Dokuz Eylül University
Discipline

Political Science and Public Administration

Dokuz Eylül University

1,186

Archived Theses

11

DOIs Assigned

1%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
DoctorateOpen AccessTR

Türkiye'de neoliberal popülist siyaset ve yükselen inşaat: 2000'li yıllarda TOKİ

Bu çalışma 2000'li yıllarda Türkiye'nin iktisadi siyasi yapılanmasında belirleyici konuma gelen inşaat ve konut sektörünün temsilcisi konumundaki Toplu Konut İdaresi'ni (TOKİ), Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarının neoliberal popülist siyaseti ile ilişkisi çerçevesinde incelemektedir. Tezin temel iddiası, inşaat ve konut sektöründe kilit bir kamu kuruluşu olan TOKİ'nin AKP iktidarında uygulamaya konulan neoliberal otoriter popülist politikaların açığa çıktığı bir siyasi aygıt olduğudur. Kavramsal muğlaklığına karşın, popülizm zaman ve mekân boyutlarını aşan bir esnekliğe sahiptir. Aynı zamanda farklı iktisadi siyasi yapılanmalarla da uyum içerisindedir. Bu noktada popülizmin araçsal doğası öne çıkmaktadır. Günümüzde popülizmin neoliberalizmle olan ittifakının sonucu olarak neoliberal popülizme dönüşümü popülizmin araçsallığının yansımasıdır. Bu yönüyle, çalışmada popülizm siyasal strateji olarak ele alınmaktadır. Bu ise, popülist liderin iktidar olma ve iktidarda kalma doğrultusunda başvurduğu siyasal yöntemleri ve araçları göz önüne almayı gerektirir. 2008 Finans kriziyle birlikte, neoliberalizmin dönüşümünün sonucu olarak otoriterleşen devlet aygıtının pek çok alanda yansımaları olmuştur. Bu bağlamda kent siyaseti de neoliberal otoriterleşme ekseninde belirgin bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönemde neoliberal otoriter devlet inşasına bağlı olarak artan merkezileşme ve piyasa odaklı yeniden kurumsallaşma, konut sektörü açısından da belirleyici olmuştur. Neoliberal etkin devlet inşasının sonucu olarak, TOKİ konut sektöründe piyasa kurucu ve düzenleyici konuma gelmiştir. Konutta yaşanan yoğun metalaşmanın etkisi ve inşaat finans birlikteliği ile bu yıllarda konut sektörü sermaye için çok daha cazip hale gelmiş ve bu durumun yansıması olarak, TOKİ üzerinden ihaleler ve ortaklıklar yoluyla AKP iktidarına yakınlığıyla bilinen birtakım İslami muhafazakâr sermaye çevrelerine yüksek rant aktarımları gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte ortaya çıkan rant mekanizması sadece konut üzerinden değil, aynı zamanda iktidar tarafından her fırsatta milli gurur meselesi haline getirilen mega projeler, namıdiğer çılgın projeler, üzerinden de işlemiştir. Bu dönemde başta megakentler olmak üzere, kentler en ücra köşelerine kadar şantiye alanı ve rant alanı haline getirilmekle kalmamış, aynı zamanda mevzuatta yapılan değişikliklerle hayata geçirilen kentsel dönüşüm uygulamaları üzerinden de gecekondu bölgeleri yeniden piyasaya kazandırılmıştır. Bu durum konutta metalaşmanın yanı sıra, beraberinde mülksüzleştirmeye dayalı sermaye birikimini de getirmiştir. Öte yandan, toplumun yoksul kesimlerinin TOKİ tarafından yapılan kentsel dönüşüm projeleri aracılığıyla konut sahibi olma amacıyla uzun yıllara dayalı olarak borçlanarak finansal sisteme dahil edilmeleri ve ağır çalışma koşullarına maruz kalarak sisteme kazandırılmaları sağlanmaktadır. Bu ise, toplumsal çelişkilerin üstünü örten, sınıfsal eşitsizlikleri göz ardı eden, toplumu uyum içinde gösterme çabası içinde olan bir siyasi anlayışı yansıtmaktadır. Bütün bunlara ek olarak, TOKİ'de açığa çıkan neoliberal otoriter siyaset anlayışının bir başka yansıması da, kitlelerin İslami muhafazakâr değerler üzerinden mobilizasyonudur. Bu ise, TOKİ tarafından inşa edilen toplu konutlarda ortaya konulan mekân kurgusu, kurumsal mimari anlayışı ve semboller üzerinden İslami muhafazakâr esaslara dayalı bir hayat tarzının sunumunu ve bu hayat tarzı üzerinden Osmanlıya referansla Kemalizmle hesaplaşmayı içermektedir.

Özlem Bülbül
Ankara University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Disiplin Hukukunda resmi belgede sahtecilik suçu

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi memurların gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemesi halinde aynı Kanunun 125/D-f maddesinde unsurları belirtilen "Kademe İlerlemesinin Durdurulması" cezası ile tecziye edilmesi ve devamında adli açıdan suç işlediğinin kararlaştırılması halinde anılan fiilin mezkûr Kanunun 48'inci maddesi gereğince yüz kızartıcı bir suç da teşkil etmesi nedeniyle 125/E-g maddesinde unsurları belirtilen "Devlet Memurluğundan Çıkarılma" cezasının tatbik olunması gerekirken ilk derece idare mahkemesi, Bölge İdare Mahkemesi ve Danıştay kararlarında "memurun menfaat temin etmemesi" nedeniyle mezkûr suçu işlemediği şeklinde yaygın kararları mevcuttur. Devlet memurunun görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi evrakta sahtecilik suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 204'üncü maddesinin 2'nci fıkrasında tanımlanmış ve suçun oluşması için maddi unsur kapsamında belgenin düzenlenmesini manevi unsur ve hukuka aykırılık unsurlarının da oluşması halinde yeterli bulmuştur. Mezkûr konu, örnek adli ve idari yargı kararları muvacehesinde tüm boyutları ile ele alınmış, aynı konuda farklı uygulamaları gidermek için tez kapsamında çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Bu nedenle anılan çalışma gerek yargı mercileri gerekse de kamu görevlilerinin istihdam edildikleri idare-kurum ve kuruluşlar için de yararlı olacağı değerlendirilmektedir. Bu çerçeve itibarıyla her iki yargı kolu arasında meydana gelen resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin olarak yeknesak uygulamanın sağlanmasına ve kamu görevlilerinin istihdam edildikleri teşkilatlarda yaşanan tereddütlerin giderilmesine katkı sağlayacak bu çalışma aynı zamanda gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasına da bir altlık oluşturmayı amaçlamaktadır.

Ceza hukukuDisiplin hukukuKamu personeli+7
Batuhan Çatalçam
Tarsus University · Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Su ve kanalizasyon idarelerinde ücret tarifeleri

Yaşamın başlangıcından günümüze dek gerek beşeri hayatın idamesinde gerekse ekosistemin dengesinin sağlanmasında su, hayati bir kaynak olarak önemini giderek artırmıştır. Ulusları var eden, kentlerin oluşmasını sağlayan, yokluğu halinde göçlere sebep olan bu meta; günümüzde artan nüfus, küresel ısınma ve doğal kaynakların tükenmesi ile birlikte korunması gereken bir yaşam kaynağı olarak görülmeye başlanmıştır. Buna bağlı olarak da gerek ulusal gerekse de uluslarüstü düzeyde bu kaynağın korunması için çeşitli aksiyonların alınmaya başlandığı görülmüştür. Kentsel alanlarda mahalli müşterek mahiyette bir kamusal görev olarak görülen içme ve kullanma suyu hizmetinin genel kaideleri merkezi yönetim tarafından düzenlenmekte, yerel düzeyde de anılan üst normlara dayalı olarak yönetmelikler çıkarılabilmekte, içme ve kullanma suyu ücretleri de bu mevzuata göre belirlenmektedir. Günümüzde insani tüketim amacıyla sunulan bu hizmet metropoliten alanlarda özel amaçlı bir mahalli idare kurumu olan su ve kanalizasyon idarelerince yürütülmektedir. 1981 yılı itibarıyla İstanbul özelinde 2560 sayılı Kanun'un uygulanması ile başlayan bu model hâlihazırda otuz büyükşehir belediyesinde uygulanmaktadır. Her idarenin anılan Kanun'dan kaynaklanan Tarifeler Yönetmelikleri bulunmakta olup, bu mahalli kurumların ücret tarifeleri ve abone grupları önemli düzeyde farklılık göstermekte, su ücretlerinin belirlenmesi sürecinde yaşanan aksaklıkların yaygınlık taşıdığı ve genel olarak yeknesak bir uygulamanın olmadığı tespit edilmektedir. Çalışma kapsamında var olan farklılıklara ve mevzuata aykırılıklara değinilerek tarifeler yönetmelikleri ile ücret tarifelerinin uygulanmasında rastlanılan olumsuzlukları ve aykırılıkları giderici önerilerde bulunulması amaçlanmıştır

KanalizasyonKanalizasyon sistemleriSu dağıtım sistemleri+7
Mahmut Saygı
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Kamuoyu oluşturma aracı olarak sosyal medya: Twıtter etiketleri (Hashtagleri) bağlamında bir değerlendirme

Kamuoyunun genel kanaatinin oluşum sürecinde günümüzde sosyal medya büyük bir önem taşımaktadır. Kamuoyu bir konu hakkında sosyal medya vasıtasıyla çok kısa bir süre içerisinde aynı fikir etrafında toplanabilmekte ve bu sayede bir kamuoyu oluşturabilmektedir. Sosyal medya günümüzde toplumsal, siyasal ve ekonomik alanın şekillenmesinde birey ve devlet ilişkilerinde önemli bir alan olarak varlığını göstermektedir. Teknolojik gelişmelere paralel olarak kitle iletişim araçlarında meydana gelen gelişmeler sosyal bilimlerin bu alana ilişkin çalışmalarında önemli bir yer edinmiştir. Tezin temel konusu, sosyal medyanın kamuoyu oluşturma gücünün günümüzde ve bilhassa ülkemizde ne kadar etkin olduğuna, siyasetle ilişkisine, kamuoyunu nasıl etkisi aldığına dair bir araştırma üzerinedir. Çalışmanın temel amacı, sosyal medyanın kamuoyu oluşturma gücü bağlamında Twitter üzerinden gerçekleştirilen, gündemi ve kamuoyunu fazlasıyla ilgilendiren olaylardaki etiket kampanyalarının araştırılması ve ulaşılan verilerin analiz edilerek kamuoyu tepkilerinin karar vericiler üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada Türkiye örneklemi içinde siyasal, ekonomik ve toplumsal açıdan önemli görülen örnekler seçilmiştir. İlgili örnek olaylar dahilinde yürütülen etiket kampanyaları araştırmaya belirli sınırlar içinde dahil edilerek kampanya süreçleri ve sonuçları irdelenmiştir. Araştırmada sosyal medyanın kamuoyu oluşturma sürecinde örnek olaylar özelinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Kamuoyu oluşturma sürecinde dijital toplumun yeni otoritelerinin de bu süreçte etkili olduğu, kitlelerin desteğini alarak karar vericiler üzerinde baskı uygulayarak karar alma süreçlerine dahil oldukları, kamuoyu-siyaset bağlamında ortaya çıkan bir sonuçtur.

HashtagKamuoyuKamuoyu oluşturma+5
Orçun Kardaş
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Adli ve İdari Yargı Kararları Çerçevesinde Denetim Görevinin İhmali Suçu

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 251'inci maddesinde düzenleme alanı bulan "Denetim Görevinin İhmali" suçu, düzenlendiği bölüm itibariyle anılan Kanun'un özel hükümleri düzenleyen ikinci kitabının dördüncü kısmında, "Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler", yine bu bölümün birinci kısmında "Kamu İdaresinin Güvenirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar" başlığı altında ayrıntılı bir şekilde hüküm altına alınmıştır. Birinci fıkra kapsamında denetim sorumluluğu bulunan kamu görevlisi zimmet veya irtikap suçlarının işlendiğini bilmektedir ve kasten denetim görevini yerine getirmekten imtina ederek zimmet veya irtikap suçlarının işlenmesine göz yummaktadır. Buna karşılık ikinci fıkra kapsamında, zimmet veya irtikap suçu denetim görevini yerine getirmesi gereken kamu görevlisinin sırf bu görevini ihmal etmesiyle işleniyorsa, yine kamu görevlisinin kasten hareketi nedeniyle sorumluluğu olduğu kabul edilmekle birlikte, zimmet veya irtikap suçunun işlendiğinin bilinmesi hususunda bir ayrılık bulunmaktadır. Yine, suç olarak düzenleme alanı bulan söz konusu eylemin kamu görevlisi tarafından işlenebildiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, bu eylemin Disiplin Hukuku bağlamında da sonuçları olabileceği akla gelmelidir. Her ne kadar denetim görevinin ihmali suçuna karşılık Türk Ceza Kanunu ile bir yaptırım öngörülmüş ise de, bu eylemin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 7'nci bölümü içerisindeki "Disiplin" başlığı altında yer alan ve yine 125'inci madde içerisinde "Disiplin Cezalarının Çeşitleri ile Ceza Uygulanacak Fiil ve Haller" başlığı altında sayılan disiplin cezalarından hangisinin kapsamına girdiği hususunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

Sevimsu Gök
Tarsus University · Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Geleneksel devletten dijital devlete: Dijital dönüşüm ofisine yönelik bir inceleme

Her şeyin sürekli bir devinim ve dönüşüm içerisinde olduğu bu dünyada, hiçbir şeyin sabit ve durağan kalması mümkün değildir. Teknolojik gelişmelerin sonucunda internetin ortaya çıkması ve gün geçtikçe daha da gelişmesi tüm insanlığı ve sistemleri sarıp sarmalayan hayali bir ağ yapılanmasına sebebiyet vermiştir. İnternet teknolojilerindeki bu gelişmeler kitle iletişim araçlarının gelişip çeşitlenmesine olanak sağlarken, buna paralel olarak insanların dolayısı ile devletlerin bu dijital ortamlara entegre olma zorunluluğunu doğurmuştur. Çalışmada bu zorunluluğun bir sonucu olarak dönüşen devletin dijitalleşmesi ve Türkiye perspektifinde bu dijitalleşme sürecinin nasıl gerçekleştiği, Dijital dönüşüm ofisinin dijital dönüşüme dair uygulamalarının neler olduğu, devletin dijitalleşmesinin yöneten-yönetilen ilişkisine sirayetinin ne yönde olduğu ne gibi sorunlarla karşı karşıya kalındığı ve böylesi bir dönüşüm yaşayan devletin niteliğinin nasıl bir boyut aldığı gibi sorulara cevap bulunmaya çalışılmıştır. Bu sorulara cevaplanırken nitel bir yöntemle Dijital Dönüşüm Ofisi projelerinden elde edilen temalar ile betimsel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışma sonucunda geleneksel devletten dijital devlete geçiş sürecinde devlet aygıtının kullanım aracı olarak merkezi iktidarın önemli bir rol üstlendiği ve geleneksel devlet yapısında mevcut sorunların dijital devlet sürecinde de farklı boyutta devam ettiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kavramlar: Devlet, İktidar, Dijitalleşme, Dijital iktidar, E- Devlet

