaki öğretim kalitesinin yükselmesinde katkı sağlayacaktır .
Tabakalanma aşınmasının sonlu elemanlar yöntemi ile modellenmesi
YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZETİ TABAKALANMA AŞINMASININ SONLU ELEMANLAR YÖNTEMİ İLE MODELLENMESİ KubilayASLANTAŞ Makine Eğitimi Anabilim Dalı Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ağustos 2000 Danışman: Yard. Doç. Dr. Süleyman TAŞGETİREN Makine elemanları genellikle birbirleriyle temas halinde çalışırlar. Temas eden yüzeyler birbirleri üzerinde hareket ederken, yüzeyde ve yüzey altında normal ve teğetsel yüklerden dolayı bir takım gerilmeler oluşur. Yüzeye etkiyen normal ve teğetsel yüklerin devamlı olması, yüzey altında bir takım mikro boşlukların oluşmasına neden olur. Yüzeydeki kayma işlemi, oluşan bu boşluklar üzerinde sürekli bası ve çeki gerilmeleri meydana getireceğinden, bu boşluklar zamanla büyüyerek çatlak şeklini alır. Çatlak, kritik çatlak boyuna ulaştığı zaman yüzeye doğru bir yayılma eğilimi gösterir. Bunun sonucu olarak ta yüzeyden tabaka halinde kopmalar meydana gelir. Bu işleme tabakalarıma aşınması denir. Bu çalışmada, yüzey altında bulunan farklı uzunluktaki çatlakların yüzeye etkiyen normal ve teğetsel yükler sonucunda nasıl etkilendiği araştırılmıştır. Çeşitli sürtünme katsayıları ele alınarak Ki, Kn ve J integral değerindeki değişmeler hesaplanmıştır. Bu amaçla sonlu elemanlar metodu kullanılarak bir model oluşturulmuştur. Programlama dili olarak FORTRAN ve BASIC'in kullanıldığı programlar geliştirilmiştir.
Mermer kesme disklerinin sonlu elemanlar yöntemi ile gerilme ve titreşim analizi
Mermer kesme diski, kesme işlemi yaparken diş yüzeyleri teğetsel ve normal yönde etkileyen kuvvetlere maruz kalmaktadır. Bu kuvvetler mermerin sertlik özelliklerine bağlı olarak diski farklı şekillerde zorlayabilmektedir. Bunun sonucunda ortaya çıkan gerilmeler özellikle diş dibi bölgesinde yoğunlaşmakta ve çatlak gibi istenmeyen hasarlara neden olabilmektedir. Aym zamanda ani kuvvet değişimlerinde soket bölgelerinde çatlamalar ve kırılmalar meydana gelmektedir. Mermer kesme diskinin serbest titreşim durumundaki doğal frekans değerleri ve mod şekilleri bilinirse, diskin rezonans davranışları engellenmiş olur. Diskteki flanş çapının büyümesi doğal frekans değerlerinin büyümesine sebep olduğundan diski rezonanstan uzak tutmaktadır. Diskte sönümlü ve sönümsüz zorlanmış titreşim durumundaki deplasman değerleri hızın artmasıyla artış göstermektedir. Aynı zamanda sönümsüz titreşim durumunda çok büyük genlikler oluşmakta ve istenmeyen salınımlara sebep olabilmektedir. Bu çalışmada, diskte meydana gelen statik ve dinamik davranışlar incelenmiştir. Statik analizde, değişik talaş derinliklerinde kesme yapan diskin üzerine gelen normal ve teğetsel kuvvetlerin etkisi araştırılmıştır. Çeşitli kesme hızlan alınarak gerilme değişimleri ortaya konmuştur. Dinamik analizlerde ise, diskin serbest titreşim durumundaki doğal frekans değerleri ve mod şekilleri bulunmuştur. Aym zamanda diske gelen kuvvetler etkisinde harmonik çözüm (zorlanmış titreşim) durumu incelenmiştir. Bunun sonucunda diskte meydana gelen yer değiştirme ilişkileri incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kesici Diskler, Gerilme Analizi, Titreşim, Modal Analiz, Sonlu Elemanlar Metodu.
