İletişim ve Toplumsal Dönüşüm Anabilim Dalı

Yeni medya ve ideolojik çevirimiçi sosyal ağ topluluklarında uyma davranışı üzerine netnografi çalışması

Günümüz toplumu insan-teknoloji-toplum-iletişim sarmalı nedeniyle insanlık tarihinin belki de en hızlı ve en fazla değişimini son iki yüz yılda yaşamıştır. Topluluk halinde yaşama kültürünün bu kadar içine işlemiş teknolojik hayat olgusu, yaşama, düşünme hatta ölme şekillerimize kadar etkiler hale gelmiştir. Bu çalışmada, teknolojinin etkisi ideoloji kavramının topluluk olgusuna tahakkümünü temel alarak spesifik bir şekilde incelenmiştir. Daha sonra ideolojinin çevrimiçi sosyal ağ gruplarının üzerindeki etkileri çalışılmıştır. Teknolojinin etkisiyle toplum ve insan davranışlarında ortaya çıkan uyum ve karşı çıkma halleri bu çalışmanın amaç parametreleri olmuştur. Metodolojik yapısı Netnografik araştırma yöntemiyle kurgulanmış ve Facebook platformundaki çevrimiçi sosyal ağ grupları araştırmanın spesifik çalışma alanını meydana getirmiştir. Bulgular bölümünde çalışmanın omurgası olan ideolojik Facebook gruplarında uyma davranışı aranırken, uyma davranış şekillerinden biri olan özdeşleştirme kaynaklı uyma davranışının çalışıldığı süreçte çok dikkat çekici bir sonuç ortaya çıkmıştır. Siyasi seçimlerdeki halk kararlarında özdeşleşerek uyma davranışının ne denli etkili olduğu söz konusu gruplardaki gönderilere erişim sayısıyla net şekilde gözlenmiştir. Ancak bu sonucu pekiştirmek ve rasyonel sonuçları eşleştirmek için bir başka sosyal ağ platformu olan YouTube üzerinde minimal ve spesifik bir çalışma, araştırmaya eklenmiştir. Netice olarak daha önce yapılan çalışmalarla birlikte ele alındığında uyma davranışının sosyal hayat ile sanal ortamlarda gözlenme oranının kesinlikle aynı olmadığı sonucunun yanı sıra çok çarpıcı bir sonuç daha ortaya çıkmıştır. Bu sonuca göre 16 Nisan 2017 tarihinde Türkiye'de yapılan Anayasa Değişikliği Halkoylamasına sosyal ağlarda aktif olan bireylerin kullandıkları oyların yönünü özdeşleştirdikleri ünlü isimlerin belirlediği gözlenmiştir. Dolayısıyla ideolojik olarak uyma davranışının seçimler bağlamında özdeşleşme ile gerçekleştiği görülmüştür.