412
Archived Theses
6
DOIs Assigned
1%
DOI Rate
Discipline
Coğrafi bilgi sistemlerinin (CBS) İstanbul belediyelerinde yaygınlığı
This study aims to develop a better understanding of diffusion of Geographic Information System (GIS) within municipalities and examines the infrastructure of İstanbul municipalities and whether they are ready for this technology or not. Moreover, failure and success factors of implementation of GIS have been analyzed in this study.This study has two research methods: The first one comprises interviews with the experts of GIS in Turkey. The second one comprises questionnaires conducted with GIS-related departments of İstanbul municipalities. 39 local municipalities and İstanbul Metropolitan Municipality have participated in this questionnaire. Data collected online from these municipalities have been analyzed by using descriptive statistics, reliability tests, Anova and regression to test the hypotheses and provide the findings.One of the findings is that almost half of the municipalities, which have started to implement GIS, do this without a vision or a plan for the future. Another finding is that GIS is mainly used to perform registration and maintenance functions instead of supporting the decision-making process. Although many of the municipalities accept the superiority of GIS tools over Computer Aided Design (CAD) tools, they are used to employing CAD tools. The main criteria for successful GIS projects are employee, managerial and budget considerations whereas the main problems about GIS projects are employee, budget and data constraints. Finally, there is an optimistic expectation of municipalities regarding the use of GIS in the future.
Adoption factors of electronic health record systems
Today?s rapidly changing regulations, increasing healthcare costs and most importantly, globalization has made health record keeping an important issue. Electronic Health Record systems are on the rise as a crucial and unavoidable way of record keeping for healthcare. However as do other information technology implementations, Electronic Health Records also have their own adoption processes and diffusion factors. The main goal of this study is to define a model to analyze the adoption process of Electronic Health Records systems and to understand its diffusion factors.The results of the study indicate that there are different factors affecting the adoption process of via a literature research and quantitative field survey. The model has been tested and constructs have been grouped under intermediary, dependent and external factors.
Development of a data mining software on higher educational data
The purpose of this study is to develop a software which anlayzes the student data in Bogazici University, creates association rules and makes suggestions to the students about the course selection.The software works on two datasets. The first dataset accepts the grades as they are, so the grade set consists of 8 grades (AA, BA, BB, CB, CC, DC, DD and F). The second dataset groups similar grades and processes them together, so the gradeset consists of 4 grades such as (HIGH(AA-BA),MID(BB-CB,CC),LOW(DC-DD), FAIL(F)).The software consists of two main parts. The first part is the ?Rule Creator Tool?, which analyzes the past data in the Bogazici University database and creates the rules. In rule creating part, the software uses association rules mining algorithm.The second part is the ?User Tool?, which analyzes one student?s past data and finds the rules which are suitable for that student. After finding suitable rules, the software makes suggestions to the students about the course selection.The result of the study shows that the prediction accuracy may be increased about 2 times better than the naïve approach and 1.5 times better than the majority approach. This shows the data is suitable to run association rules mining algorithm.
The effect of game environments and students' computer literacy perceptions on their learning of multimedia design principles and learning environment selection
Although games are typically thought of as a good potential medium for learning, their effectiveness in educational settings has been largely insufficiently studied. This study was conducted on the Faculty of Education students' learning of the ?Principles of Multimedia Design? learning unit in 3 separate learning environments which were traditional, 2D and 3D game-based learning environments to test their effectiveness. The main purposes of this study include: investigating the effect of students' computer literacy perceptions on their achievement and learning environment selection scores in the three environments, identifying effectiveness of environments in students' learning gain, and finding the most suitable environment(s) in terms of learning gains and student preferences.To test these research questions an experimental research design was used. Sixty students were divided into 3 groups , The traditional learning group study the content as 20 students in traditional learning environment, 2D learning group study it as 21 students in 2D game learning environment, and in the 3D game study it as 19 students in 3D game learning environment.As a result of the study it was determined that computer literacy perception does not have any relation with students learning gain or their learning environment selection scores. Moreover, it was determined that all groups made significant learning gains, but none of the learning environments resulted in greater learning gains than the others. Finally the students? preferred learning environment is determined as 2D games learning environment.
Analyzing factors affecting the adoption of cloud computing: A structural equation modeling approach
Cloud computing is a new and upcoming technology in Turkey. It is also a new business model for companies. Companies begin to invest in cloud computing with the expectation that this new technology will improve their business performance and operations. Cloud computing enables companies to buy their technological needs what if it is needed and they only pay for the amount that they used. However, many companies are not so much aware of its advantages and disadvantages clearly. The aim of the study is analyzing factors affecting the adoption of cloud computing and applying structural equation modeling technique. There are many factors that affect the adoption of cloud computing. This study examines previous studies related to cloud computing adoption and presents a new model and new factors according to both literature and expert interviews. In addition, structural equation modeling is applied to analyze interrelationships between the factors in the proposed model. According to study findings, need, on demand service, legislation and regulations, other factors (reliability, virtualization, maintenance, and performance) are have positive direct effects on cloud computing adoption. However, cost has negative direct effect on cloud computing adoption. On demand service, other factors, and security have positive direct effects on cost. Lastly, other factors and legislation and regulations have positive direct effects on security. According to results, the significance of supplier availability on cloud computing adoption and the significance of security on cost are not supported.