Makine teknolojilerinin internet üzerinden eğitimi için bir uygulama: Yorulma dersinin online öğretimi
Bu çalışmada internet üzerinden eğitim materyallerini geliştirici ve katkı sağlayıcı araştırma yapılarak yorulma dersinin öğretimi için bir web tasarımı gerçekleştirilmiştir. Yorulma dersinin içeriği ile ilgili yazılı, deneysel, video, çoklu ortamlarla hazırlanmış veriler elde edilerek gerekli yazılım ve programların kullanımı ile dersin görsel kısmı tamamlanmıştır. Tasarımı gerçekleştirilen yorulma dersi satın alınan web alam içerisinde belirlenen alan adı ile internet ortamında kullanıcıların kullanımına açılmıştır. Yapılan ders sunumuyla lisans ve yüksek lisans öğrencileri hedeflenerek internet üzerinden eğitimin etkili kullanılması amaçlanmıştır. Bu amaçla farklı ortamlarda öğrenme imkanı sunan internet etkili bir şekilde kullanılmıştır. Sonuç olarak internet ortamında yorulma dersinin öğretimi ile kullanıcılara istenilen bilgiler verilmiştir. Yapılan sınavlar ve verilen ödevler ile öğrencilerin ölçülmesi sağlanmıştır. Kullanıcıların da katılımının sağlanmasıyla ders aktif bir hale getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yorulma, makine teknolojileri, online eğitim, internet, web tasarımı
Taşıtlarda güç aktarma organlarında hasar analizi: Şaft mafsalı ve aks örneği
ÖZET Taşıtları hareket ettirebilmek için, motorda üretilen döndürme kuvvetinin gerekli miktarda arttırılarak önden yada arkadan çekişli sistemlere bağlı olarak tekerleklere iletilmesi gerekir. Taşıtlarda hareket iletimini sağlayan bu sistemlerin tamamına Güç Aktarma Organları adı verilmektedir. Güç aktarma organları taşıtın hareketine bağlı olarak ve sürekli çalıştığından dolayı zaman içinde bazı hasarlar meydana gelmektedir. Yapılmış hasar analizi çalışmalarında mil ve dişli hasarlarının ana nedeni olarak yorulma, bakımsızlık, aşırı zorlamalar gelmektedir ve sonuçta parçalarda kırılma, çatlama ve aşıntı gibi hasarlar görülmektedir. Bu çalışmada hasara uğramış güç aktarma organları genel olarak incelenmiş ve örnek olarak, kardan mili mafsalı ile aks milinin kırık yüzeyleri, metalografik numuneleri hazırlanarak analiz edilmiş, incelemeler sonucunda kırılmaların yorulmadan ve malzeme kusurlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Ayrıca kardan mili mafsalının sonlu elemanlar metodu ile gerilme analizleri yapılmış meydana gelen maksimum gerilme noktalan tespit edilmiş kırılan parça ile gerilme noktaları karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Güç aktarma organları, Taşıt Hasarları, Hasar analizi, Sonlu Elemanlar Metodu ıu
Tek bindirmeli yapıştırma bağlantılarının tasarım ve analizi
Yapıştırıcılar, kaynak ve lehim gibi değişik birleştirme metotlarına alternatifolarak kullanılan malzemelerdir. Bu sebeple, kimyasal ve teknolojik alandakigelişmelere paralel olarak kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Kullanımı kolay,ekonomik ve avantajlı olması sebebiyle endüstride tercih sebebidir. Günümüzdefarklı malzemelere göre değişik yapıştırıcılar imal edilmektedir.Bu çalışmada, farklı malzemelerden imal edilmiş levhaların yapıştırıcılar ilebirleştirilmesinde meydana gelen gerilmeler sonlu elemanlar metodu ileincelenmiştir. Analizlerde, alüminyum, çelik ve bakır malzemeler kullanılmıştır.Ayrıca, analizlerde iki boyutlu Franc 2D programı kullanılıp, gerilme kriteriolarak eş değer (Von Mises) gerilme durumu göz önüne alınmıştır. Levhalarınyapıştırıcı ile birleştirilmesinde farklı açıdaki levhalar (15º, 30º, 45º, 60º, 90º),yapıştırıcı kalınlıkları (0.25, 0.5, 1, 1.5, 2, 2.5, 3 mm) ve yapıştırıcının farklıelastisite modülleri (20, 50, 100 GPa) dikkate alınmıştır.2006, 72 sayfa.Anahtar Kelimeler: Yapıştırıcılar, Gerilme, Sonlu elemanlar metodu, Yapıştırmabağlantıları, Franc.iv
Puls plazma nitrürleme cihazının tasarımı ve aısı 52100 çeliğinin plazma nitrürlenmesi
Makine parçalarının iç yapı, aşınma direnci, korozyon direnci ve yorulmamukavemeti gibi özelliklerini iyileştirmek için çeşitli yüzey sertleştirmeyöntemleri kullanılmaktadır. Plazma nitrürleme ile elde edilen tabakalarınkontrol edilebilmesi ve diğer yüzey sertleştirme yöntemlerine göreavantajının çok olmasından dolayı plazma nitrürleme işlemi endüstrideyaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Pulslu plazma nitrürlemeninklasik plazma nitrürlemeye göre birçok avantajı vardır. Pulslu plazmanitrürleme daha kısa işlem süresi, artan difüzyon ve karmaşık parçalarınkolay nitrürlenebilmesi gibi özelliklerinden dolayı klasik nitrürlemeye görebazı avantajlara sahiptir.Bu çalışma da puls plazma nitrürleme cihazının tasarımı yapılmıştır.Tasarımda 2.5 kW gücünde DC güç ünitesi, paslanmaz çelik hazne,vakum pompası ve çeşitli flanş ve contalar kullanılmıştır. Ayrıca, AISI52100 yatak çeliği, %50 H2 ve % 50 N2 gaz karışımında; 500 ºC sıcaklıkta,4 saat süreyle 0-20 kHz frekans aralığında, 490-650 voltta darbeli (pulslu)plazma nitrürlenmiştir. Numuneler alkolle temizlendikten sonra plazmaihaznesine yerleştirilmiş ve haznenin havası 2,5x10-2 mbar basıncaboşaltılmıştır. Deney süresince sıcaklık numuneye temas halinde olan birtermokupl vasıtasıyla ölçülmüştür ve kesitten kesilen numunelermetalografik işlemlerden geçirilerek incelenmiştir. X-ışınları difrasiyonutabakanın Fe2N ve Fe3N fazlarında oluştuğunu göstermiştir. Beyaztabakanın sertliği frekansla değişmemektedir. Sürtünme katsayısı 0.22-0.47 arasında değişmektedir. Plazma esnasında uygulanan frekansaşınma hızında önemli bir etkendir.2006, 68 sayfaAnahtar Kelimeler: Pulslu plazma nitrürleme, tasarım, aşınma, sertlik,difüzyonii
Bir otomobil lastiğinin nümerik olarak gerilme ve titreşim analizi
Otomobil lastiklerinin tehlikeli kesitlerini ve sönümleme özelliklerini tasarım aşamasındabelirlemek için ayrıntılı bir sonlu eleman modeli hazırlanmıştır. Kauçuk malzemenin doğrusalolmayan malzeme davranışı ve lastiğin içinde bulunan karkas malzemesi kompozit malzemeolarak kabul edilmiştir. Lastik ile zemin arasında temas analizi modellenmiştir. Nümerikanalizden alınan sönümlenme özelliklerinin sınanması için doğal frekans ve sönümlemekatsayıları ölçülmüştür. Lastik sonlu elemanlar yöntemi ile 2 ve 3 boyutlu olarakmodellenmiş, gerilme analizi ve modal analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarınınsınanması için deney düzeneği kurularak, bir damper ölçme yöntemiyle değişik sınırşartlarında doğal frekanslar ölçülmüştür. Nümerik ve deneysel sonuçların tutarlı olduğubelirlenmiştir. Sonuç olarak; tasarım aşamasında lastiğin sönümleme özeliklerinin tahminedilebileceği ve üretim aşamasında harcanan zaman ve paranın azaltılabileceği gösterilmiştir.2006, 101 sayfaAnahtar Kelimeler: Otomobil Lastiği, Sonlu Elemanlar Metodu, Gerilme Analizi veTitreşim.