Ümmügülsüm Kaba
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Etnik ve dini motifli terör örgütlerinin yapısı eylem biçimleri ve bunlarla mücadele süreçleri üzerine bir inceleme: PKK ve DEAŞ örneği

Terör ve terörizm kavramlarının kullanımı çok daha eskiye uzansa da çağdaş dünyada Soğuk Savaş'ın sonlarına doğru söz konusu kavramlar yeni bir evrede yeniden tanımlanmaya başlamıştır. Ayrıca yeni dünya düzeninde sıcak savaştan çekinen devletlerin birbirlerini yıpratarak siyasi hedeflerine ulaşmaları için terör örgütleri birer araca, terörizm de bir yönteme dönüşmeye başlamıştır. Bu tezde söz konusu kavramların içeriği derinlemesine irdelenerek bu önemli tehdidin daha yakından tanınmasına imkân sağlanması istenmektedir. Bu bağlamda gerek kavramlar üzerindeki tanım kargaşasının giderilmesi gerek konunun karşılaştırmalı bir perspektiften çok yönlü olarak açıklanması planlanmıştır. Konu Türkiye'nin terörle mücadelesi özelinde bir çerçeveye sahip olup terör, terör örgütleri ve terör eylemleri bu bağlamda örneklendirilmiştir. Dolayısıyla etnik motifli terör örgütlerine örnek olarak PKK, dini motifli terör örgütlerine örnek olarak ise DEAŞ seçilmiştir. Doküman incelemesi yaklaşımına uygun bir nitel araştırma yürütülmüş olup konuya ilişkin akademik monografilere, makalelere, bildirilere, basın-yayın arşivlerine, gazetecilerin eserlerine ve açık kamusal kaynaklara dayanılmıştır. Birinci bölümde terör ve terörizmin kavramsal olarak ele alınışının yanında terörizmin tarihine ve terörizmin türlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise etnik ve dini motifli terörizm ayrı ayrı olarak ele alınmıştır. Etnik motifli terörizm, tarihsel süreç içerisinde dünyadan farklı örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Dini motifli terörizm ise sadece bir dine mahsus olmayıp farklı inanışlar içerisinden de ortaya çıkan terör grupları bulunduğunu ortaya koymak adına farklı din ve inanışlar içerisinden radikalleşerek ortaya çıkan terör grupları üzerinden açıklanmıştır. Tezin üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde ise inceleme konusu olarak seçilen PKK ve DEAŞ terör örgütlerinin ortaya çıkış süreçleri, organizasyon yapıları, amaçları, eylemleri ve bunlarla mücadele süreçleri değerlendirilmiştir. Böylece terör örgütlerinin yapıları, ideolojik kaynakları ve eylem biçimleri farklılıkları ve benzerlikleriyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş olup Türkiye'nin terörle mücadelesinde kendisinden istifade edilebilecek bir kaynak meydana getirilmiştir.

Hacı Osman Hökelekli
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Üniversitelerin kent ekonomisine etkileri: Tarsus Üniversitesi örneği

Üniversitelerin tarihi kökenleri incelendiğinde ilk olarak Orta Çağ'a özgü bir kurum olarak karşımıza çıkmaktadır. Modern anlamda üniversitelerin bilim, öğretim ve araştırma kurumları olarak anlaşılması ise birkaç yüzyıllık bir geçmişe sahiptir. Üniversitelerin kurumsal olarak toplumsal yapı içerisindeki rolü ve önemi her geçen gün önemini artmaktadır. Bir başka ifadeyle, üniversiteler eğitim ve öğretim alanında yaptığı çalışmalarla, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin sonuçlarıyla, girişimcilik ekosistemine teknolojik, insan kaynağı açısından sağladıkları katma değerle ekonomik kalkınmanın en önemli aktörüdür. Ekonomik kalkınmanın sonuçları ise bölgesel kalkınma ve kentsel gelişmeyle birlikte değerlendirilebilmektedir. Üniversitelerin bölgesel kalkınma ile kentsel gelişme arasındaki ilişkinin etkileri kentsel mekân üzerinde somutlaşmaktadır. Bu ilişki ekonomik, kültürel, sosyal ve politik pek çok alanı yatay kesmektedir. Üniversiteler çeşitli düzeylerde şehrin sosyal, ekonomik, kültürel gelişimine kurumsal olarak katkı sağlarken üniversite öğrencileri de kentsel gelişmeye yaşam pratikleriyle etki etmektedir. Bu ön kabulden hareketle çalışmada üniversitelerin kentsel ekonomik yapının önemli bir bileşeni olduğu kabul edilmektedir. Üniversitelerin işlevleri, görev ve sorumlulukları pek çok konu açısından incelenebilmektedir. Bu çalışmada üniversitelerin kent ekonomisi üzerindeki etkileri girişimcilik, toplumsal katkı, eğitim ve öğretim, demografik özellikleri bakımından incelenmektedir. Tez, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında üniversiteler ve kentsel ekonomi ilişkisini açıklamak amacıyla ikincil veriler olan plan, program ve mevzuat düzenlemeleri doküman analizi tekniği ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular analiz edildiğinde Tarsus Üniversitesi, Tarsus kentini ekonomik, mekânsal, sosyal ve kültürel bir çok alanda etkilemektedir.

Derya Çiftçi
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Pandemiyle mücadelede kadın liderlerin rolü: Finlandiya, Almanya ve Yeni Zelanda ülkeleri üzerinden karşılaştırmalı bir inceleme

İnsanlar var olduğundan beri toplumsal alanda kadın erkek ayrımını gözetmek mümkündür. Yapılan ayrımların bireylerde rollerinin belirlenmesinde, belirlenen rollere göre davranışların biçimlenmesinde önemli etkileri mevcuttur. Toplumsal cinsiyet algısıyla birlikte bireylere cinsiyetlerine göre roller verilmiş ve o rollere göre davranışlar sergilenmesi istenmiştir. Toplumsal cinsiyet davranış kalıplarına uymayan bireyler ise dışlanmışlardır. Bu ayrımcılık bağlamında kadınların işlerinin özel alan tanımıyla ilintili olarak iş tanımının sadece hane içinde çocuk bakmak, yemek yapmak gibi görevlerden oluştuğu, erkeklerin ise özel alandan ziyade kamusal alanı temsil eden para kazanma, siyasete katılım ve ticaret yapma gibi görevlerinin olduğu vurgulanmıştır. Kamusal alanla ilintilendirilen siyasetin varlığı insanların var oluşuyla eş değer görülmektedir. Çünkü yöneten ve yönetilen olgusu toplumlar nezninde her zaman hakim bir görüş olagelmiştir. Siyasetin de erkeklerin elinde olduğu, kadınların önceden oy bile kullanamadığı, daha sonra ise oy kullandıkları zamanda aile içindeki erkek egemen yapıların isteği doğrultusunda oy kullandıkları görülmektedir. Bu tez çalışmasında ise özel alanda toplumun kadına biçmiş olduğu rollerden ve kadınların toplumsal cinsiyet algısı bağlamında özel alandan kamusal alana belirlenen kalıpların dışına çıkılarak, siyasete katılım yapmış olmalarına vurgu yapılmıştır. Tezin çalışma alanı ise COVID-19 pandemisiyle mücadele eden kadın liderleri Finlandiya, Almanya ve Yeni Zelanda ülkeleri örneğiyle karşılaştırmalı incelemek ve pandemi döneminde kadın liderlerin sergilemiş oldukları tutum ve politikaların, siyaset ve toplumsal cinsiyet bağlamında analizini yapmaktır. Çalışmada aynı zamanda pandemiyi başarıyla yöneten Hollanda, Avustralya ve Güney Kore ülkelerinin erkek liderlerinin uygulamış oldukları politikalara yer verilmiş ve kadın liderlerle karşılaştırmalı bir çalışma yapılmıştır. Bu tez çalışmasının amacı toplumsal cinsiyetle kadına atfedilen roller bağlamında pandemiyle başarıyla mücadele eden kadın liderlerin, siyasi tutum ve davranışlarını toplumsal cinsiyet kavramları bağlamında açıklamaktır.

Ayşe Gürbüz
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Yerel demokrasi ve yerel özerklik bağlamında belediyelerin denetlenmesi

Demokrasinin tarihsel bağlamda ortaya çıkışı uzun bir geçmişi işaret etmiş olsa da modern devletin gelişimi ile birlikte demokrasinin toplumlarda geliştiği ve zamanla olgunlaşmaya başladığı ifade edilebilir. Yerel demokrasi olarak adlandırılan, halkın yerel yönetim sürecinde aktif rol oynadığı yerel yönetim yapılarında şeffaflık, verimlilik, etkililik, açıklık, hesap verilebilirlik gibi yeni kamu yönetimi anlayışının ilkeleri ön planda yer almaktadır. Yerel yönetim organı olarak belediyeler halktan almış oldukları yetki ile kent yönetiminde karar alıcı mercii olarak sorumluluk alan yöneticiler vasıtası ile yerelde kamu hizmeti sunumunu gerçekleştirmektedir. Belediyeler bu hizmetleri yerine getirirken merkezi yönetimin kendilerine ihdas etmiş olduğu özerklikten belli oranda faydalanabilmektedirler. Burada maliyetlerin asgari düzeye indirilmesi, kamu hizmetinin daha hızlı biçimde yerine getirilmesi, kırtasiyecilikten kurtulmak gibi bazı öngörüler yer almaktadır. Bu sayede aynı zamanda merkezi yönetimin üzerindeki yük de belli oranda belediyeler tarafından üstlenilmektedir. Belediyelere tanınan özerklik, merkezi yönetimden ayrı bir bütçenin ve kaynakların kullanımını mümkün kılarken, belediyelerin yapmış oldukları iş ve işlemlerde tamamen bağımsız hareket etmeleri mümkün değildir. Merkezi yönetimin belediyeler üzerinde kontrol mekanizması olarak denetim erkini kullanmak sureti ile bir vesayet denetimi tesis ettiği görülmektedir. Bu sayede belediyelerin kamu kaynaklarını ve bütçeyi keyfî olarak kullanımının önüne geçilmiş olmaktadır. Belediyelerin denetimi iç denetim, dış denetim ve kamuoyu denetimi olmak üzere üç alanda ortaya çıkmaktadır. Yerel demokrasi ve yerel özerklik bağlamında belediyelerin denetlenmesinin ele alındığı bu çalışmada, betimsel araştırma yöntemi belirlenmiş olup; kamu yönetiminde yer alan katılım, hesap verilebilirlik, şeffaflık, güvence, örgütlenme ve kaynak, etkinlik ve tarafsızlık temaları üzerinden belediyelerin iş ve işlemleri ile bu temaların denetim ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Belediyelerde yapılan iç denetim, kamuoyu denetimi ve dış denetimin belirlenen temalar ekseninde dokümanlar üzerinde yapılan incelme sonucunda denetimin katılım, hesap verilebilirlik ve şeffaflık gibi ilkeleri güçlendirme potansiyeline sahip olduğu, ancak uygulamada örgütlenme yapısı ve kaynak yetersizliği nedeniyle etkinliğin sınırlı kaldığı sonucu elde edilebilir.

Büyükşehir belediyeleriDevlet denetimiDış denetim+5
Seyfettin Orhan
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Terörle mücadele politikalarını terör örgütlerinin motivasyon kaynakları üzerinden incelemek (PKK-IŞİD örnekleri)

Terör ve terörizm, günümüz dünyasında hem ulusal hem de uluslararası güvenlik açısından önemli birer kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Terör, genellikle siyasi veya ideolojik amaçlar doğrultusunda şiddet ve korku yoluyla halkı hedef alan bilinçli bir eylemler dizisi olarak tanımlanabilir. Terörizm ise bu tür eylemlerin düzenli bir şekilde planlanması, gerçekleştirilmesi ve politik veya ideolojik bir mesaj iletilmesini amaçlayan bir stratejidir. Terörizm tarihi oldukça eski olmasına rağmen, modern anlamda terörizmin kökenleri 19. yüzyılın sonlarına ve 20. yüzyılın başlarına dayanmaktadır. Özellikle devrimci hareketler, ulusal bağımsızlık mücadeleleri ve ideolojik savaşlar terörizmin yayılmasında etkili olmuştur. Örneğin, Rus Çarlığına karşı yapılan suikast girişimi ve Fransız Devrimi sırasında Jakobenlerin uyguladığı yöntemler bu dönemlerin önemli örneklerindendir. Terörizmin motivasyon kaynakları oldukça karmaşıktır ve genellikle birden fazla faktörün bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Bu faktörler arasında toplumsal dışlanma, ideolojik motivasyonlar, dışsal destek, güç ve kontrol arzusu gibi unsurlar önemli rol oynar. Terörizmle mücadelede etkili olabilmek için, bu motivasyon kaynaklarının anlaşılması ve ele alınması kritik öneme sahiptir. Terörizmle mücadele politikaları; devletlerin, uluslararası kuruluşların ve sivil toplumun katılımıyla şekillenir ve çok yönlü bir yaklaşım gerektirir. Bu yaklaşım, ekonomik, sosyal ve politik reformları içermelidir. Ayrıca istihbarat paylaşımı, uluslararası işbirliği ve sınır ötesi güvenlik gibi önlemler de önemlidir. Bu çalışmada, terörle mücadele politikaları kapsamında; 'PKK-IŞİD' terör örgütü mensuplarının, örgüte katılma sebepleri, motivasyon kaynakları incelenerek, terörizmle nasıl mücadele edileceği ve kullanılan mücadele politikaları konusunda akademik literatüre katkı sağlamak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla nitel veri yöntemlerinden çalışmanın amacına uygun olarak betimsel tematik içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Tematik içerik analizi ile terör örgütlerine üye olan kişilerin sosyal medya konuşmaları deşifre edilerek motivasyon kaynakları kategorilerinde analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonucunda, terör örgütlerine katılan bireylerin hangi motivasyon unsurlarından etkilendiği açıkça ortaya konmuştur. Elde edilen veriler, örgüt üyelerinin katılım sürecinde ideolojik faktörler, ekonomik sıkıntılar, kimlik ve aidiyet arayışı, mağduriyet hissi ve sosyal çevrenin yönlendirici etkisi gibi unsurların belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, terörle mücadelede daha etkili politikaların geliştirilmesine katkı sağlarken, örgütlerin insan kaynağı temin etme süreçlerini anlamak adına da önemli veriler sunmaktadır.