A web based multi-criteria decision support system for department selection process of vocational high school students
Education Management Information Systems have been going under direct mutation in Turkey during last decade. In this manner, educational data mining becomes very essential to be discussed with the data gathered by those systems. In this study, a web-based decision support system (WBDSS) is designed with multiple linear regression algorithm for the department selection process of vocational high schools by the help of the individual correlation between 9th level courses and 10th level departmental and common courses of students. The main knowledge discovery sequences of data mining have been applied to the methodology of WBDSS and the system is implemented by the data gathered from Bahçelievler Vocational Trade High School. As a result of the research a combination between E-Okul and WBDSS is found to be remarkable for best implementation and evaluation purposes.
Effects of serious games on team building in a multi-user virtual environment
The aim of this study is measuring the effects of serious game on team building in a multi-user virtual environment. For this purpose serious game Zoom which has been used in real life for team building was adapted into online multi-user virtual environment. 43 people played the game as a group which consists of different number of participants. After comprehensive literature review, a questionnaire which consists of both closed-ended and open-ended questions was prepared in order to measure the effects of serious game on team building in a multi-user virtual environment. Participants declared their ideas about the serious game by filling this questionnaire. The responses to the close-ended questions were analyzed by using The Statistical Package for Social Sciences (SPSS) software, reliabilities were tested by Cronbach?s Alpha analysis and hypotheses were tested by applying Regression and Multiple Regression analysis. In addition to this the responses to the open-ended questions were examined. Analysis of data gathered from close-ended questions shows that physical characteristics of the serious game environment and attitudes of participants toward serious game affect the team building success and these two relations are moderated by personality of the participants. As a result of examination of open-ended questions that participants described the serious game in a multi-user virtual environment as helpful, relevant, on purpose and entertaining. Also they stated that this game and the games similar to this can be used as an alternative to the face-to-face team building games.
Factors affecting the usage of social CRM applications
Improvements on internet changed many things in our lives and social media is one of the important changes that happenED. Today, several people spend significant amount of time on social networking sites. This situation also affected business. Customer relationship management (CRM), which is a quite popular concept in the professional world, strategies of companies started to change and they wanted to adopt new technologies to their existing daily activities with the consumers. This is how Social CRM, another new concept, emerged. In this study, factors affecting social CRM applications usage in Turkey has been researched. Eight potential factors determined by examining the extant literature and the results show that consumers' existing relationship with brand interacted and their privacy and security concerns are the most influential issues for Turkish consumers' social CRM applications usage.
Investigating the instructors' attitudes towards the use of information and communication technologies (ICT) in higher education
The aim of this study is to investigate the instructors' attitudes towards the use of ICT in education and to explore differences in the attitudes between instructors who are grouped according to six demographic variables: age, gender, academic rank, academic discipline, years of teaching experience and location of current occupation. After an extensive review of literature, a web-based online questionnaire was prepared. The questionnaire was sent to 5646 people via e-mail. 302 instructors from twenty one different universities across Turkey have responded to the questionnaire. The response rate to the survey is 5.35%. The responses to the survey were analyzed by using IBM SPSS Statistics version 21 for Windows; reliabilities were tested by Cronbach's Alpha analysis. Independent sample t-test and one-way ANOVA were applied to determine the differences in the attitudes towards the use of ICT in education between instructors who are grouped according to six demographic variables. The findings indicate that the instructors' attitudes towards the use of ICT in education are positive. The findings also show that there is no statistically significant difference between instructors with different demographic characteristics of age, gender, academic rank and location of current occupation in terms of their attitudes towards the use of ICT in education. However, the findings show that there is a statistically significant difference in the attitudes towards ICT between instructors with different years of teaching experience. Limitations and suggestions for future research have been discussed at the end the study.