Uçak gövdesinde meydana gelen hasarlar ve tamir edilen bir kompozit yapının mekanik deneyleri
Bu çalışmada uçaklarda meydana gelen hasarlar ve tamir yöntemleri elealınmaktadır. Giriş ve konu ile ilgili literatür araştırmasını takiben uçaklarda hasarkontrolü, sınıflandırılması ve genel tamir prensipleri incelenmiştir. Uçaklardakiyapılar periyodik olarak kontrol edilmekte; hasarlı parçalar sınıflandırılarakbelirlenmekte ve hasarın durumuna göre tamir yada parça değişiminegidilmektedir. Hasarlı parçanın tamiri için yama, takviye, delme gibi farklıyöntemler vardır.Son yıllarda kompozit malzemelerin uçaklarda kullanımı artmaktadır ve hasarlıkompozit parçalar yapıştırma teknikleri ile tamir edilmektedir. Amaca göre buparçaların metal-kompozit yapıştırma, kompozit-kompozit yapıştırma ve birliktekür tekniği kullanılarak tamiri yapılmaktadır. Yapıştırma ile tamir bağlantıyısağlayacak elemanların sayıca azaltılmakta ve ağırlıkta da önemli ölçüde azalmasağlamaktadır. Ayrıca tamir süresi ve kolaylığı gibi avantajları da sağlamaktadır.Yapılan bu çalışmada cam ve karbon elyaflı kompozitlerin yapıştırmabağlantılarının mekanik performansı deneylerle incelenmiştir. Tek ve çiftbağlantılı deney numunelerine çekme, yorulma testleri uygulanmış ve bulunanisonuçlar karşılaştırılmıştır. Buna göre yapıştırma işlemi ile oldukça iyi statikdayanım sağlandığı fakat yorulma dayanımının çok daha düşük değerlerolabileceği bulunmuştur.2006, 132 sayfaAnahtar Kelimeler: Hasar, tamir, kompozit malzeme, üretim yöntemleri,yorulma deneyi, çekme deneyiii
Taşıtlarda düşey yükün frenleme mesafesine etkisinin analizi
Motorlu taşıtların aktif güvenlik sistemlerinin biri olan fren sistemleri ve sistemperformansına yönelik araştırmalar yoğun olarak devam etmektedir. Frenperformansının ve durma mesafesinin doğru tespit edilmesi için çeşitli deneyyöntemleri ve deney standartları geliştirilmiştir. Bu çalışmada fren performansınaetki eden faktörlerden düşey yükün frenleme mesafesine olan etkileri araştırılmışve yapılan deneylerden matematiksel bir model elde edilmiştir. Taşıtlarda sürücüdışında yolcu ve/veya yükün bulunması, frenleme performansı üzerinde etkiliolması dolayısıyla durma (frenleme) mesafesini arttırması kaçınılmazdır. Yapılançalışmada altı binek ve iki ticari olmak üzere toplam sekiz taşıt kullanılmıştır.Binek taşıtlardan üçü ABS'li, diğerleri ABS'siz olarak seçilmiştir. Ticaritaşıtlardan biri ABS'li, diğeri ABS'siz olarak seçilmiştir. Taşıt ağırlıkları boşolarak 900-1300 kg arasında değişmektedir. Standartlara uygun olarak 50, 80, 90ve 120 km/h hızlarda seri deneyler yapılmıştır. ABS fren sistemine sahip veyüksüz (boş) taşıtların daha kısa mesafede durdukları belirlenmiştir.2006, 114 sayfaAnahtar kelimeler: Frenleme performansı, Yol deneyleri, Durma mesafesiTaşıt ağırlığı.