Mehmet Güler
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu politikası analizi süreç modeli yaklaşımı çerçevesinde Türkiye'nin yenilenebilir enerji politikaları

Toplumsal yaşamın vazgeçilmez parçası olan enerji ülkelerin siyaset arenasındaki varlığını ve devamlılığını sağlama, kamu hizmetlerinin sunumunu sağlama, ekonomik ve toplumsal kalkınmayı sağlama konularında önemlidir. Artan nüfus ve ihtiyaçlar enerjiye olan talebi artırmış, ekonomik ve beşeri faaliyetler nedeniyle dünya ekosistemi bozulmuş, enerji üretiminde yüzyıllardır kullanılan fosil yakıt rezervleri azalmıştır. Bu sorun alanlarının yanı sıra 21. Yüzyıl ile birlikte küresel ısınmanın olumsuz etkilerinin aşırı hissedilmesi, iklim değişikliği ve çevre sorunlarıyla mücadelede fosil yakıt kullanımında ortaya çıkan zararlı gazların azaltılarak dünyanın sıcaklığını sabit tutma noktasında ülkelerin ortak hareket etmesi gerektiği kabul görmüştür. Bu kabul ile ülkeler çeşitli anlaşmalar ile bu sorun alanına yönelik mücadelede ortak hareket etmeye başlamışlardır. Gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye bu anlaşmalarda yer almakta olup enerjide ithalata olan bağımlılığını azaltmak, sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak için enerjide yerli kaynaklarını kullanarak yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik politikalar geliştirmiştir. Çalışmada Türkiye'de yenilenebilir enerjiye yönelik politikaları kamu politikası analizi süreç yaklaşımıyla sistematik olarak 11. Kalkınma Planı dönemine kadar yer alan belgelerle incelenmiş, politikalar kapsamında yer verilen hedeflere ulaşıldığı ve yenilenebilir enerjiye dair politikaların sürdürüldüğü görülmüştür. Anahtar kelimeler: Kamu Politikası Analizi, Yenilenebilir Enerji, Süreç Modeli Yaklaşımı.

Ayşe Betül Ünlü
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Destinasyon markalaşmasının kent ekonomisine etkileri: Tarsus kenti örneği

Bu araştırma, bir turistik destinasyon olan Tarsus'un markalaşma sürecini ve turizmin kent ekonomilerine etkilerini Tarsus kenti özelinde incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bir başka ifadeyle, Tarsus'un destinasyon markalaşması sürecinde arz (doğal–kültürel miras), talep (ziyaretçi algısı) ve yönetişim (yerel aktörler) arasındaki süreci incelemektedir. Buradan hareketle, kentin marka kimliği oluşturabilmesi ve turizmden istediği payı elde edebilmesi için bazı önerilerde bulunulmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup durum çalışması (case study) yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmada resmi belgeler, araştırma raporları, resimler, web platformları vb. kaynaklar ikincil veri olarak kullanılış, doküman analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgulara göre; Tarsus önemli bir turizm potansiyeline sahiptir fakat bu potansiyelini yeterince değerlendirememektedir. Bölgenin turizm sektöründen elde ettiği pay, tarım ve sanayi sektöründen elde ettiği paya nazaran sınırlı kalmıştır. Turizm alanındaki ulusal ve uluslararası tanıtım çalışmaların yetersizdir. Kentin fiziksel turizm kaynakları yeterli düzeydedir ancak beşeri ve finansal kaynaklar açısından yetersizdir. Tarsus'un destinasyon markalaşması sürecinde önemli adımlar atılmış olsa da sistematik ve bütüncül bir marka stratejisinin eksikliğinin, kentin turizm potansiyelinin değerlendirilmesini engellediğini ortaya koymaktadır. Bu noktada, kentin sahip olduğu zengin doğal, kültürel ve sosyal miras, doğru stratejilerle değerlendirildiğinde hem turizm gelirlerini arttıracak hem de kent ekonomisine önemli katkılar sağlayacaktır.

Berna Yıldız
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

2018-2023 yılları arası Danıştay kararlarında kentli hakları

İnsan haklarının gelişiminin son halkalarından birini kentli hakları oluşturmaktadır. Kentli haklarının ortaya çıkışını somut olarak ifade eden ve kentli hakları olarak ifade edilen hak grubunun nelerden oluştuğunu sıralayan ilk uluslararası metin Avrupa Kentsel Şartı-I' dir. Şart'ta ilk defa kentli hakları listesi olarak 20 maddeden oluşan bir haklar deklarasyonu ortaya konmuştur. Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, 20 maddeden oluşan bu kentli hakları listesinden hareketle idare ile kentli arasında yaşanan hukuki uyuşmazlıklar Danıştay kararları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu yapılırken de İdare ile Kentli Arasında, Kentli Hakları Bağlamındaki Hukuki Uyuşmazlıklar Hangi Konularda ve Nasıl Ortaya Çıkmıştır? sorusundan yola çıkılmıştır. Danıştay kararlarının incelenmesi sonucunda ortaya çıkan tablolar sonucunda Türkiye'de kentli hakları ile ilgili eksikliklerin ve ihtiyaçların tespit edilmesi ve bu eksiklik ve ihtiyaçlar doğrultusunda öneriler ortaya koyarak Türkiye'de kentli haklarının gelişimine dolayısıyla insan haklarının gelişimine katkı sağlamak çalışmanın temel amacıdır. Tespit edilen durum doğrultusunda ortaya konan öneriler ile, kentin tüm paydaşlarına rehberlik etmek, başta Anayasa çalışmaları olmak üzere kentli hakları ile ilgili yapılacak olan tüm yasal düzenlemelere katkı sağlamak, sunulan öneriler sayesinde kentli hakları ile ilgili hak ihlallerini azaltmak yine çalışmanın amaçları arasındadır. Çalışmada bu sorudan hareketle 2018-2023 yılları arasındaki Danıştay kararları incelenmiştir. Çalışmada Danıştay'ın 2018-2023 yılları arasında vermiş olduğu tüm kararlar kentli hakları listesinde yer alan haklar listesi çerçevesinde ele alınarak incelenmiştir. Danıştay Kararlar Dergisi kaynağı kullanılarak yapılan incelemede 2018-2023 yılları arasında kentli hakları ile ilgili toplam 93 dava konusu uyuşmazlığın Danıştay'a taşınmış olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın; kentli haklarını hukuksal perspektifinden ele alması, idare ile kentli arasında yaşanan uyuşmazlıklardan idari yargıya taşınmış olan uyuşmazlık konularını Danıştay kararları çerçevesinde incelemesi yani bizzat kentlinin kent yaşantısında karşılaşmış olduğu dava konusu edilmiş uyuşmazlıkları incelemesi, çalışmanın hem özgünlüğünü hem de önemini oluşturmaktadır.

Veli Sadıç
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'de yerel yönetimlerin açık veri politikası

Teknolojik ve kavramsal yeniliklerle birlikte kamu politikalarının oluşumunda birçok etken değişiklik göstermektedir. Dünyada gelişim gösteren dijitalleşme adımları ile şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin benimsenmesi kamu politikalarında kendisine yer bulmaktadır. Dijitalleşme ve şeffaflık adımları ile birlikte etkili bir rol oynayan açık veri uygulamaları, zamanla daha önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Açık veri politikaları hem yerelde hem de küresel ölçekte geniş bir alana yayılmakta ve giderek kapasitesini artırmaktadır. Türkiye'de yerel yönetimlerin hizmet ve politika işleyişinde de değişiklikler meydana gelmektedir. Türkiye'de yerel yönetimlerin açık veri politikalarını konu edinen çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Bölümlerde açık veriye ilişkin kavramsal çerçeve, dijital dönüşümün açık veri politikalarına etkisi ve gelişimi ile yerel yönetimlerin açık veri politika ve uygulamaları kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. Yerel yönetimlerde açık veri uygulamaları karşılaştırılarak çalışmaya son şekli verilmektedir. Bu kapsamda çalışma ile birlikte Türkiye'de yerel yönetimlerin açık veri politikalarındaki mevcut durumun ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Tez çalışmasında açık veri uygulamalarının bulunduğu 11 büyükşehir belediyesi ile 5 ilçe belediyelerinin politikaları ele alınmıştır. Literatür tarama yönteminin kullanılması neticesinde birincil ve ikincil kaynaklara dayanılarak açık veri portallarında yer alan bilgiler üzerinden nitel ve betimleyici analizler yapılmıştır. Yapılan araştırmalarla birlikte Türk yerel yönetimlerde açık veri politikalarının istenilen seviyede olmadığı tespit edilmiştir. Açık verinin geliştirilmesine yönelik teknik, hukuki ve yönetimsel adımların atılmasına ihtiyaç duyulduğu saptanmış ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yerel Yönetimler, Açık Veri, şeffaflık, Dijitalleşme, Dijital Dönüşüm.

Nural Cengiz Yamakoğlu
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Türkiye'nin kuraklık ve su kıtlığı yönetimi: Politika, yönetim ve uygulama

Kuraklık, su kıtlığı ve iklim değişikliğine bağlı olarak ortaya çıkan su kaynaklarının azalması endişeleri, son yıllarda Dünya'da ve Türkiye'de giderek daha fazla gündeme gelmektedir. Bu çalışmanın amacı kuraklık ve su kıtlığının Türk kamu yönetimine yansımalarını kamu politikaları, yönetim yapısı ve yönetsel uygulamalar bağlamında ortaya koyarak değerlendirmektir. Bu bağlamda öncelikle kavramsal ve kuramsal çerçeve ortaya konmuş; ardından Dünya'daki güncel yönetsel eğilimler araştırılmış; son olarak Türkiye'nin Cumhuriyet dönemi politikaları, idari teşkilatı ve uygulamaları konu bağlamında araştırılmıştır. Kuraklık ve su kıtlığının kamu yönetimleri açısından yarattıkları ortak tehdit su kaynaklarının miktar ve kalite olarak azalmasıdır. Bu nedenle kuramsal temel, su kaynaklarının miktar ve kalite olarak korunması çabalarına oturtulmuştur. Türk kamu yönetimi su kaynaklarını koruma amacıyla Dünya ile uyumlu çok sayıda politika üretmiştir. Ancak suların miktar olarak korunmasını amaçlayan politikaların oluşturulmasına daha geç başlanmıştır. Su kaynaklarının korunması amacıyla Türk kamu yönetim yapısında çok sayıda görevli birim ile karşılaşıldığı gibi kuraklık ve su kıtlığı endişelerinin yönetsel yapıda son dönemde kurulan birimlerle önemli yansımalar yaptığı görülmüştür. Su kaynaklarının korunması amaçlı hukuki düzenlemelerde su kalitesinin korunması amaçlı çalışmalara daha erken başlanmışken, su miktarının korunması düzenlemeleri son yıllarda mevzuata yansımıştır. Yönetim planlarının hazırlanması ve altyapı yatırımları hedeflenen düzeydedir. Tasarruflu sulama dönüşümünün hızlandırılması, alternatif su kaynaklarının kullanımının arttırılması, bilinçlendirme ve farkındalık çalışmaları henüz yeterli düzeyde değildir. Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, su kaynaklarını koruma amaçlı geleceğe dönük yönetsel tasarruf önerileri sunulmuştur.

Bütünleşik su kaynakları yönetimiSu kıtlığıTürkiye
Emrah Duman
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında çevre hakkının korunmasında devletlerin pozitif yükümlülükleri

I. ve II. Dünya Savaşları sırasında yaşanan ağır insan hakları ihlalleri, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin (BMİHEB) kabulüne ve bağlayıcı uluslararası yargı mekanizmalarının oluşturulmasına zemin hazırlamıştır. Avrupa Konseyi ve ona bağlı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bu doğrultuda kurulmuş ve insan haklarının bölgesel düzeyde korunmasında merkezi bir rol üstlenmiştir. Öte yandan, Sanayi Devrimi sonrasında hız kazanan endüstriyel faaliyetler, insan-doğa etkileşimini olumsuz yönde dönüştürmüş; çevre sorunları temel insan haklarını tehdit eder hale gelmiştir. Bu gelişmeler, çevre hakkının uluslararası düzeyde bir insan hakkı olarak kabul edilmesini gündeme getirmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) çevre hakkına dair müstakil bir madde bulunmamaktadır. AİHM kararlarında çevre sorunlarının yol açtığı hak ihlalleri diğer maddeler nezdinde değerlendirilmektedir. Bu tez, AİHM'in çevreyle ilgili başvurularda devletlere yüklediği pozitif yükümlülükleri tarihsel süreç içerisinde yaşanan değişim ile birlikte incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Mahkeme'nin 1990'dan itibaren verdiği kararlar, nitel veri analizi yöntemi olan doküman incelemesiyle değerlendirilmiş; ihlal türleri, davalı devlet ve karar süresi gibi değişkenlerin analizinde MAXQDA yazılımı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Mahkeme'nin pozitif yükümlülük içtihadını zamanla sistematik biçimde geliştirdiği tespit edilmiş; uluslararası anlaşmalar ve bilimsel gelişmelerin bu süreçte belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Ayrıca, iklim değişikliği gibi güncel çevresel tehditlerin devletlere yeni yükümlülükler getirdiği, Mahkeme'nin bu bağlamda dinamik ve esnek bir yorum yaklaşımı benimsediği sonucuna ulaşılmıştır.

Mücahit Arıkan
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Tarihsel ve toplumsal bağlamda Türk milliyetçiliğinin sekülerleşme ve desekülerleşme süreci

Ülkücü Hareket Türk siyasal hayatında ve toplumsal yapısında köklü bir yere sahiptir. Bu çalışma Ülkücü Hareketin sekülerleşme ve desekülerleşme dinamiklerini incelemeyi hedeflemiştir. Sekülerleşme ve desekülerleşme insan topluluklarının yapısında önemli dönüşümleri taşıyabilen; inanç ve din pratiklerini bireysel ve toplumsal planda etkileyen süreçlerdir. Ülkücü Hareketin bu noktadan incelenmesi vesilesiyle Hareketin fikirsel yapı, inanç, milliyetçilik ve toplumsal dokuyla etkileşimi gibi yönlerden anlaşılması amacıyla önemli bir alan oluşmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve fenomenolojik perspektif dahilinde yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan veriler tematik analiz ekseninde değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları Ülkücü Hareketin gerek tarihsel gerekse toplumsal bağlamda idrak ettiği ilgili dönüşümleri ortaya koyarken, çalışmanın katılımcılarının da söz konusu süreçler hakkında algılarını ve deneyimlerini detaylı bir biçimde analiz etmektedir. Çalışma, Türkiye'de Ülkücü hareketin sekülerleşme ve desekülerleşme bağlamındaki dönüşümünü ele alan sınırlı sayıdaki araştırmaya katkı sunmakta ve literatürdeki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, hem akademik literatüre hem de Türkiye'nin toplumsal dönüşüm süreçlerine dair politika yapıcılara rehberlik edebilecek nitelikte özgün veriler sunmaktadır.