Üç eksenli masa tipi cnc freze tezgahı tasarım ve imalatı
Hayatımızın her alanında bilgi işlem teknolojisi hızla gelişmektedir. Bilgiişlem teknolojisinin gelişmesi özellikle imalat endüstrisinde önemli değişiklikleresebep olmuştur. Bu değişimlere paralel olarak üniversal imalat tezgâhları yerinibilgisayar kontrollü tezgâhlara bırakmıştır.Bu çalışmada, Üç eksenli masa tipi CNC freze tezgâhı tasarım ve imalatıiçin gerekli tasarım parametreleri belirlenmiştir. Bu parametreler çerçevesindetezgâhın tasarımı ve imalatı için gerekli olan statik ve dinamik hesaplamalaryapılmıştır. Yapılan hesaplamalar doğrultusunda üç boyutlu bir çizimprogramında çizimi yapılmıştır. Çizimi ve tasarımı yapılan üç eksenli masa tipiCNC freze tezgâhı metal parçaları endüstride bulunan talaşlı üretim tezgâhlarındaişlenmiştir. Tezgâhın eksen sistemindeki hareketleri iletecek ve yönlendirecekyataklama sistemleri hazır olarak satın alınmıştır. Mekanik parçaların montajıyapılarak sistem hazır hale getirilmiştir. Tezgâhın eksenlerinin tahrik sistemi stepmotorlarla sağlanmıştır. Üç eksenli masa tipi CNC freze tezgâhının elektronikkontrolü step motor sürücüleri ve bir kontroller kartı yardımıyla yapılmıştır.Sonuç olarak Üç Eksenli Masa Tipi CNC Freze Tezgâhı sorunsuz birşekilde çalıştırılmış ve iş parçası işlenmiştir.2006, 89 SayfaAnahtar Kelimeler: CNC, Freze Tezgâhı, Bilgisayar Destekli İmalat, MakineTasarımı, Parça Programlama
Dişliler için yüzey yorulması test cihazı geliştirilmesi ve yağ sıcaklığının etkisinin incelenmesi
ÖZETYüksek Lisans TeziDİŞLİLER İÇİN YÜZEY YORULMASI TEST CİHAZI GELİŞTİRİLMESİ VE YAĞSICAKLIĞININ ETKİSİNİN İNCELENMESİBahadır İŞELT.C.Afyonkarahisar Kocatepe ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMakine Eğitimi Ana Bilim DalıDanışman: Yrd. Doç. Dr. Ahmet ÇETKİNDişli çarklardaki aşınma türleri ve oluşum mekanizmaları günümüzde hala kesin olarakaçıklanabilmiş değildir. Dişli çarkların çalışması sırasında oluşan ısı, aşınma üzerindeoldukça etkilidir. Bazı pitting türlerinin oluşumunda en önemli faktördür. Pittingtürlerinden birçoğu yağlama koşullarının etkisi ile meydana gelmektedir. Bu çalışmadagüç ve hareket iletiminde yaygın olarak kullanılan elemanlardan olan düz dişli çarklarınyüzey hasarları incelenmiştir. Dişli yüzeylerindeki hasarlara çalışma sıcaklığınınetkisinin nasıl olduğu sorusuna cevap aranmıştır. Deneysel çalışmalar, AKÜ BilimselAraştırma Fonu tarafından desteklenmesi sayesinde imal edilen Dişli Yorulma TestDüzeneğinde yapılmıştır. Deneysel çalışmalarda test dişlilerinin malzemesi, devirsayısı, yağlama yağı ve uygulanan yük sabit tutulmuş, buna karşılık çalışma sıcaklıklarıdeğiştirilerek yüzey yorulma hasarları incelenmiştir. Dişli test numunelerinin deneyöncesi ve sonrası ağırlıkları tespit edilmiş, yüzey pürüzlülükleri ölçülmüş, dişlimalzemesinin mikro yapısı araştırılmıştır. Yapılan bu çalışmalar sonucunda sıcaklığınartması ile doğru orantılı olarak yüzey pürüzlülüğünün de arttığı tespit edilmiştir.2007, 102 sayfaAnahtar kelimeler: Düz Dişli, Karıncalanma, Yorulma, Yüzey Yorulması,Dişli Yağlama, Yağ Sıcaklığıiv
Sonlu elemanlar metodunun derin çekme işlemine uygulanması ve gerçek bir sanayi parçası ile analiz sonuçlarının karşılaştırılması
Çelik sacların soğuk şekillendirilmesi esnasında oluşan problemlere bilgisayar destekliçözümler üretmek bir mühendislik çalışması gerektirmektedir. Kompleks geometriler içerenkalıp yüzeylerinde, ince çelik sac malzemesinin ne doğrultuda akacağı ve şekillendirmeesnasında incelenen sacın yırtılma, buruşma ve benzeri şekil hatalarının; kalıp tasarımıaşamasında önceden görülüp önlem alınması büyük önem taşımaktadır. Derin çekme sonucuelde edilecek sac parçanın şeklini, kalınlığını, içerdiği ön gerilmeleri, çekme işlemindekullanılacak minimum sac boyutunu, sacın malzemesini ve en uygun kalıp yüzeyleritasarımını bilgisayar simülasyonları ile önceden görüp maliyetten ve zamandan tasarrufüreticiler için büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla non-lineer sonlu elemanlar yazılımı(DYNAFORM 5.0) kullanılarak, fırın ön sacının derin çekilmesi işlemi gerçekleştirilmiştir.Aynı zamanda fırın ön sacı analiz şartları ile benzer olarak deneysel derin çekme işlemigerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları ve deneysel çalışmadan elde edilen sonuçlarkarşılaştırılmış, DYNAFORM yazılımı ile deneysel sonuçlar arasındaki tutarlılıkbelirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Derin Çekme, Sonlu Elemanlar Yöntemi, Sac Şekillendirme, Non-Lineer Analiz, DYNAFORM
Dişliler için yüzey yorulması test cihazı geliştirilmesi ve yağ viskozitesinin etkisinin araştırılması