MilletMilliyetçilikModernite+1
Mehmet Serdar Çulha
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Kişisel verilerin korunması ve yapay zekâ: Türkiye için politika önerisi

Bu tez, kişisel verilerin korunması ile yapay zekâ teknolojilerinin kesişiminde ortaya çıkan hukuki, etik ve yönetsel meseleleri çok boyutlu bir yaklaşımla ele almaktadır. Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde yapay zekâ sistemlerinin büyük veri ile beslendiği ve bu verilerin içerisinde kişisel verilerin de olduğu göz önüne alındığında, mahremiyetin korunması ile teknolojik gelişim arasında yeni bir denge kurulması gerekmektedir. Yapay zekâ sistemlerinin büyük veriyle olan etkileşimi, bireylerin mahremiyet hakları açısından önemli riskler doğururken, aynı zamanda bu teknolojilerin etik ve insan merkezli şekilde geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Tez kapsamında, Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi, OECD, UNESCO, BM gibi uluslararası kuruluşların belgeleri ile Almanya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Japonya, Birleşik Krallık ve Rusya gibi ülkelerin düzenlemeleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Türkiye özelinde ise yasal ve kurumsal yapı detaylı biçimde incelenerek, mevcut durum değerlendirilmiş ve politika önerileri geliştirilmiştir. Araştırmada doküman ve literatür analizi yöntemleri kullanılarak, yapay zekâ ve kişisel veri koruma alanlarının uyum içinde işleyebileceği etik ve risk temelli bir yönetişim modeli önerilmiştir. Bu çalışma, Türkiye'de kişisel verilerin korunması ve yapay zekâ politikalarının entegrasyonuna yönelik somut, uygulanabilir ve bütüncül ilkeler sunarak literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır.

Tuğçe Bayram Topçu
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Türk kamu yönetiminde kadın olmak: Kadın çalışanların sorunları üzerine Isparta ilinde bir araştırma

Bu tezin amacı, kamu kurumlarında görev yapan kadın çalışanların çalışma yaşamına ilişkin deneyimlerini ve karşılaştıkları yapısal, yönetsel ve toplumsal sorunları analiz etmektir. Çalışmada, mesleki yeterlilik, kariyer süreci, kurumsal destek, toplumsal cinsiyet rolleri ve iş-aile dengesi gibi başlıklar ele alınmıştır. Isparta genelindeki kamu kurumlarında görev yapan 417 kadın çalışandan elde edilen veriler, Memur-Sen Kadınlar Komisyonu (2022) anketinden uyarlanan ve araştırma amacına göre yeniden yapılandırılan ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS programı ile analiz edilmiştir. Bulgular, kadın çalışanların görev tanımlarıyla bireysel yeterlilikleri arasında genel bir uyum algısı taşıdıklarını ve mesleki gelişimlerini destekleyen bir yapı içinde çalıştıklarını göstermektedir. Bununla birlikte, yükselme süreçleri, kurumsal imkanlar, iş-aile dengesi ve toplumsal roller gibi konularda yapısal eşitsizliklere ve destek eksikliklerine dair eleştirel değerlendirmeler öne çıkmıştır. Teknolojiye uyum konusunda katılımcılar olumlu bir tutum sergilerken, kurumsal desteklerin eşit ve yeterli olmadığına dair görüşler de dikkat çekmiştir. Demografik değişkenler büyük ölçüde anlamlı fark yaratmazken, yalnızca eğitim düzeyinin iş yaşamına ilişkin algılar üzerinde belirgin bir etkisi olduğu saptanmıştır. Genel olarak çalışma, kadın kamu çalışanlarının iş yaşamındaki deneyimlerinin bireysel değil, kurumsal ve toplumsal yapıların belirleyiciliğinde şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Büşra Nur Gündüz
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Demokrasilerde anayasa yargısının yeri ve anayasa mahkemelerinin oluşumu

Bu tez çalışmasında anayasa yargısının demokrasilerdeki yeri ve işlevi ile anayasa mahkemelerinin kurumsal tasarımlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmadaki temel araştırma sorusu, anayasa yargısı kurumlarının yapısının demokrasinin niteliğiyle ya da düzeyiyle nasıl bir ilişki içerisinde olduğudur. Tezin, belirlenen hedefler doğrultusunda iki bölümden oluşması uygun görülmüştür. Çalışmanın ilk bölümünde, demokrasi kavramı ve demokrasi kuramları üzerine bir inceleme yapılmış, anayasacılık düşüncesi ve hareketleri, hukuk devleti ilkesi ve anayasa yargısı çeşitli yönlerden ele alınmıştır. Anayasa yargısının, hukuk devleti ve demokrasi ile olan ilişkisi değerlendirilmiş ve anayasa yargısının meşruiyeti konusu üzerinde durulmuştur. Çalışmada, anayasa yargısının demokratik siyasal rejimler için bir gereklilik olduğu varsayımından hareket edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise anayasa yargısı kurumlarının yapılarının, ülkelerin demokrasi düzeyleriyle nasıl bir ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymak amacıyla karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak Freedom House'un verilerinden yararlanılarak, ülkeler demokrasi düzeylerine göre gruplandırılmış ve bu çerçevede tam ve seçimsel demokrasi sınıflandırması oluşturulmuştur. Daha sonra ise "tam ve seçimsel demokratik ülkelerin anayasa yargısı kurumlarının yapıları arasında belirgin farklılıklar var mıdır?" sorusuna yanıt aranması hedeflenmiştir. Bu bağlamda tam demokrasi ülkeleri (Almanya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve Avusturya) ile seçimsel demokrasi ülkelerinin (Macaristan, Gürcistan, Hindistan ve Arnavutluk) anayasa yargısı kurumları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Analiz kapsamında, örnek ülkelerin anayasaları ve ilgili kanunları doküman incelemesi yöntemiyle değerlendirilerek gerekli verilere ulaşılmıştır. Üye sayısı, seçimi, görev süresi, yeniden seçilme durumu ve üyelerde aranan nitelikler üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, anayasa yargısının kurumsal yapısının belirlenen demokrasi düzeylerine göre sistematik bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır.

Oğuz Çatalbaş
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Sosyal medya istihbaratı ve psikolojik savaş: Terör örgütlerinin psikolojik manipülasyon stratejileri

Bu çalışma, sosyal medya istihbaratı ve psikolojik savaşın birbiriyle olan bağlantısına odaklanarak terör örgütlerinin sosyal medya üzerinden gerçekleştirdiği psikolojik manipülasyon stratejilerini incelemektedir. Geleneksel savaş stratejilerinden farklı olarak terör örgütleri, modern iletişim araçları vasıtasıyla sivil toplumu etkilemeye ve yönlendirmeye çalışmaktadır. Terör örgütlerinin sosyal medya platformları vasıtasıyla propaganda faaliyetlerini nasıl yürüttüklerini, kitleleri yönlendirirken neler yaptıklarını ve bunları yaparken toplumu psikolojik olarak nasıl etkilediklerini detaylı bir şekilde ele almaktadır. Aynı zamanda, algı yönetimi kapsamında yürüttükleri psikolojik baskı ve tehditlere karşı toplumun farkındalığını ve bu manipülasyonlara karşı direncini artırmayı amaçlayan önlemleri tartışmaktadır. Kapsamlı araştırmalar ve literatür taramaları ile desteklenen bu çalışma, sosyal medya istihbaratı ve psikolojik savaş karmaşıklığının anlamlandırılması açısından literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Anahtar kelimeler: Sosyal medya istihbaratı, geleneksel medya, psikolojik savaş, terörizm, terör organizasyonları, manipülasyon, propaganda ve siber güvenlik.

Erdal Kılınç
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Sürdürülebilir kalkınma amaçlarından olan toplumsal cinsiyet eşitliğinin siyasal temsile yansıması: Türkiye açısından bir durum analizi

Bu araştırma, BM'nin sürdürülebilir kalkınma amaçları olan 17 tane amaçtan oluşmakta ve 5. amaç olan toplumsal cinsiyet eşitliğini açıklamaktadır. Araştırmada öncelikle, sürdürülebilir kalkınma kuramsal ve kavramsal çerçevede ele alınmaktadır. Daha sonra, sürdürülebilir kalkınmanın 5. amacı olan toplumsal cinsiyet eşitliği teorik bir çerçevede ortaya konulmakta, sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal cinsiyet eşitliği arasındaki bağlantı açıklanmaktadır. Çünkü sürdürülebilir kalkınmanın sadece çevresel ve ekonomik boyutla bağlantısı bulunmamaktadır. Sürdürülebilir kalkınma toplumsal boyutla birlikte değerlendirildiğinde toplumsal cinsiyet eşitliği önemli bir rol oynamaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliği, hem kalkınma kavramının daha kapsayıcı hâle gelmesi hem de sürdürülebilirliğin sağlanması için önemli bir etken olarak değerlendirilmektedir. Araştırmanın bulgular bölümünde, sürdürülebilir kalkınmanın amaçları ve alt amaçlarında toplumsal cinsiyet eşitliğinin varlığı ve araştırmanın konusunu oluşturan siyasal temsilde toplumsal cinsiyet eşitliği incelenmektedir. Araştırma, toplumsal cinsiyet eşitliği sınırında Türkiye'deki kadınların siyasal temsildeki konumunu analiz etmektedir. Siyasal temsil alanı, sadece bireylerin temsilinin olduğu alan olarak kalmamakta aynı zamanda cinsiyet nedenli eşitsizliklerin görünür olmasını sağlayan alan olmaktadır. Türkiye'deki kadınların siyasal temsilindeki konumu anayasal eşitliklere rağmen sayısal açıdan sınırlı bir şekilde kalmaktadır. Araştırma kapsamında, dünyada ve Türkiye'de yer alan kadın milletvekili, bakan ve yerel yönetim temsilcisi statüsündeki konumlarını sayısal olarak tespit ederek 2030 yılına kadar siyasal alanda eşitliğin olup olmayacağı belirtilecektir. Ayrıca araştırma kapsamında kadınların siyasal temsilinde yer almasını engelleyen; ataerkil düzen, cam tavan, kalıp yargı, ön yargı gibi kavramlar değerlendirilmektedir. 2030 yılına kadar siyasal alanda toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması demokratikleşme ve toplumsal adalet kavramları için kritik bir rol oynamaktadır

Sema Nur Çiftci
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu ve özel okul öğretmenlerinin motivasyon düzeylerinin karşılaştırılması Beyşehir ilçe milli eğitim müdürlüğü örneği

Ortaya koyacağımız çalışmamızda özel ve kamu okullarında çalışmakta olan öğretmenlerin motivasyonlarının seviyelerinin karşılaştırılması başlıca amaç olarak belirlenmiştir. Çalışmamız nicel araştırma metotlarından ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Buradan hareketle çalışmanın evrenini, Konya ili Beyşehir İlçesinde faaliyet sergileyen 3 özel 5 devlet okulunda 2024-2025 sömestrinde aktif bir şekilde çalışan öğretmenler meydana getirmektedir. Çalışmanın örneklemi, orantılı küme örnekleme metoduyla seçilmiş olan 217 öğretmenden meydana getirmektedir. Çalışmamızın sonucunda ulaşılan bulgularda, öğretmenlerin motivasyonlarının seviyeleri yaşa, cinsiyete, aynı kuruluşta çalışma zamanı, eğitim seviyesi değişkenleri açısından dışsal ve yönetsel faktörlerde anlamlı seviyede farklılaşmadığı lakin içsel faktörlerde anlamlı seviyede farklılaştığının bulgusuna ulaşılmıştır.

EğitimMotivasyonÖğretmenler
Abdurrahman Canan
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu yönetiminde açık veri: Türkiye'de yerel yönetim uygulama örnekleri üzerinden bir değerlendirme

Dijitalleşme çağı, vatandaşların bilgiye erişim taleplerini ve kamu hizmetlerinin çevrim içi ortamda sunulmasına yönelik beklentilerini artırmış; bu durum, yönetimlerin işleyişlerini dijital platformlara aktarmasını ve veri paylaşımını yaygınlaştırmasını zorunlu kılmıştır. Açık veri, bu dönüşüm sürecinde, kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcılık ilkelerinin hayata geçirilmesinde stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu tez, Türkiye'de yerel yönetimlerde açık veri kullanımının mevcut durumunu analiz etmeyi ve iyi uygulama örneklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Teorik çerçevede açık verinin tanımı, ilkeleri ve kamu yönetimindeki yeri ele alınmış; ardından Güney Kore ve Avustralya gibi açık veri alanında ileri düzeyde uygulamalara sahip ülkelerle karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Araştırma, nitel yöntemle yürütülmüş; literatür taraması ve içerik analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Türkiye'de açık veri süreci kapsamında alınan kararlar, geliştirilen projeler ve mevcut politikalar incelenmiş; örneklem olarak seçilen 10 büyükşehir ve 3 ilçe belediyesinin açık veri portalları, içerik analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Bu inceleme sürecinde, resmi kurumların yayımladığı belgeler ve raporlar temel veri kaynakları olarak kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye genelinde açık veri uygulamalarının kurumsallaşma düzeyinin henüz arzu edilen seviyeye ulaşmadığını göstermektedir. Teknik altyapı eksiklikleri, kurumsal kapasite sınırlılıkları, mevzuat boşlukları ve veri paylaşım kültürünün yeterince gelişmemiş olması, yerel yönetimlerin bu alandaki performansını sınırlayan başlıca faktörlerdir. Çalışma, açık verinin Türkiye'de yerel yönetim düzeyindeki mevcut durumunu kapsamlı biçimde ortaya koyarak hem literatüre kuramsal katkı sunmakta hem de uygulamaya yönelik politika önerileri geliştirmektedir. Anahtar Kelimeler: Kamu Yönetimi, Yerel Yönetimler, Açık Veri, Şeffaflık, Dijital Dönüşüm

Nuran Sakarya
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu görevlilerinin iklim değişikliği farkındalıkları: Konya ili Sarayönü ilçesi örneği