ÖZETYüksek Lisans TeziDİŞLİLER İÇİN YÜZEY YORULMASI TEST CİHAZI GELİŞTİRİLMESİ VEYAĞ VİSKOZİTESİNİN ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASIKerim KIZILASLANT.C.Afyonkarahisar Kocatepe ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMakine Eğitimi Ana Bilim DalıDanışman: Yrd. Doç. Dr. İbrahim MUTLUMakine sistemlerinde hareket ve güç ileten elemanların başında dişli çarklargelmektedir. Dişli çarklar zamanla aşınmakta ve birçok olumsuz faktörü de beraberindegetirmektedir. Yapılan incelemeler neticesinde dişli çarklardaki aşınmaların birçokfaktörlere bağlı olduğu ortaya konulmuştur. Bunların en önemlilerinden biriside;yağların viskozitesidir. Aşınma türlerinden biri olan pitting hasarlarının yağlamakoşullarının yetersiz olmasından kaynaklandığı söylenebilir.Bu deneysel çalışmada, değişik viskoziteye sahip yağlayıcıların, güç ve hareketiletiminde yaygın olarak kullanılan elemanlardan olan düz dişli çarklardaki aşınmayaolan etkileri incelenmiştir. Deneyler Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi BilimselAraştırmalar Fonu tarafından desteklenerek imal edilen dişliler için yüzey yorulma testdüzeneğinde yapılmıştır. Yapılan bu düzenekteki yükleme durumu, diğer düzeneklerdeolduğu gibi mekanik değil elektiriki olarak gerçekleştirilmiştir. Testler özel olarakyapılan düz dişli çarklar üzerinde gerçekleştirilmiştir.Deneysel çalışmalar esnasında dişli çarklar üzerinde farklı yağ viskozitelerinin etkileriniinceleyebilmek için; test dişlisinin malzemesi, devir sayısı, sıcaklık ve uygulanan yüksabit tutulmuş, buna karşılık farklı viskoziteye sahip yağlayıcılar kullanılmıştır. Dişlitest numunelerinin deney öncesi ve sonrası ağırlıklarının tespiti, yüzeypürüzlülüklerinin ölçümü, yapılmıştır.Sonuç olarak deney numuneleri 5 milyon devir yaptıktan sonra durdurulmuş veincelemeler yapılmıştır. Yüzey pürüzlülük testlerinde çıkan sonuçlara göre yağiiiviskozitesi düştükçe yüzey pürüzlülüğünün ve malzeme kaybının arttığı görülmüştür.SEM fotoğrafları incelendiğinde pittingler dişli uç kısımlarında yoğunlaşmıştır. Ayrıcadüzensiz bir yapıda olduğu ve ayrıca yağ viskozitesi düştükçe pitting boyutlarının arttığıgörülmüştür. Böylece değişik viskoziteli yağların yük taşıma kabiliyeti ve etkilerinindişli çark profil yüzeylerinde ne gibi hasarlar meydana getirebileceği sorularına cevaparanmıştır.2007, 96 SayfaAnahtar kelimeler: Düz dişli, Yağ viskozitesi, Aşınmaiv
Tabakalı kompozit plakların gelişmiş global optimizasyon teknikleriyle yapısal optimizasyonu
YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZETİTABAKALI KOMPOZİT PLAKLARIN GELİŞMİŞ GLOBAL OPTİMİZASYONTEKNİKLERİYLE YAPISAL OPTİMİZASYONUŞÜKRÜ KARAKAYAAfyonkarahisar Kocatepe ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMakine Eğitimi Anabilim DalıDanışman: Doç. Dr. Ömer SOYKASAPBu çalışmada eksenel basma yükleri altında tabakalı kompozit yapıların genetik algoritma vemodel arama (Pattern Search) yöntemleriyle optimal tasarımı yapılmaktadır. Bunun için basitmesnetli kompozit bir plak iki doğrultuda statik eksenel basma yüklerine maruz kalmaktadır.Eksenel basma yüklerine maruz yapılarda burkulma yüklerinin belirlenmesi yapının kararlılığıaçısından oldukça önemlidir ve bu türlü yapıların burkulma yükleri optimize edilebilir. Busebeple birçok araştırmacı kompozit malzemelerin optimizasyonu ile ilgilenmiştir.Tezde kullanılan kompozit plak 64 tabakalı grafit/epoksiden oluşmakta, tabaka yönlenmeaçıları tasarım parametresi alınarak burkulma yükleri bulunmaktadır. Ele alınan problemdeçok fazla sayıda birbirine eşit global maksimumlar olup klasik yöntemlerle bütünkonfigürasyonların bulunması oldukça zordur. Genetik Algoritma ve Model arama (PatternSearch) yöntemlerini kullanarak çeşitli yük oranı ve plak geometrisi için burkulma yüklerinimaksimize edecek bütün konfigürasyonların ekonomik bir şekilde bulunması sağlanmaktadır.Genetik algoritma ve model arama yöntemlerinin birbirlerine göre avantaj ve dezavantajlarıbelirlenmiştir. Ayrıca genetik algoritma ve model aramanın hesaplama zamanlarıkarşılaştırılmıştır.2007, 87 sayfaAnahtar kelimeler: Genetik Algoritma, Model Arama, Tabakalı Kompozit Yapılar
KGDD malzemeler için sürekli olmayan kesme şartlarında takım ömrü analizi
ÖZETKGDD MALZEMELER Ç N SÜREKL OLMAYAN KESME ŞARTLARINDATAKIM ÖMRÜ ANAL ZAfyon Kocatepe ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBu çalışmada Ferritik yapıya sahip KGDD malzemenin sürekli olmayan kesmeşartlarında işlenebilirlik özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla çevresinde 1,2 ve 4 adetkanal bulunan silindirik numuneler hazırlanmıştır. Çalışmada sinterlenmiş karbür kesicitakım kullanılmıştır. Kesme parametresi olarak iki farklı kesme hızı, ilerleme ve talaşderinliği seçilmiştir.Elde edilen sonuçlara göre; kanal sayısı takım aşınmasını önemli oranda etkilemektedir.Artan kanal sayısı talaş boyutunun küçülmesine neden olmaktadır. Bu azalma özellikleyüksek kesme hızlarında ve yüksek ilerleme değerlerinde gözlemlenmiştir. Takımaşınma deneylerinde elde edilen diğer bir sonuç ise; düşük kesme hızında ve ilerlemedeartan kanal sayısı yanak aşınmasının artmasına neden olmaktadır. Fakat artan ilerlemeve talaş derinliğinde tek veya iki kanallı numuneler kullanıldığında kesici takım dahahızlı aşınmaktadır. Artan ilerleme değeri hem sürekli kesme de hem de sürekli olmayankesme de yüzey kalitesinin bozulmasına neden olmaktadır. Taramalı elektronmikroskobu ve EDX analizleri KGDD malzemesinin sürekli ve sürekli olmayan kesmeşartlarında abrasyon, adhezyon ve oksidasyon aşınma mekanizmalarının baskınolduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca adhezyon aşınma mekanizması nedeniyle süreklikesme şartlarında talaş yığılması (BUE) gözlemlenmiştir.2007, 72 sayfaAnahtar kelimeler: Sürekli olmayan kesme; Küresel grafitli dökme demir; Takımaşınması; şlenebilirlik.