İklim değişikliği, sıcaklık artışları, su kaynaklarının kirlenmesi, biyoçeşitliliğin azalması ve hava kalitesinin bozulması gibi etkileriyle hem doğal çevreyi hem de insan sağlığını tehdit eden küresel bir sorun haline gelmiştir. Bu olgunun etkili bir şekilde yönetilebilmesi için toplumun bilinçlendirilmesi ve farkındalığın artırılması kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. Eğitim kurumları, medya ve sivil toplum kuruluşları kadar kamu görevlileri ve yerel yönetimler de bu süreçte merkezi bir role sahiptir. Kamu görevlileri, kamu politikalarının hazırlanması ve uygulanmasında doğrudan sorumluluk taşırken; yerel yönetimler, toplumla en yakın ilişkiyi kuran ve çevre dostu uygulamaları hayata geçirme kapasitesine sahip kurumlar olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda kamu görevlilerinin iklim değişikliği farkındalığını artırmaya yönelik stratejik adımlar büyük önem taşımaktadır. Eğitim ve kapasite geliştirme programları, politika geliştirme simülasyonları, iletişim ağlarının güçlendirilmesi ve ödüllendirme sistemleri bu süreçte kullanılabilecek etkili yöntemlerdir. Yerel yönetimlerin kaynak yönetimi, atık kontrolü, enerji verimliliği ve çevre dostu projeler konusunda kamuya örnek teşkil etmesi; kamu görevlilerinin ise politika üretme ve toplumu bilgilendirme sorumluluklarını etkin biçimde yerine getirmesi sürdürülebilir bir çevre bilinci oluşturulmasında belirleyici olmaktadır. Bu nedenle, kamu görevlileri ile yerel yönetimler arasındaki iş birliği, iklim değişikliği ile mücadelenin başarısı açısından kritik görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Sarayönü ilçesindeki kamu kurumlarında görev yapan kamu görevlilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliği konularındaki farkındalık düzeylerini belirlemek ve bu farkındalığın sosyo-demografik değişkenlerle ilişkisini incelemektir. Bulgular, cinsiyet ve medeni durumun farkındalık üzerinde belirgin bir etkisi olmadığını, ancak yaş, eğitim düzeyi ve çevreyle ilgili ders alma deneyiminin farkındalığı artırdığını ortaya koymaktadır. Katılımcıların çoğu iklim değişikliğinin ciddi bir tehdit olduğunun bilincinde olmakla birlikte, bireysel önlemler ve çözüm stratejileri hakkında yeterli bilgiye sahip değildir. Bu doğrultuda kamu görevlileri ve yerel yönetimlerin, toplumsal bilinçlendirme çalışmalarını artırması, çevre konularını eğitim müfredatlarına entegre etmesi ve toplumun her kesimine ulaşacak kapsamlı politikalar geliştirmesi sürdürülebilir bir gelecek için hayati önem taşımaktadır.

Lütfullah Göktaş
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Jandarma Teşkilatının İç İşleri Bakanlığına bağlanması sonrasında kıyafet değişimi ve kıyafet değişiminin mesajlarının incelenmesi

Bu çalışma, Türk Jandarma Teşkilatı'nın İçişleri Bakanlığı'na bağlanmasının ardından, özellikle kıyafet ve sembol düzenlemelerinde ortaya çıkan değişimleri incelemektedir. Bu çalışmanın amacı; İçişleri Bakanlığı'na bağlanma süreci sonrasında Türk Jandarma Teşkilatı kıyafetlerinde yapılan değişiklikleri inceleyerek, bu değişimin görsel bir yenilikten öte 'devlete sadakat, milletle bütünleşme, sivilleşme ve profesyonelleşme' mesajları taşıyan sembolik dönüşümünü ortaya koymaktır. Araştırma, nitel desende yürütülmüş olup veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş ve betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu bağlamda 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, 31 Mart 2020 tarihli Jandarma Genel Komutanlığı Kıyafet Yönetmeliği, ilgili Kanun Hükmünde Kararnameler, resmi belgeler ve görsel materyaller incelenmiştir. Bulgular; geleneksel haki rengin kullanımdan kaldırılırken, mavi/lacivert üniforma renginin, sağ kolda Türk Bayrağı'nın ve sol kolda dairesel birlik armasının özellikle öne çıkarıldığını göstermektedir. Ayrıca bu değişimlerin kurum içi aidiyeti güçlendirdiği ve Jandarma'nın askeri statüden sivil/genel kolluk kimliğine geçişini simgeleyerek yeniden konumlandırıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, jandarma üniformaları yalnızca bir hizmet kıyafeti değil; Türkiye Cumhuriyeti'nin tarihsel hafızasını, milli değerlerini, egemenlik vurgusunu ve demokrasi kararlılığını yansıtan güçlü bir iletişim aracı haline gelmiştir.

Jandarma
Alp Eren Çatlı
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Türk siyasal hayatında üslup ve mizah (1982-2002)

Bu doktora tezi, siyasi iletişimde mizahın kullanım alanlarını, siyasi liderlerin mizahı neden, nasıl bir strateji unsuru olarak kullandıklarını ve bu kullanımın söylem içindeki etkilerini bütüncül bir biçimde ortaya koymayı amaçlamıştır. Özellikle Bülent Ecevit, Süleyman Demirel, Turgut Özal, Alparslan Türkeş, Necmettin Erbakan ve Tansu Çiller gibi siyasal arenada etkili olmuş liderlerin siyasi yaşam öyküleri, politik düşünce yapıları, liderlik anlayışları ve iletişim stratejileri detaylı olarak analiz edilmiştir. Bu biyografik ve ideolojik altyapı, mizahın üslup, söylem ve retorik içindeki konumunun anlaşılması için sağlam bir temel oluşturmuştur. Çalışma mizah üslup retorik etkileşimlerine odaklanarak Türkiye Büyük Millet Meclisi genel kurul konuşmaları, televizyon programları, belgeseller, liderlik profilleri, gazete karikatürleri ve mizah dergilerindeki temsil biçimleri üzerinden mizahın kullanım alanlarını derinlemesine bir perspektif üzerinden inceleyerek liderlerin stratejik bir unsur olarak mizahi kullanımlarını karşılaştırmalı olarak göstermektedir. Genel Kurul konuşmaları gibi resmî söylem alanlarında mizahın ne zaman, hangi bağlamda kullanıldığı; karikatür ve dergilerdeki temsillerin, TV programları ve belgesellerde söylem içindeki mizahi kodlarla nasıl örtüştüğü ya da ayrıştığı incelenmiştir. Mizahın siyaset bağlamında bu kadar yaygın ve güçlü biçimde kullanılmasının nedenleri de bu çalışmada ele alınmıştır. Bunlar arasında kriz yönetimi ihtiyacı, halkla bağ kurma arzusu, eleştirileri yumuşatma stratejisi, toplumsal kutuplaşmayı hafifletme, lider imajını sempatik hâle getirme gibi birçok motivasyon saptanmıştır. Mizah‐siyaset‐söylem üzerinden Türkiye özelinde ortaya konan bu çalışma lider söylemleri ve lider etkileşimleri üzerine genel değerlendirmeler yapılmıştır. Liderlerin mizahı bir üslup unsuru olarak kullanması, sadece söylemin biçimsel zenginliğini artırmakla kalmamakta; politik meşruiyet, kamuoyu desteği ve algı kontrolü açısından stratejik bir avantaja dönüşmektedir. Ayrıca mizahın siyasal iletişimde yalnızca bir eğlence aracı değil; ideolojik kodların iletilmesi, toplumsal rızanın üretilmesi ve tabanla duygusal bağ kurulması yönünden de önemli işlevler üstlendiğini göstermektedir. Bu çalışmanın literatüre katkısı, mizah-siyaset-söylem alanında hem yöntemsel olarak hem de teorik olarak (mizahın özel iletişim stratejisi olarak önemini vurgulama) yenilik içermesindedir. Çalışma, gelecekte siyasal lider söylemlerinde mizahın sınırları, etik boyutu, toplumsal etkileri ve medya tarafından yeniden şekillenişi gibi konular için açılan yeni bir zemin sunmaktadır.

Elif Yılmaz
Samsun Üniversity · Institute of Graduate Studies
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Temelcilik ve ötesi: Demokrasi teorilerinin eleştirel bir analizi

Bu çalışma, demokrasinin temelcilik perspektifiyle ele alınmasından ileri gelen sorunlu yönleri göstererek, temelcilik-sonrası anlayışa dayalı olarak demokrasinin nasıl değerlendirilebileceğinin çerçevesini çizmeyi amaçlamaktadır. Temelcilik, politikanın ve toplumun kurulmasında nihâi bir ilkenin kurucu olduğu varsayımını ifade eder. Demokrasi çalışmalarında temelci yaklaşımlar, demokrasiyi belli bir nihâi ilke ile sınırlayarak, kurulacak ideal demokratik düzenin bu ilke üzerine inşa edilmesine çabalar. Dolayısıyla, temelci bir demokrasi teorisi için yapılması gereken yalnızca nihâi olduğu varsayılan bu temel ilke üzerine tutarlı bir sistem kurmaktır. Ancak, demokraside zeminlenme hareketini ortaya çıkaran hiçbir ilke nihâi değildir. Çünkü demokrasiyi temellendiren ilkeler yalnızca olumsal, geçici ve bağlamsal nitelikleriyle var olabilir. Temelciliğin karşısında yer alan görüşler, hiçbir ilkenin toplumu kuramayacağı düşüncesine dayalı anti-temelcilik biçiminde ortaya çıkabildiği gibi; yalnızca nihâi ilke iddiasını reddeden ancak geçici ve olumsal ilkeler ile zeminlenme ve zeminin çözülmesi sürecinin zorunluluğunu kabul eden temelcilik-sonrası görüşle de ortaya çıkabilir. Bu çalışma, anti-temelciliğin tüm zeminlenme biçimlerini reddetmesinin de bir tür temelcilik olduğunu savunmaktadır. Bu nedenle, çalışma boyunca demokrasi kavramının temelcilik bağlamı eleştirilirken, temelcilik-sonrası perspektife dayalı olarak değerlendirilmesinin imkânı aranmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümü demokrasinin (köken olmayan) kökenlerini tarihsel bir çerçevede temelcilik üzerinden sorunsallaştırmaktadır. Sorunsallaştırmanın odağında politeia ve res publica kavramları yer alır. İkinci bölüm, demokrasinin modern devlet, egemenlik, sözleşmesellik ve temsil bağlamında değerlendirilmesine ayrılmıştır. Aynı zamanda, tarafsızlık ideali ve kamusal alan konuları da ele alınmaktadır. Tezin son bölümünde demokrasiyi modellemeye dönük argümanlar eleştirel bir analizin konusu edilmektedir. Akabinde, temelcilik- sonrası perspektifle demokrasinin zeminlenme-çözülme hareketi olması, an-arkhê ilke hususu, ortaklık vasfı ve gelecek-olan demokrasi anlayışı üzerinde durulmaktadır. Anahtar Sözcükler Temelcilik, demokrasi, antagonizma/agonizma, konsensüs, zemin, ufuk

Hayrettin Furkan Livan
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Tekniğin entropi bağlamı: Hiper-teknolojik dönüşüm, kapitalizm ve bireyleşme

Teknik, Antik Yunan metinlerinde poiēsisin gerçekleştirilmesini amaçlayan üretim etkinliği merkezinde kavramsallaştırılmıştır. Bu yönüyle insan, araç, teknik-nesne ve teknik-nesneyle irtibatlı olarak teknoloji ile ilişkisi, üretim biçimlerinin tarihsel dönüşümünden ve kapitalist süreçlerden etkilenmiştir. Nitekim büyük sanayi ile makine merkezli üretim, tekniğin farklı bağlamlarının üzerini örterek modern teknolojiye maruziyeti teknikle ilişkilenmede ön plana çıkarmıştır. Bu maruziyetin hiper-teknolojik dönüşümle üstel olarak arttığını ve günümüzde ilişkilenmenin bir yanda teknofobik diğer yanda teknofil veya teknokratik savrulmaya neden olduğunu iddia etmek mümkündür. Heidegger, ilişkilenmeye dair normatif etik tartışmayı bekleterek bu maruziyetin arkasına geçmeyi ve tekniğin özüne yönelmeyi deneyen ilk düşünürlerdendir. Çerçeveleme (gestell) felsefesi içerisinde tekniğin özündeki tehlikeye işaret eder. Öte yandan Simondon ise bireyleşme felsefesi ile teknikte tehlike değil teknik-nesnelerle ontolojik olarak birbirine bağlı hemzemin bir arkadaşlık ilişkisi bulur. Tespiti her ne kadar taban tabana zıt olsa da Simondon'un etik tartışmanın askıya alınması bakımından metodolojik olarak Heidegger'in izinden gittiği söylenebilir. Temelde Simondon'u takip eden Stiegler ise bu kez tekniğin çift yönlülüğünü – Derrida'dan hareketle – pharmakon kavramı ile açmaya ve politik bağlamına yönelmeye çalışır. Bu tezde de Heidegger'den Stiegler'e uzanan metodolojik hat izlenmiş; etik tartışması biraz daha bekletilerek öncelikle tekniğin onto-epistemolojik tartışması derinleştirilmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle Stiegler'in ön plana çıkardığı tekniğin farmakolojik niteliği entropi ve bağlı kavram seti ile onto-epistemolojik zemine taşınmıştır. Teknik bilginin yatay düzlemdeki merkezileştirici veya yaygınlaştırıcı, düşey düzlemde ise derinleştirici hareketinin sistem entropisinin de yönünü tayin ettiği iddia edilmiş; tekniğin farklı entropi bağlamlarının tekil ve tümel niteliğine dikkat çekilmiştir. Bu çerçevede tezin amacı, tekniğin ve ilişkiselliğinin dönüşümleri temel alınarak bir yanda merkezi formasyondaki kapitalist tekniğin tümel irtibatlarla oluşturduğu entropik süreçler; diğer yanda yaygınlaştırıcı formasyondaki bireyleştirici tekniğin tekil irtibatlarla oluşturduğu negentropik süreçler olmak üzere tekniğin, farmakolojik zemindeki entropi bağlamlarının açığa çıkarılmasıdır. Böylelikle teknik ve teknolojinin etiği, ontolojisi ve epistemolojisi lehine ertelenerek onto-epistemolojik zemindeki bu tartışmada politikaya alan açılmaya çalışılmıştır.