Otomotivde kullanılan sürtünme malzemelerindeki sürtünme katsayısını tespit eden test cihazı
Bu çalışmada otomotiv fren balatalarının farklı sıcaklık, hız ve basınç altında sürtünme katsayısını belirlemek için test cihazı tasarım ve imalatı yapılmıştır. Hareket halindeki taşıtlar, yavaşlatılmak veya durdurulmak istendiğinde sürtünme veya kayma vasıtasıyla kinetik enerjileri alınarak yavaşlatılır veya durdurulurlar. Bunun yapılabilmesi için sürtünen yüzeylerin oluşturduğu malzeme çiftinin sürtünme katsayısının yüksek ve stabil olması gereklidir. Can ve mal güvenliğini sağlamak için fren balatalarının sürtünme katsayısının tespiti çok önemlidir.Hız, sıcaklık, basınç gibi değişkenler ele alınarak bu değişkenlerin otomotiv sürtünme malzemeleri üzerinde etkisini incelemek amacıyla test cihazı üretilmiştir. Bu cihazda, sürtünme yüzey sıcaklığı 0?400 ºC arasında, hız değerleri 0?14 m/s arasında, basınç değerleri ise 0-40 MPa arasında değiştirilebilmektedir. Bu değişkenlerin etkisini belirlemek için sürtünme katsayısı-sıcaklık-zaman grafiklerini oluşturulmuştur. Bu çalışmada piyasadan temin edilen on farklı balata ile çalışılmıştır. Her saniyede değerler bilgi kütüğüne kaydedilmekte ve değişkenlerin etkileri incelenmektedir
Seramik kesici takımlar kullanarak östemperlenmiş küresel grafitli dökme demirlerin işlenebilirliğinin araştırılması
Bu çalışmada, östemperlenmiş küresel grafitli dökme demirlerin seramik kesici takımlar ile işlenebilirliği incelenmiştir. Kesme işleminde meydana gelen kesme kuvvetleri, kesici takımda oluşan aşınma miktarı ve iş parçası yüzeyindeki pürüzlülük değeri işlenebilirlik kriteri olarak dikkate alınmıştır. Deneylerde iki farklı östemperleme sıcaklığında ısıl işlem görmüş numuneler ile KGDD olmak üzere üç seri numune kullanılmıştır. Östemperlenen numunelerin her biri 900 ºC'de ve 120dk süreyle östenitleme işleminin ardından, 250 ºC ve 375 ºC' de östemperlenmiştir. Elde edilen numunelerin her biri, seramik ve sermet kesici takımlar kullanılarak sırasıyla 100, 200, 300, ve 500 m/dk. kesme hızlarında 1mm talaş derinliğinde ve 0.1mm/dev ilerleme oranına sahip kesme koşullarında oluşan kesme kuvvetleri ölçülmüştür. Daha sonra aşınma testleri 340 ve 240 m/dk kesme hızlarında 1,5 mm talaş derinliğinde ve 0,32 mm/dev ilerleme oranında gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonucunda, en kısa takım ömrü 250 ºC' de östemperlenen numunelerin işlenmesinde bulunmuştur. En uzun takım ömrü ise, ısıl işlem uygulanmamış dökme demir malzemelerin işlenmesinde elde edilmiştir. Ayrıca, östemperleme sıcaklığının düşmesi kesme kuvvetlerini önemli ölçüde artırdığı görülmüştür. En büyük kesme kuvveti 250 ºC' de östemperlenen numunenin işlenmesinde gözlenmiştir. Bununla birlikte, seramik kesici takımlar sermet kesici takımlara nazaran daha iyi bir performans göstermiştir.