Bora Atak
Hacettepe University · Sosyal Bilimler Enstitüsü
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde TBMM'nin yeri ve önemi

Günümüz devletlerinde kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir sonucu olarak yönetim erkleri yasama, yürütme ve yargı olarak ayrılmıştır. Yargının neredeyse tüm yönetimlerde baştan beri bağımsız olarak kabul edilmesi sebebiyle hükümet sistemleri yasama ve yürütme arasındaki ilişkiye göre adlandırılmaktadır. Bu bağlamda genel kabul gören hükümet sistemleri başkanlık sistemi, yarı başkanlık sistemi ve parlamenter sistemdir. Türkiye Kanun-i Esasi'nin ilanı ile meşrutiyete geçiş yapmış ve o günden 2018 yılına kadar da parlamenter sistemle yönetilmiştir. Türkiye'de 2007 yılında Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilmesi kabul edilmiş, bu kapsamda 10 Ağustos 2014 yılında yapılan seçimle ilk kez Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilmiştir. Bu tarihten itibaren seçilmiş bir Cumhurbaşkanı ve seçilmiş TBMM'nin güçlü figürler olarak ortaya çıkması yönetim sistemi tartışmalarına sebep olmuştur. Bu tartışma 16 Nisan 2017 yılında yapılan referandumla, hükümet sisteminde yapılmak istenen değişikliğin kabul edilmesi ile çözülmeye çalışılmış, Türkiye'de 24 Haziran 2018 seçimleri itibarıyla parlamenter sistem yerini Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne bırakmıştır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ni savunanlar, kuvvetler ayrılığının sağlandığı, yasama organının güçlendirildiği iddiasındadır. Bu iddiaya karşın Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, klasik anlamda başkanlık sistemi olmadığı, yasamayı yürütmenin kontrolü altına koyarak kuvvetler birliği sistemi sağladığı, denge ve denetim araçlarından yoksun olması gibi gerekçelerle eleştirilmiştir. 2023 yılı itibarıyla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin birinci beş yıllık dönemi bitmiş, ikinci beş yıllık dönemi başlamıştır. Bu çalışmanın temel amacı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi içerisinde yasama organı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yapısında ve etkinliğinde meydana gelen değişimleri incelemektir. Anahtar Kelimeler Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Yasama, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kuvvetler Ayrılığı, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Ömer Sağlam
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Politik ve anti-politik doğruculuk üzerine eleştirel bir inceleme

Bu çalışma, politik doğruculuk kavramının Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkışından başlayarak anlamına ve sonrasında geçirdiği dönüşüme odaklanmaktadır. En genel anlamıyla dezavantajlı grupları incitecek ve toplumdan dışlanmalarına sebep olacak söz ve davranışlardan kaçınılması şeklinde tanımlanabilecek olan politik doğruculuk, zamanla sağ muhafazakârlarca araçsallaştırılarak kendi politikalarını yürütmelerinin bir vasıtası haline gelmiştir. Hakikatin önemsizleşmesinin ve popülizmin etkisiyle politik doğruculuk ciddi bir anlam kaymasına uğrayarak, seçkinlerin sıradan halkın gündelik yaşamda nasıl konuşacağına müdahale ettiği bir bilgiçlik taslama aracına indirgenmiştir. Politik doğruculuğun bu anlam kayması neticesinde kavramın gerçek anlamı geri planda kalmıştır. Belirli çevreler bunu bilinçli bir şekilde kullanarak, kimlik siyasetine olan tepkilerini ve ayrımcı söylemlerini politik doğruculuğa karşı muhalefetlerinin arkasına gizlemişlerdir. Özellikle Alternatif Sağ hareket, politikalarının merkezine politik doğruculuk karşıtlığını yerleştirmiştir. Sözü edilen bu atmosferden faydalanan Donald J. Trump da anti-politik doğrucu yaklaşımını popülist söyleminin en önemli vurgusu yapmıştır ve politikasının omurgasını politik doğruculuk karşıtlığı üzerine kurmuştur. Bu bağlamda tezin birinci bölümünde politik doğruculuğun tarihsel ve sosyal arka planı ve kavramın geçirdiği evrim ele alınmıştır. İkinci bölümde, kavramı araçsallaştıran anti-politik doğruculuk ve anti-politik doğrucuların ortaya attıkları savlar üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde anti-politik doğrucu tezlerin yayılmasına elverişli bir ortam sağlayan hakikatin önemsizleşmesi kavramı tartışma konusu yapılmaktadır. Dördüncü bölümde popülist söylem ve anti-politik doğruculuk arasındaki ilişkisellik ele alınmaktadır. Beşinci bölümde politik doğruculuğa karşı savaş açan Alternatif Sağ hareket incelenmektedir. Altıncı bölümde ise, Donald Trump'ın politika yapma biçiminde politik doğruculuk karşıtlığını nasıl kullandığı tartışılmaktadır.

Mehmet Akif Kumtepe
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Deniz güvenlik politikalarının kamu politikaları analizi: Türkiye örneği

Kamu politikası, "amaçların, değerlerin ve uygulamalıların projelendirilmiş programı" veya sık kabul gören tanımıyla "hükümetlerin yapmayı veya yapmamayı tercih ettik şeyler" olarak açıklanmaktadır. Siyasi iktidarların kullandıkları kaynakların kısıtlı olması, toplumun istek ve ihtiyaçlarının sonsuz olması, hükümetlerin yapmayı veya yapmamayı tercih ettikleri programlardan arasından öncelik sıralaması yapmalarını gerektirmektedir. Bu öncelik sıralaması beraberinde karar vermeyi getirmektedir. Bu açıdan karar verme, kamu otoritelerinin kamusal sorunların çözümü için alternatif politika arasından birisini seçmesi veya seçmeme tercihinde bulunmasını ifade etmektedir. Kamu politikasında, alınmış olan kararlar sonucunda uygulanan politikaların çözümlemesi kamu politikası analizi yapılmaktadır. Kamu politikası analizi, karar vericilere uygulanmış olan politikaların "nedenine, niçinine ve nasılına yönelik" değerlendirmeler sunmaktadır. Buna göre, bu araştırmada Türkiye Deniz Güvenlik Politikalarının çözümlemesi yapılarak elde edilen sonuçlar çerçevesinde Türkiye Deniz Güvenlik Politikalarını geliştirilmesine yönelik tekliflerin verilmesi amaçlanmıştır. Bu amacın gerçekleştirilmesine yönelik Türkiye Deniz Güvenlik Politikalarının yapım ve uygulanmasında aktif rol alan kurum ve kuruluşların resmi politika belgeleri deniz güvenlik matrisi çerçevesinde hazırlanan kodlar ile "ATLAS.ti" nitel veri analiz programında analiz edilmiştir. Böylece, karar vericilere literatürde ilk kez Türkiye Deniz Güvenlik Politikalarına yönelik genel resmin sunulması sağlanmıştır. Analiz sonucunda politikaların doğruluğu ya da yanlışlığı üzerine bir değerlendirmeden kaçınılarak, müteakip Türkiye Deniz Güvenlik Politikaların daha etkin ve verimli olmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Ali Şahin
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Bir post-Kemalist gazete olarak Cumhuriyet

Seksenler, dünyada ve Türkiye'de önemli kırılmalara ve dönüşümlere sahne olmuştur. Bu dönemin kuruculuğunu sağlayan asli unsur, neoliberalizmdir. Küre çapında cereyan eden ekonomi temelli bir dönüşüm süreci olarak neoliberalizm, ekonomi dışı alanların da onun belirlediği zemin çerçevesinde dönüşmesi nedeniyle hegemonik bir güce sahiptir. Sol modernizmin krize girmesi ve bununla etkileşimli olarak Doğu Bloku'nun çözülmesi, neoliberalizmin hegemonyasını kuvvetlendirir. Bu çerçevede neoliberalizm, maddi ve fikri dönüşümün sürekli etkileşime girdiği, kurucu ve dönüştürücü bir güç olarak belirir. Seksenlerde liberal fikriyatın Cumhuriyet tarihinde görülmemiş derecede yankı uyandırması, olgusal olan ile kavramsal olanın etkileşiminden hareketle düşünülmelidir. Zira liberal siyasi düşüncenin şahlanışı; 24 Ocak Kararları'yla başlayan, 12 Eylül ile kurumsallaşan ve Turgut Özal liderliğinde popülerleşen neoliberalizmle ilişkilidir. Yükselen liberal entelijansiyanın Cumhuriyet Gazetesi'nde boy göstermesi, gazetenin sembolik anlamı ve tarihsel kimliği nedeniyle ilgi çekicidir. Hasan Cemal'in genel yayın yönetmenliği sırasında gazete; post-Kemalist, sol liberal ve ikinci cumhuriyetçi sıfatlarıyla tarif edilen yükselen liberal entelijansiyanın görünürlüğünü arttırdığı bir mekan olarak karşımıza çıkar. Bir entelektüel görünürlük mekanı olarak Cumhuriyet, yükselen liberal düşüncenin başvuru kaynaklarını tespit etmeyi ve bu kaynakları neoliberal dönüşüm süreciyle rabıtalandırmayı mümkün kılar. Liberal fikriyatın oluşumunda; askeri vesayet, resmi ideoloji ve resmi tarih eleştirileri kurucu bir rol oynayacaktır. Bu eleştirel çerçeveden hareketle tarif edilen demokratikleşememe probleminin çözümü, Kemalizm'le eşleştirilen devletin gücünü yitirmesini sağlayacak her türlü politikayı desteklemekte ve sivil toplumculuğa dayalı yeni bir toplum sözleşmesinin mümkün kılınmasında görülür. Öte yandan Cumhuriyet Gazetesi'nin sembolik değeri ve sol Kemalist entelektüelleri bünyesinde barındırması, yükselen liberalizmin antagonistik bir ilişki kurduğu sol Kemalizm'le olan etkileşimini gözlemleyebilmeyi mümkün kılar.

Siyasi düşünceTürk siyasi tarihi
Yiğit Balkuş
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'de uç sağ dergilerin CHP'ye bakışı: 1971-1980

Bu tez, 1970'lerde Türkiye'deki uç sağ partiler MHP ve MSP'nin ana yayın organları olan, sırasıyla Devlet Dergisi ve Millî Gazete'nin, CHP'ye yönelik eleştirilerine odaklanmaktadır. Bahse konu dönemde artan ve gençleri içine çeken sağ-sol kavgası, ülkede ideolojik anlamda büyük bir kutuplaşma ortaya çıkarmıştır. 1970'lerde sağ ve sol, siyasette, sokaklarda, dergi ve gazete gibi platformlarda sıklıkla birbirleriyle tartışma içine girmektedir. Solun vatandaşlar arasındaki ekonomik eşitsizliklere getirdiği eleştiri ve hayatın birçok alanında arzuladığı değişime karşı sağ, mevcut yapıyı korumayı, millî ve geleneksel değerlere sahip çıkmayı vurgulamıştır. Özellikle 1972'den itibaren Bülent Ecevit'in genel başkan olmasıyla birlikte CHP, sağın gözünde sosyal demokrat, orta sol bir partiden, bütünüyle sol ve komünizmle yakın ilişkisi olan bir partiye dönüşmüştür. Ecevit CHP'sinin birinci çıktığı seçimler ve akabinde Ecevit lehine birtakım gelişmeler sağı huzursuz etmiş, memlekete komünizmin gelmekte olduğu hissine kapılmalarına sebep olmuştur. Sağ partilerin önemli mensupları ve aydınları, ülkenin kötü gidişatına, anarşiye ve CHP'ye yönelik eleştirilerini çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlamış, endişelerini belirtmişlerdir. Bu çalışmada 12 Mart 1971'deki Askeri Muhtıra'dan 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'ne kadarki süreçte uç sağ partiler olarak tanımlanan MHP ve MSP'nin yayın organları olarak nitelendirilebilecek ele alınmış, bu yayınların CHP'ye ve dönemin siyasi gelişmelerine yönelik eleştirilerine odaklanılmıştır. Bu doğrultuda, bu tezde MHP'nin 1970'lerde CHP'yi komünist bir parti olmakla itham ederek ve CHP'yi sokaktaki anarşinin baş sorumlusu olarak nitelendirmesi vurgulanmış, bu yorumlar MHP'nin ana yayın organı olan Devlet dergisinden alıntılar ile desteklenmiştir. MSP ise CHP'yi komünist bir partiden ziyade bir sol parti olarak görerek yine tepkisini göstermiş, ancak MHP kadar sert davranmayarak 1970'lerin yarattığı koalisyon hükümetlerine uygun hareket ederek siyasi çıkarlarını gözetmeyi de ihmal etmemesi MSP'nin yayın organı olan Millî Gazete'den yazılar ile açıklanmıştır. Anahtar Sözcükler Uç Sağ, Milliyetçilik, İslamcılık, Devlet Dergisi, Millî Gazete, CHP, Sol.

MilliyetçilikSol partilerİslamcılık
Hakan Alpyürük
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

İtalyan atipik feodalitesi bağlamında kent/komün geleneği ve hümanizm ilişkisi

Hümanizm ile İtalyan ticari kent devletleri arasındaki ilişkiler, akademik literatürde sıkça tartışılan alanlardan birisini oluşturmaktadır. Bu konudaki araştırmaların büyük bir bölümü, hümanizm ile İtalyan ticari kent devletleri arasındaki ilişkileri incelerken genellikle Rönesans Dönemi'ni odak noktası olarak almaktadır. Dolayısıyla Rönesans öncesi hümanizm ile İtalyan ticari kent devletleri arasındaki ilişkilerin literatürde daha az yer aldığı görülmektedir. Sınırlı çalışmanın bulunduğu Rönesans dönemi öncesi araştırmalarında temel alınan hümanizm türü, vatandaşlık erdemlerini ve "modern" değerleri içerdiği iddia edilen "sivil hümanizm" olmuştur. Sunulan çalışmada Rönesans öncesi ve özellikle komün yapılarının görece gerilediği 13. ve 14. yüzyıllar arası dönem temel alınmıştır. Hümanist düşüncenin İtalyan yarımadası ticari kent komünlerinin gevşek feodal yapısı içinde iktidar ağlarını nasıl etkilediğini ve hümanizmin bu iktidar ilişkilerinden nasıl etkilendiğini, siyasal düşüncenin toplumsal tarihi metoduyla irdelenmektedir. Bu etkileşimlerin tarihsel ve maddi koşulları ayrıntılı bir şekilde incelenerek, hümanist düşüncenin İtalyan sosyo-politik yapılar üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Orta çağ İtalya coğrafyasının gelişimi, Avrupa'nın geri kalanından farklılaşmıştır. İtalyan kentleri, lonca örgütlerinin birleşmesiyle geliştirilen komün yapılanmalarını oluşmuştur Özellikle yarımadanın kuzeyinde gelişen ticaret, kentlerin üretim biçiminin kapitalist biçimde gerçekleştirildiği yorumuna neden olmuştur. Ancak, yarımadanın kuzeyinde üretim biçimi değişmemiş, atipik feodal nitelikler göstermiştir. Komünler, klasik feodal yapıda olduğu gibi ekonomi dışı zor ve yargı tekeline sahip olan siyasal varlıklar olarak şekillenmiştir. İmparatorluk ve Papalık arasındaki siyasi mücadelelerin zayıfladığı dönemde ortaya çıkan komünler, hümanizmin gelişimiyle paralellikler göstermiştir. Hümanizm, antikiteye olan merakı ve bu merakın getirdiği Latince ilgisini ifade etmektedir. Bir hümanizm biçimi olan "sivil hümanizm" politik zeminden şekillenmiş olsa da sivil hümanizm içerisinde yer alan yurttaşlık ve özgürlük anlayışının "modern" olarak adlandırılması mümkün olmamıştır. Çünkü vatandaşlık kavramı herkesi kapsayıcı bir vatandaşlığı içermemiştir. Anahtar Sözcükler: Atipik Feodalite, Kent Komünü, Hümanizm, Sivil Hümanizm

Feodal toplumFeodal yapıFeodalizm+1
Rabia Nur Meşe Koyunsever
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Yeni bir merkeziyetçilik uygulaması olarak Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB): Ankara YİKOB örneği

2014 yılında yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun ile büyükşehir yönetiminde önemli değişikler hayata geçirilmiştir. Özellikle büyükşehirlerde il özel idarelerinin kapatılması ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının (YİKOB) kurulması yeni bir dönemi başlatmıştır. İl özel idarelerinin görevlerinin büyük oranda büyükşehir belediyelerine geçmesiyle birlikte bir kısım yetkileri ve özellikle merkezi idare yatırmalarını yerine getirme görevi YİKOB'lara verilmiştir. Ancak zamanla YİKOB'lara tüzel kişilik verilmesi ve özel bütçe sağlanması ile birlikte YİKOB'lar il ihtiyaçlarını karşılayabilme yetkisine sahip olmuştur. Bununla birlikte YİKOB'ların bütçe, planlama, uygulama ve personel süreçleri bakımından sahip oldukları inisiyatif gücünün ortaya koyulması ve merkezi idarenin YİKOB'lar üzerindeki güç ve etkisinin ölçülmesi, YİKOB'ların merkeziyetçi bir konumda olduğu görülmektedir.

Harun Yücel
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sahneye sokaktan bakmak: Mekân-politika ilişkisinin serencamı olarak Ankara Sanat Tiyatrosu

Bu çalışma, mekân, siyaset ve kolektif bellek kavramları üzerinden şekillenerek teorik ve pratikte gerçekleşen mekânsal dönüşümün sokak mekânı ve politik tiyatro üzerindeki etkilerinin izini sürmekte ve odağına mekân olarak Ankara Sanat Tiyatrosu'nu (AST) almaktadır. Ankara Sanat Tiyatrosu, mekânsal olarak uzun seneler boyunca Ankara'nın Kızılay semtinde bulunan İzmir Caddesi Ihlamur Sokak'ta konumlanmıştır. AST'ın mevcudiyetinin temel yapı taşlarından biri olan bu mekân, kentin kültürel ve kolektif belleğinde de önemli bir yere sahiptir. Pandemi koşulları ve ekonomik sebepler dolayısıyla 2020 yılında sokakta konumlanan mekânından ayrılıp bir alışveriş merkezine taşınması AST için önemli bir dönemeçtir. Bu çalışmada AST'ın tarihinin incelenmesinden ziyade, AST'ın geçirdiği mekânsal değişimden yola çıkarak politik tiyatronun sokak mekânı ile ilişkisinin ele alınması, AST'ın mekânının kolektif bellekteki yerinin altı kazılarak gün yüzüne çıkarılması ve sokak-AVM hattında sanatın geçirdiği mekânsal ve siyasal dönüşümün etkilerinin ortaya konması hedeflenmiştir. Aynı zamanda AST oyuncuları, idari kadrosu, emekçileri ve seyircileriyle derinlemesine yapılacak olan mülakatlarla bir veri seti elde edilecektir. Elde edilen bu veri seti, tezin içeriğine uygun bir şekilde tezin son bölümünde değerlendirilecektir. Politik tiyatronun sokak ile ilişkisi bağlamında "Sokak bir bellek mekânı mıdır?" sorusunun yanıtı aranmaya çalışılacaktır.

Safiye Sidar Özcan
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Türkiye'de İslami romanlarda kadın kimliği (1980-2000): Feminist bir yaklaşım

Bu tezde, ilk baskıları 1980 ile 2000 yılları arasında yayınlanmış olan İslami romanlardaki kadın anlayışı ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Kadın yaşamı Türk modernleşmesinin gelişiminde her zaman gündemdeki yerini koruyan konular arasında yer alır. Benzer şekilde Türk romanı da kadın yaşamı konusunda çeşitli toplumsal/siyasal eğilimleri içerisinde barındıran bir edebi tür olarak öne çıkar. Kadın konusuna toplumsal ve siyasal tercihleri doğrultusunda yaklaşan Türk romancıları yazmış oldukları eserler aracılığıyla benimsemiş oldukları görüşleri geniş okur kitlelerine aktarmaya çaba harcamışlardır. İslami romanlar da İslamcılığın temel toplumsal ve siyasal tezlerini edebiyat sahasına taşıyan metinlerden oluşur. İslami romanlarda geçerli olan kadın anlayışını incelemek ise araştırmacıları İslamcılığın kadın konusundaki temel tezlerini incelemekle örtüşen sonuçlara götürecektir. Feminist edebiyat eleştirisi ise İslami romanlardaki kadın anlayışını anlama çabasında oldukça işlevsel bir yöntem olarak öne çıkar. Çalışmanın örneklemini oluşturan romanlar, tezin iki temel yönteminden biri olan nitel içerik analiziyle şu dört alt başlık çerçevesinde incelenmektedir: Görünümüyle Kadın: İdeal (Dindar) Kadının Giyim Kuşam Biçimi, İdeal (Dindar) Kadının Karakteri: Melek kadın - Canavar kadın, İdeal Kadın ve Aile: Dindar Nesilleri Yetiştiren Anneler, İdeal Toplumun Teminatı: Sorumluluk Sahibi Dindar Kadın. Tezde ileri sürülen temel iddia İslamcılığın tezlerini edebiyat sahasına taşıyan İslami romanların, kadın konusunda da toplulukçu ve ataerkil görüşleri pekiştiren metinler olduğu şeklindedir. Erkek romancılarla karşılaştırıldığında kadın İslami romancıların, ataerkil toplumsal koşullar altında yaşamlarını sürdüren kadın roman karakterlerinin, İslamcı kadın kimliği çerçevesinde bireyselci yaklaşımlarla uyumlu olarak, kısıtlanan/baskılanan hayatlarını daha fazla öne çıkarmaya çalıştıkları tespit edilmekle birlikte İslamcılık hem kadın hem de erkek yazarların kadın konusuna yaklaşımlarının toplulukçuluk içerisinde kalan sınırlarını belirleyen temel etken olarak belirleyiciliğini sürdürmektedir.

Okan Ancak
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Türk düşünce hayatında Sâmiha Ayverdi

Bu tezin amacı; Türk düşünce ve fikir hayatında önemli bir yere sahip mütefekkir yazar Sâmiha Ayverdi'nin eserlerinden yola çıkarak düşünce sisteminin ayrıntılı bir analizini yapmaktır. Sâmiha Ayverdi'nin düşünce hayatını temel alan bu araştırma, dört bölüm üzerine inşa edilmiştir. Birinci bölüm araştırmanın bilgilerini içermektedir. İkinci bölümde, Sâmiha Ayverdi'nin hayatı ele alınacak ve yazdığı eserler incelenecektir. Üçüncü bölümde siyaset bilimi açısından Sâmiha Ayverdi'nin milliyetçilik ve muhafazakârlık ekseninde, düşünce dünyasının temelini oluşturan çalışmalarına ağırlık verilecektir. Dördüncü bölümde Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemleri ve Cumhuriyet Dönemi, Ayverdi'nin yazdıkları üzerinden yorumlanmaya çalışılacaktır. Çalışmanın son bölümünde Sâmiha Ayverdi'nin düşünce sistemi bütünlüklü bir şekilde analiz edilmeye çalışılarak elde edilen analitik tespitler çerçevesinde sonuç ve değerlendirmelerde bulunulacaktır. Son tahlilde bu tez çalışması; Türk düşünce ve siyasî tarihinde muhafazakâr ve milliyetçi bir fikri anlayışa sahip Sâmiha Ayverdi'nin daha iyi anlaşılmasına, yaşadığı dönemi kadın bakış açısıyla incelemeye ve Türk siyaset bilimi literatürünün düşünsel, kavramsal ve analitik olarak genişletilmesine katkıda bulunmayı hedeflemiştir. Bu kapsamda çalışmanın ana sorusu, Sâmiha Ayverdi'nin eserlerinin Türk siyasal hayatında Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemi ve Cumhuriyet Türkiye'sinin anlaşılmasındaki rolünün ne olduğudur.

Burcu Denktaş Tangürek
Hacettepe University · Sosyal Bilimler Enstitüsü
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Herbert Spencer'da rasyonel faydacılık

Bu tez, Herbert Spencer'ın felsefi düşüncesini faydacılık ve doğal hukuk – doğal hak öğretileri çerçevesinde değerlendirme amacını gütmektedir. Dönemin önemli düşünürlerinden biri olarak kabul edilen Spencer, ortaya koyduğu sentetik felsefe içerisinde faydacılık ve haklar arasında felsefi bir sentez oluşturmaya çalışmıştır. Bununla birlikte siyasal düşünce literatürü içerisinde ortaya çıkan bir tartışma, düşünürün nihayetinde doğal hukuk-hak ve faydacılık öğretilerinden hangisine daha yakın olduğuna ilişkindir. Bu tez, Spencer'da doğal hukuk ve doğal haklar düşüncesinin önemli olmakla birlikte faydacılık düşüncesinin ağır bastığını savunmaktadır. Bunu göstermek için çalışmanın ilk bölümünde düşünürün doğal hukuk-haklar ve faydacılık söylemleri ayrı ayrı ortaya konmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde Spencer'da rasyonel yöntem, ampirik faydacılık eleştirisi ve düşünürün kendi rasyonel faydacılığı ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ahlak duygusu kavramı, doğal hukuk ve faydacılık öğretisi içindeki farklı anlamlarıyla tanıtılmakta ve Spencer'ın bu kavrama yüklediği faydacı, sonuçsalcı, ampirik ve doğalcı nitelikler açıklanmaktadır. Çalışmanın dördüncü bölümünde Spencer'ın yeni ya da sosyal liberalizm karşısında klasik liberal bir bakış açısıyla ve rasyonel faydacı gerekçelerle ortaya koyduğu eleştiri ve çözümler tartışılmaktadır.

Tuncay Büyük
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

12 Eylül dönemi ve Türk ulusal basını: Medya, toplum ve siyaset

12 Eylül 1980 darbesinin birçok alanda olduğu gibi basın üzerinde de biçimlendirici bir etkisi olmuştur. Bu çalışma kapsamında Türk ulusal basınını temsilen seçilen dört gazetenin (Hürriyet, Milliyet, Cumhuriyet, Tercüman) 12 Eylül 1980'den 6 Kasım 1983 tarihine kadar siyasi partiler ve siyasi liderlerle ilgili yaptığı haberler haber çerçeveleme kuramı bakış açısıyla çerçevelenmiş ve nitel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bu çerçevede incelediğimiz gazetelerin siyasi partiler ve siyasi liderlerle ilgili haberleri nasıl çerçevelediği ve nasıl bir algı sunduğu aktarılmıştır. Ayrıca 12 Eylül rejiminin bu haberler ve yorumlar üzerindeki etkisi ele alınmıştır.

Ezgi Gürses
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Türkiye'de lisansüstü öğrenim gören İranlı öğrencilerin deneyimleri, beklentileri ve Türkiye'de kalmaya yönelik düşünceleri

Bu аrаştırmаdа, 2014 -2019 yılları arasında Türkіyе'nin devlet ve vakıf ünіvеrsіtеlerinde еğіtіm alan İranlı yüksek lisans ve doktora öğrеncіӏеrіn yаşаdıkӏаrı sorunӏаr, deneyimler, beklentiler ve mezuniyet sonrası verecekleri kararlar ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı İranlı öğrencilerin eğitimleri sonrasında Türkiye'de kalmaya ilişkin düşünceler ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmada nicel araştırma deseni kullanılmıştır. Türkiye'deki Ünіvеrsіtеlerde lisansüstü еğіtіme devam eden İranlı öğrenciler araştırmanın evreni olup, bu öğrenciler arasından olasılıklı olmayan örnekleme ile seçilen 396 İranlı öğrenci ise araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu sayı, Türkiye'de öğrenim gören tüm İranlı öğrencilerin %11'ini oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda İranlı öğrencilerin Türkiye'deki eğitimlerinden büyük oranda memnun oldukları, sosyal ilişkiler açısından önemli bir sorun yaşamadıkları görülmüştür. Sorun yaşayan ve memnun olmayan öğrencilerin oranı ise oldukça düşüktür. Türkiye'deki öğrencilik döneminde herhangi bir uyum sorunu yaşayanların oranı düşük olmasına rağmen, .uyum sorunu yaşanan konular arasında en çok arkadaş edinmekte zorlanma ve buna bağlı yalnızlık hissi olarak öne çıkmaktadır. Türkiye'de yaşadıkları en önemli sorun ekonomik sorundur. Örneklemin üçte biri eğitim sonrasında Türkiye'de kalmayı düşünmektedir. Bunda etkili olan faktörler arasında iş imkanı ve kültürel yaşam gelmektedir.