Mesleki ve teknik orta öğretimde proje temelli öğretim programlarının geliştirilmesi
Bu Arastırmada, Mesleki ve Teknik Ortaögretim kurumlarında, Proje temelli ögretim programlarının gelistirilmesi ve uygulanması incelenmistir. Öncelikli olarak Mesleki ve Teknik Egitim sisteminin Gelistirilmesi projesi kapsamında hazırlanmıs olan Makine Teknolojileri Alanı 10. sınıflar temel imalat islemleri dersi müfredat modülleri incelenerek ögretim programı gelistirilmistir. Temel el islemleri, delme ve vida islemleri ve temel modelleme islemleri modülleri bütün ögrencilere ortak olarak verildikten sonra gruplar olusturulmustur. Arastırmada 2006 / 2007 ögretim yılında Afyonkarahisar Merkez Anadolu Teknik Lisesi, Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi 10. sınıflarındaki 26 ögrenciye, aynı seviyedeki Konya Meram Endüstri Meslek Lisesinde aynı sartlarda egitim ögretim gören 22 ögrenciye ve 11. sınıflardaki 30 ögrenciye ön test ve son test uygulamaları yapılmıs ve teknolojik bilgi sonuçları puana dönüstürülmüstür. 10. Sınıf ögrencilerinin çalısmaları proje izleme dosyasında toplanmıs, gözlem yapılmıs, çalısmalar degerlendirilmis, sonuçlar ögretmenler ve ögrencilerle birlikte degerlendirilmistir. Ögretim programlarının uygulanması asamasında karsılasılan durumlar, planlama asamasının önemini ortaya çıkarmıstır. Hedeflerin belirlenmesi, çalısma programının yapılması, modüller arasında bagların kurulması, teknolojik bilgilerin ögretilmesi, temrin çalısmalarının yaptırılması, yapılan çalısmaların bir biriyle uyumlu olması iyi bir organizasyona baglıdır. Arastırma sonunda; Proje temelli ögretim programı uygulanan ögrencilerin görüslerine göre, derslerin daha zevkli ve yararlı geçtigi, modüller arasında baglantılar kurabildikleri, sorumluluk duygusunun gelistigi, devamsızlıgın ortadan kalktıgı, yapılan temrinlerin degerlendirildigi, gözle görülebilir somut ürünler ortaya koymanın mutlulugunu ifade ettikleri görülmüstür. Ögretmen ise; çalısmanın ögrenci ve ögretmenler için yararlı olabilecegi, çalısmaların uzmanlarla birlikte yapılarak gelistirmenin faydalı olacagı vurgulanmıstır. Proje temelli ögretim programı uygulamalarında yapılan ürünlerin sergilenmesi, grup üyelerinin kazanılan bilgi ve becerileri kullanmaları ve paylasımları ögrenmenin etkinligini artırmaktadır. Bu yöntemle; yeterli malzeme, yeterli süre, yeterli takım ve avadanlıkların hazırlanması, sürenin belirlenmesi, emniyet, temizlik, tertip ve düzen bakımından ve süreç sonunda ortaya ürün konmasından dolayı ögrenmede istenilen verim saglanmaktadır.
Tek bindirmeli yapıştırma bağlantılarının tasarımı ve analizi
Yapıstırma baglantıları kullanımının kolay olması ve avantajlarından dolayı diger baglantı türlerine alternatif olarak ortaya çıkmıstır. Bununla birlikte kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Yapıstırma baglantısında optimum sartlar saglandıgında güvenli bir baglantı olmaktadır. Bu çalısmada, farklı geometrik sekillerden malzemelerden imal edilmis levhaların yapıstırıcılar ile birlestirilmesinde meydana gelen gerilmeler sonlu elemanlar metodu ile incelenmistir. Analizlerde, çelik malzeme kullanılmıstır. Ayrıca, analizlerde iki boyutlu Franc 2D programı kullanılıp, gerilme kriteri olarak es deger (Von Mises) gerilme durumu göz önüne alınmıstır. Levhaların yapıstırıcı ile birlestirilmesinde farklı çentik tipli (yuvarlak ve V tipli) çentik sayılı (5 ve 10) levhalar, yapıstırıcı kalınlıkları (0.2, 0.3, 0.4, 0.5mm) ve yapıstırıcının elastisite modülü (20GPa, 50GPa 100GPa) kullanılmıstır. Anahtar Kelimeler: Yapıstırıcılar, Gerilme, Sonlu elemanlar metodu, Yapıstırma baglantıları, Franc.
Ön ısıtma uygulamasının farklı biyodizel yakıtlarında motor performans ve emisyonlarına etkisi
Yaşanan enerji krizleri ve dünya enerji r ezervinin azalmasına rağmen araç sayıları gün geçtikçe hızla artmaktadır. Bu durumun gelecek yıllarda enerji ve taşıtların kullanımına ilişkin oldukça büyük sıkıntılara sebep olması kaçınılmazdır. Ülkemizin enerji tüketiminin büyük kısmını taşıtlarda kullanılan petrol türevi oluşturmakta ve enerji ihtiyacının yaklaşık % 70' e yakını yurt dışından karşılanmaktadır. Tüm bu nedenlerden dolayı petrole alternatif olabilecek yakıt türlerinin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Dünyada alternatif yakıt konusunda bitk isel yağlardan esterleştirme yöntemiyle biyodizel adı verilen yakıt türleri araştırmalarına son zamanlarda büyük önem verilmiştir. Biyodizel petrol gibi rezerv ömrü olmayan, yenilenebilir bir enerji kaynağıdır. Bu çalışma kapsamında; soya, kanola, mısırö zü ve ayçiçek bitkisel yağlardan metil esterleştirme yöntemi ile biyodizel üretimi yapılmıştır. Bu yakıtlar % 5, % 20, % 50 oranlarında dizel yakıtı ile karışım oluşturarak % 100 biyodizel kullanılarak , viskozite değerlerini azaltması nedeni ile 50 °C, 70 °C ve 100 °C farklı sıcaklıklarda % 100 biyodizel dizel motorlarında performans ve egzoz emisyonları açısından dizel yakıtı ile tam yük değişken devir aralıklarında karşılaştırılmıştır. Deneyler sonucunda; farklı karışım ve sıcaklık oranlarında, motor per formans karakteristikleri açısından motor momenti ve efektif güç değeri nde bir azalma, özgül yakıt tüketimi ve yakıt hava oranında ise bir artış gözlenmiştir. Farklı karışım ve sıcaklık oranlarında; CO2, CO, HC ve is emisyonlarında azalma NOX emisyonunda ise bir artış tespit edilmiştir. 2007, 114 sayfaAnahtar Kelimeler : Alternatif Yakıt, Biyodizel, Dizel Motoru, Egzoz Emisyonları
Biyodizel olarak çeşitli bitkisel yağların etil ester metoduyla üretilerek karakteristiklerinin araştırılması
Yaşanan enerji krizleri ve dünya enerji rezervinin azalmasına rağmen araç sayıları gün geçtikçe hızla artmaktadır. Bu durumun gelecek yıllarda enerji ve eldeki taşıtların kullanımına ilişkin oldukça büyük sıkıntılara sebep olması kaçınılmazdır. Tüm bu nedenlerden dolayı petrole alternatif olabilecek yakıt türlerinin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Dünyada alternatif yakıt konusunda bitkisel yağlardan esterleştirme yöntemiyle biyodizel adı verilen yakıt türleri araştırmalarına son zamanlarda büyük önem verilmiştir. Biyodizel petrol gibi rezerv ömrü olmayan, yenilenebilir bir enerji kaynağıdır. Yakın gelecekte petrolün tükeneceği çeşitli araştırmalarla ortaya konmuştur. Yapılan çalışmalarda alternatif enerji kaynakları araştırılmıştır. Mevcut içten yanmalı motorlarda motorun yapısı değiştirilmeden alternatif yakıt üretme yoluna gidilmiştir. Bu amaçla kalorifik değerleri açısından bitkisel yağlar çalışma konusu olmuşturBu çalışmada farklı bitkisel yağların etil esterleri üretilmiş ve üretilen etil esterler dizel yakıtı ile farklı oranlarla karıştırılarak motor performans değerleri tek silindirli bir motorda test edilmiştir. Deneyler sonucunda; farklı karışım oranlarında, motor performans karakteristikleri açısından motor momenti ve efektif güç değerinde bir azalma, özgül yakıt tüketiminde ise bir artış gözlenmiştir. Farklı karışım oranlarında; CO2, CO, HC, İs ve NOX emisyonlarında bir azalma tespit edilmiştir.
Mpı enjeksiyon sistemli araçlarda lpg ve benzin kullanımının taşıt performansına etkisinin araştırılması
Bu yapılan çalışmada, şasi dinamometresi ile, çok noktadan benzin enjeksiyonlu yakıt sistemine sahip bir araca, çok noktadan LPG enjeksiyonlu yakıt sistemi montajı yapılmış ve her iki yakıt türünde; motor gücü, tahrik yapılan tekerleklere gelen faydalı güç, aktarma organlarındaki kayıplar, takometre değerleri ölçülmüş, ayrıca emisyon değerleri de gaz analizör cihazı ile ölçülerek, her iki yakıt türünün taşıt performansı ve emisyon değerleri üzerine etkileri araştırılmıştır.
Non-newtonyen akışkanlarda paralel iki levha arasındaki akışın incelenmesi
Bu çalışmada, non-Newtonyen akışkanlar mekaniğinde iki sonsuz paralel levha arasındaki sıkıştırılamaz ve Newtonyen olmayan akışkan incelenmiştir. Non-Newtonyen akışkanlarda kartezyen koordinatlarında üçüncü derece akışkanlara ait momentum ve enerji denklemleri çıkartılmıştır. Elde edilen bu denklemlerden faydalanılarak paralel iki levha arasındaki tek boyutlu akışı ifade eden denklemler ve sınır şartları belirlenmiştir. Sonuçta kartezyen koordinatlarda tek boyutlu akışı ifade eden adi diferansiyel denklem sistemi elde edilmiştir. Bu denklemler boyutlu denklemler olup daha genel olabilmesi için boyutsuz hale getirilmiştir. Bu denklem sistemlerinin yaklaşık analitik çözümleri için pertürbasyon teknikleri kullanılmıştır.Çözümlerde en basit pertürbasyon açılımı olan yaya açılımı kullanılmıştır. Çözümlerde viskozitenin sıcaklığa bağlı olarak değiştiği kabul edilmiştir. Analitik çözümlerde, reynold viskozite modeli ve vogel viskozite modeli için çözümler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca bu tez çalışmamızda analitik çözümlerin yanı sıra nümerik çözümlerde yapılmıştır. Elde edilen analitik ve nümerik çözümler her iki modelde de karşılaştırılmıştır. Ayrıca elde edilen grafiklerde newtonyen ve newtonyen olmayan akışkanlar arasındaki farklar gösterilmiştir.
Benzinli bir motorda terebentin kullanımının motor performans ve emisyonlarına etkisi
Günümüzde enerji kullanımı arttıkça, sınırlı olan enerji kaynakları kendilerini yenilenebilir, tarımsal ve petrol esaslı olmayan (etanol, metanol, kanola, soya vb.) kaynaklardan elde edilebilen, çevre dostu yakıtlara bırakmaktadır. Diğer taraftan motorların verimlerinin yükseltilmesi, egzoz emisyonlarının azaltılması ve motorlar için uygun özelliklere sahip alternatif motor yakıtlarının bulunması ve geliştirilmesi için çalışmalar sürdürülmektedir.Bu çalışmada yakıtlardan elde edilen verimi yükseltmek, emisyonlarda iyileştirme sağlamak için benzinin içersine terebentin ilavesi yapılmıştır. Bu amaçla buji ateşlemeli, 4 zamanlı ve tek silindirli bir benzin motoru kullanılmıştır. Denemeler dinamometrede, tam gaz kelebek açıklığında ve 2000-4000d/d devir aralığında yapılmıştır. Yakıt olarak kurşunsuz benzin, %10 and %20 terebentin-benzin karışımları kullanılmış olup, karışımların motor gücü, motor torku, özgül yakıt tüketimi, egzoz emisyonuna etkileri deneysel olarak incelenmiştir.Benzin içerisine karıştırılan terebentinin sırasıyla motor gücünde ve torkunda kurşunsuz benzine göre T10 ve T 20 yakıtı için 4000 d/d ve 2500 d/d da %5,91-%0,91 ve %5,67-%2,76'lık artış gözlenmiştir. Özgül yakıt tüketimi 2500 d/d da benzine göre T10 için %4,6 azalmış,T20 için de %4,55 artmıştır. T10 ve T20 için karbonmonoksit (CO) değerinde %0,3'lük, hidrokarbon (HC) değerinde %1,22'lik azalma gözlenmiştir.