Shahram Payamı
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Kant felsefesinde özgürlük kavramının prusya feodalitesindeki politik temelleri

Bu tez çalışmasında Ellen Meiksins Wood tarafından geliştirilen siyaset kuramının sosyal tarihi yaklaşımı esas alınarak Kant felsefesinde özgürlük kavramının Prusya feodalitesindeki toplumsal maddi temelleri irdelenmiştir. Bu bağlamda özgürlük kavramı, Kant felsefesine dair yaygın literatürün aksine salt düşünsel metinler aracılığıyla değerlendirilmemiş, bunun yerine Prusya feodalitesinin mutlakiyetleşme sürecine dair pratiklerin ortaya çıkardığı tarihsel oluşumsallık etrafında dönemin sebep olduğu hangi sorulara yanıt olarak şekillendiği ele alınmıştır. Bu amaçla Prusya feodalitesinin iktidar yapısı dönemin üretim ilişkileri, toprak yapısı ve mülkiyet pratikleri dahilinde değerlendirilmiştir. On yedinci yüzyılın ortalarından itibaren feodalitenin krizi olgusuna verdiği tepkinin bir yansıması olarak mutlakiyetleşme süreci içerisine giren Hohenzollern Hanedanlığı, yerel toprak sahibi soylularla (Junker) iş birliği içerisine girmiştir. İş birliği neticesinde oluşturulan bürokrasi aracılığıyla feodal el koyma faaliyetleri devam etmiştir. Bu süreçte Junker soyluluğunun devlet içerisindeki iktidarının dengelenmesi amacıyla monarşiye bağlı hizmetkarlar olarak bürokratik makamlarda görev yapan hizmet soyluluğu uygulaması ortaya çıkmıştır. Doğrudan birinci el koyucu olmamaları açısından geleneksel soyluluğun gelir elde etme pratiklerinden farklılaşan bu sınıf monarşinin çıkarları ve mutlakiyetleşme sürecinin yönünün tayin edilmesi açısından liyakat ve eğitim (Bildung) gibi mefhumlar etrafında kümelenmiştir. Prusya Devleti'nin feodal kimliğini koruyarak dönüşmesi sürecinde geleneksel soylulukla kurulan iş birliğinin bir sonucu olarak üretim faaliyetlerinin çeşitlenememesi kapitalist burjuvazinin oluşumunu yavaşlatmıştır. Kapitalist burjuvazinin yokluğu, Prusya toplumunun orta sınıf şehirlilerini (Bürgertum) devletin sağladığı feodal el koyma gelirinin türevinin faydalanıcısı konumunda sabitlemiştir. Prusya'da mülkiyet ilişkilerinin feodal karakterini sürdürmesi dönemin ortaya koyduğu tartışmaların da yine feodal nitelikte olmasını ifade etmektedir. Dolayısıyla Kant'ın özgürlük kavramını geliştirdiği iktidar yapısının modern karakterde olması söz konusu değildir. Bu durum Kant'ın özgürlük kavramının modern demokratik birey özgürlüğüne işaret etmediğini ifade eder. Oluşumsallığı bakımından Prusya feodalitesinin toplumsal sınıfları arasında gerçekleşen iktidar mücadelesi kapsamında hizmet soyluluğu ve bu sınıfı entelektüel anlamda besleyerek devletin feodal dönüşüm sürecine dahil olmak suretiyle kendi üretim ve yeniden üretimlerini sağlayan Bildungsbürgertum'un ayrıcalık talebi olarak özgürlük kavramını ele alabilmek mümkündür.

FeodalizmKant, ImmanuelPrusya
Ferhat Tokyürek
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessEN

An experimental study on the framing of the new constitution and social distance among groups in Turkey: Security versus liberty frames, personality and political values

This study aims to investigate the impact of security and liberty-framed constitutional vignettes on social distance and political tolerance among university students in Türkiye. The research was conducted in the aftermath of the 2016 coup attempt, exploring how concepts of security and liberty influence attitudes toward various social groups. Using experimental manipulation and quantitative analysis, the study measured changes in social distance, tolerance levels, and emotional responses before and after exposure to different framing scenarios. The findings revealed that the security-framed scenarios led to higher social distance scores toward least-liked groups, indicating that emphasizing security may increase social distance and alienation towards certain groups. However, there was no significant difference in political tolerance levels between the security and liberty frames. Additionally, socio-economic status was found to significantly affect negative emotions, with lower socio-economic status associated with higher levels of negative affect. This study makes a significant contribution to understanding how political framing impacts social attitudes in a post-crisis context. By examining the effects of security and liberty framing on social distance and tolerance in the wake of a major socio-political event, this research provides valuable insights into the psychological and social dynamics at play. The findings also highlight the role of socio-economic factors in shaping emotional responses, offering important considerations for future research in this area.

Ela Serpil Evliyaoğlu
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'de araştırma merkezlerinin, Foucault'nun bilgi-iktidar kavramsallaştırması üzerinden incelenmesi

Bu çalışma, Türkiye'deki stratejik araştırma merkezlerinin faaliyetlerini Michel Foucault'nun bilgi ve iktidar ilişkileri çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Foucault'nun bilgi-iktidar kavramsallaştırması, bilginin iktidar ilişkilerini nasıl şekillendirdiğini ve toplumu nasıl dönüştürdüğünü açıklar. Bu teori doğrultusunda, stratejik araştırma merkezlerinin Türkiye'nin politika yapım süreçlerinde oynadığı rol ve üretilen bilginin iktidar ilişkileriyle nasıl etkileşime girdiği ele alınmıştır. Stratejik araştırma merkezlerinin bilgi üretim süreçleri, bilginin hangi politik aktörler tarafından kullanıldığı ve bu bilginin politika yapma süreçlerine nasıl yansıdığı araştırılmıştır. Özellikle bu merkezlerin politika yapıcılar üzerindeki etkileri, üretilen bilginin hangi alanlarda yoğunlaştığı ve hangi söylemlerin baskın hale geldiği incelenmiştir. Foucault'nun bilgi-iktidar dinamikleri ışığında, Türkiye'deki stratejik araştırma merkezlerinin faaliyetleri ve bu faaliyetlerin politika yapma süreçlerindeki yeri irdelenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, stratejik araştırma merkezlerinin Türkiye'deki politika yapım süreçlerindeki etkilerini ve bu etkilerin bilgi ve iktidar dinamikleri bağlamında nasıl şekillendiğini ortaya koyarak, daha stratejik ve bilgi temelli politikaların geliştirilmesine yönelik önemli öneriler sunmaktadır. Stratejik araştırma merkezlerinin bilgi üretimi ve bu bilginin iktidar ilişkilerine eklemlenmesi, Türkiye'nin ulusal ve uluslararası politika süreçlerinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, çalışmada elde edilen bulgular, Türkiye'nin politika yapım süreçlerini daha etkili hale getirmek için önemli katkılar sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler Stratejk Araştırma Merkezleri, Bilgi-İktidar İlişkisi, Türkiye'deki Düşünce Kuruluşları, Stratejik Düşünce

Sinem Sinangil
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

"Yetmez Ama Evet"in düşünsel arkaplanı olarak post-Kemâlizm

Bu çalışma 2010 Anayasa Değişikliği Referandumu'nda bazı sol ve liberal fikrî-siyasî çevrelerin "Yetmez Ama Evet" (YAE) terkibiyle ifade ettiği politik tutumun düşünsel kökenlerini ve bu bağlamda post-Kemâlist paradigma ile olan ilişkisini ele almayı amaçlamaktadır. Seküler ideolojilere mensup YAE'ciler referandumdan önceki yıllarda iktidardaki İslâmcı kökenli Adalet ve Kalkınma Partisi'nin çeşitli politikalarına eklemlenmiş, referandumda da bu tavırlarını sürdürmüşlerdir. Bu eklemlenme süreçleri ve referandumdaki oy tercihi gerekçelendirilirken demokrasi ve Kemâlizm kavramlarına sıkça vurgu yapılmıştır. Bu kapsamda Türkiye'nin demokrasi problemi ile Cumhuriyet'in kuruluş döneminde uygulanan politikalar arasında çok sıkı bir bağlantı olduğuna dair iddialar dile getirilmiştir. Bu iddialar İlker Aytürk'ün 2015 yılında "post-Kemâlist paradigma" adını koyduğu ve 1980'lerden sonra Türkiye'nin entellektüel hayatına hakim olduğunu belirttiği yaklaşımlarla örtüşmektedir. Dolayısıyla YAE'yi anlamak için 1980'lerdeki değişim dinamiklerini analize dahil etmek gerekmektedir. Kapitalizmin 1970'lerde yaşadığı krizden çıkış yolu olarak hayata geçirdiği neo-liberal sermaye birikim rejimi ulus-devletlere karşı piyasanın veya "sivil toplumun" özgürlük mücadelesi şeklinde yeni bir demokratikleşme ve özgürleşme anlayışının önünü açmıştır. Aynı dönemde Sovyetler Birliği'nin yıkılışı neticesinde sol hareketler geleneksel Marksist teoriden uzaklaşıp neo-liberal demokrasi yaklaşımının hegemonyası altına girmeye başlamıştır. Devlet-sivil toplum dikotomisini öne çıkaran bu ideolojik yenilenme, yine aynı dönemde gerçekleşen 1980 ihtilâlinin Atatürkçülüğü meşrulaştırma aracı olarak kullanmasının da etkisiyle, Türkiye'de yoğun bir Kemâlizm eleştirisine yol açmıştır. Türkiye'nin demokratikleşememesini Kemâlizmle ilişkilendirmenin doğal sonucu olarak bazı sol ve liberal çevreler "ortak düşman" Kemâlizme karşı farklı siyasî hareketlerle bir araya gelmiştir. "Eski" İslâmcı yeni "muhafazakâr demokrat" hareketin iktidara gelmesi bu bağlamda bir fırsat olarak değerlendirilmiş ve 2010'a kadar iktidarın "demokratikleşme" olarak sunduğu fakat muhalif kesimlerce otoriterleşme olduğu iddia edilen politik hamleler söz konusu çevreler tarafından destek görmüştür. YAE ise bu politik hamlelerin yeni ve kapsamlı bir örneği olan yüksek yargı ile ilgili bir anayasa değişikliğine verilen destektir. Çalışmada bu desteğin meşrulaştırılma biçimleri ve post-Kemâlist paradigmanın buradaki rolü ele alınacaktır.

Anayasa 2010Anayasa değişiklikleriKemalizm+7
Erhan Sandıkçı
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Türk siyasal hayatında sosyal medya ve dijital platformların kullanımı: 2002- 2020 dönemi

Sosyal medya ve dijital platformlar bugün hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır. Basit iletişim, haber alma gibi faaliyetlerden, eğlence amaçlı içeriklerin takibine kadar pek çok amaçla kullanılmakta, gündelik hayatımızın önemli bir kısmını kaplamaktadır. Öyle ki, pandemi ile hemen hemen her alanda hızlanan dijitalleşme neticesinde, sosyal medya ve dijital platformlardan da ziyade, pek çok sosyal, toplumsal aktivite için Metaverse'de buluşacağız. Durum böyle iken, bahse konu araçların ulusal ve uluslararası aktörler tarafından araçsallaştırılması kaçınılmazdır. Özellikle Cambridge Analytica Skandalı ya da son dönemde Rusya-Ukrayna Savaşı gibi örnekler bu yöndeki ihtimallerin ciddiyetini gözler önüne sermektedir. Bu çerçevede, hem Türk dış politikasında hem de iç siyasette, sosyal medya ve dijital platformların, temel hak ve özgürlükler muhafaza edilerek, toplumun nabzını ölçmek, simetrik iletişim ile toplumun sivil ve siyasi kanadı arasında bağ kurmak, algı yönetimi faaliyetlerine girişmek için kullanılabilir. Bu minvalde, yaklaşık 10 yıldır ülkemizdeki siyasi aktörlerin sosyal medya ve dijital platformlara yönelik ilgisi artmıştır. Örneğin, en son 2019 Yerel Seçimlerinde bahse konu platformların, yeni adayların imaj inşa süreçlerinde olumlu rol oynadığı savunulmaktadır. Ayrıca, teknolojinin neredeyse içine doğan genç kuşakların, kısa vadede siyasi karar alma süreçlerinde etkin hale geleceği de düşünülürse, ilgili platformların Türk siyasetindeki ehemmiyeti artacaktır.

Algı yönetimiDijital platformlarHibrit savaş+7
İlknur Şebnem Öztemel
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Darbelerin meşruiyetini sağlama aracı olarak Kemalizm'in hegemonyası: 12 Eylül 1980 örneği

Bu tezin ana amacı 12 Eylül 1980 darbesinin meşruiyetinin sağlanmasında Kemalizm'in hegemonyasının kullanıldığı durumunun açıklanmasıdır. Bu açıklama yapılırken Gramsci'nin hegemonya kavramı kullanılacaktır. Bu amaca varmak için tez çalışması üç bölüm çerçevesinde tasarlanmıştır. Birinci bölümde Gramsci'nin hegemonya kavramı aktarılacaktır. İkinci bölümde Kemalizm, Kemalist hegemonya ve 12 Eylül 1980 darbesi aktarılacaktır. Üçüncü bölümde ise tezin tartışma kısmı yer alacaktır. Kemalizm ve Atatürkçülük Türkiye Cumhuriyeti siyasal hayatı için her zaman gündemde kalmayı başaran, siyaseti ve hatta toplumsal hayatı etkileyen düşünceler bütünleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Tez çalışmasının kapsamında belirlenecek ve doğrulanmaya çalışılacak hipotez ise 12 Eylül 1980 darbesinin meşruiyetinin sağlanması açısından Kemalizm'in hegemonyasının kullanıldığı olacaktır.

12 Eylül 1980 Dönemi12 Eylül müdahalesiAskeri müdahale+5
Semih Nafiz İpek
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Yeni kamu işletmeciliği bağlamında Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği denetiminin değerlendirilmesi: İş Teftiş Kurulu Başkanlığı model önerisi

Bu çalışmada, mal veya hizmet üretim süreçlerinde kullanılan çalışma alanlarını iş sağlığı ve güvenliği kapsamında denetleyerek düzenleyici rol oynayan İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın mevcut denetim sistemini, kamu yönetimi alanında yaşanan değişim ve dönüşüm neticesinde ortaya çıkan "Yeni Kamu İşletmeciliği" yaklaşımının ilkeleri çerçevesinde değerlendirmek ve bu yönde önerilerde bulunmak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin 2007-2017 yılları arasındaki etkinlik düzeyleri "Veri Zarflama Analizi", "Analitik Hiyerarşi Süreci" ve "TOPSIS" yöntemleriyle ölçülerek değerlendirmeler yapılmış; ardından etkin olmayan yılların, etkin olmama nedenleri ve etkin olabilmeleri için girdi veya çıktılar üzerinden hangi değişikliklerin yapılması gerektiği analiz edilmiştir. Böylece kısıtlı kaynaklara sahip olan devletin, iş sağlığı ve güvenliği denetimi işlevini yerine getirirken bu kaynakların dağılımını etkinliği arttıracak şekilde yapması hedeflenmiştir. Yapılan araştırma neticesinde elde edilen bulgular ve sonuçlar değerlendirilerek, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın mevcut denetim sisteminin etkinliğini arttıracak şekilde iyileştirilmesi için yeni model önerisinde bulunulmuştur.

Analitik hiyerarşi süreciDenetimTOPSIS+7
Haci Kutlay
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00