Evaluating and designing an internal control system for information systems using control self-assessment method
Information systems take its crucial role in the heart of business life today. Most of the business operations are held via information technology. Achievement of business objectives are strictly related with information systems (IS) internal control system in order to create effective and efficient business processes. It is very important for organizations to prevent undesirable events and operate activities effectively and efficiently in achieving business objectives. Fraud events took place in some of reputable organizations and the reasons for these events are concluded to be the lack of risk management and effective internal control system. After these fraudulent events in organizations, frameworks developed to manage risks and reconstruct their internal control systems. Designing an effective risk management and an internal control system is proposed as a solution for more effective and efficient operations. Recently, information systems became very important in operational activities since most of them are done by information technology. This dependency forced organizations to manage risks related with information systems and establish an IS internal control system. Control objectives for minimizing risks, their control practices and test steps of these controls are provided in reference guides. Control objectives are located under the IS processes. Risk and control specialists deal with risks in these processes and controls to minimize them. They are expected to work on making organizations compliant with related laws and regulations as well as internal policies and rules by designing controls. Several information can be found about importance of complying with the standards, frameworks, IS internal control system, control objectives, control practices. However, studies lack the answer for "How" to design internal control system in compliance with related frameworks and standards. This thesis provides an answer for the question of "How to design IS internal control system?" In this study "Control Self-Assessment Method" is proposed as an effective method by mentioning essential critical IS processes. Control Self-Assessment method is selected since it provides a flexible solution which is especially appropriate for designing an internal control system to achieve changing objectives of the companies.
Estimating defaults in organized security lending markets: An empirical study on a default indicator
Security lending is a simple financial transaction that leads to credit risk like every other lending transaction. This thesis aims to analyse the dynamics of the security lending process and lending markets in order to identify the variables that can affect the credit risk arising from lending contracts and supplement the internal rating models commonly used for credit risk management with models that incorporate characteristics of the stock borrowed. Using the data provided by İstanbul Settlement and Custody Bank on the equity lending contracts of Takasbank Securities Lending Market between 2010 and 2012 as well as the data provided by Borsa İstanbul on Equity Market transactions for the same timeframe, we analyse whether stock price volatility, stock returns and the relative liquidity of lending market and equity market affect the defaults of lending contracts. The results of the study show a statistically significant relationship between volatility and the default state of the lending contracts but fail to establish a connection between default states and stock returns or relative liquidity of markets.
Factors affecting expectations and intentions of university students' mobile phone use in educational contexts
The aim of this study is to find the factors affecting expectations and intentions of university students' mobile phone use in educational contexts. According to the literature, Mobile Addiction, Parental Surveillance- Safety/Security, Social Relations, and Mobile Behavior are mainly used terms for defining mobile use. Therefore these variables are tried to be measured to find and estimate their effects on expectations and intentions of university studentsusing mobile phone in educational contexts. 421 university students participated in this study and there were 229 female and 192 male students. For the purpose of examining the mobile behavior and educational expectations and intentions, a questionnaire is prepared and applied to the participants who had to answer all the questions online. Furthermore, responses to close-ended questions are analyzed by using The Statistical Package for Social Sciences(SPSS) software, reliabilities aremeasured by Cronbach's Alpha analysis and hypothesis are examined via using Multiple Regression and Linear Regression analyses and the model is tested with Structural Equation Modeling (SEM) technique. Besides these responses, open-ended questions arealsotaken into consideration. When analyzing data gathered from close-ended questions, it is found that Mobile Addiction, Parental Surveillance, Social Relations and Frequency of Using Mobile Phone Applications are affecting the mobile behavior of the participants in educational contexts. Moreover, as for open-ended questions, participants stated that they use many mobile applications in their learning environment in terms of contacting with friends, watching educational videos, finding course material via internet.
Empirical and simulation based analysis of detailing activities of a pharmaceutical company in Turkey
In this thesis, the impact of detailing activities on prescription behaviour of physicians and their carryover effects are studied using the geographic location based sales and detailing activity data of five products from a leading pharmaceutical company in Turkey. First, the relationship of sales to detailing activities and to activities made in different customer segments are analyzed using a linear regression model. It has been found that a significant relationship exists between total detailing activities and sales for four out of five products. As to the activities made in different customer segments, significant results are observed for only one product. Secondly, the outcomes of the regression are used to develop an agent based model to predict the impact and the carryover effect of detailing activities on different customer segments. The outcomes of the simulation model, when run with the best fitted impact and carryover ratios for the selected regions, reveal 10-15% deviation amongst the actual monthly values and the predicted values.
The technical challenges of cloud computing and their effects on usage
Cloud computing is a computer technology that enable convenient, on demand and pay-as-you-go access to a pool of shared resources. Recently, cloud computing is taken into consideration by the companies that operate in many different sectors. It has an important role in the competition between the companies as it grows and increases the efficiency of companies by providing advantages more than in-house system. However, number of researches and studies about cloud computing is relatively less in Turkey than other countries. A considerable amount of companies are still not eager to adopt the cloud computing because besides advantages it provides, there are also several crucial challenges that are seen as a barrier to use cloud computing. The aim of this study is analyzing the technical challenges of cloud computing and their effects on usage in companies that operate in Turkey. The technical challenges that are analyzed in this study are gathered and classified by studying the related researches. The analysis results examine that whether Information Technology (IT) personnel in Turkey are aware of these challenges and these challenges affect the usage of cloud computing within their organization. According to the findings, the challenges about cloud applications and cloud migration negatively affect the usage of cloud computing while the challenges about privacy and security, account control, cloud structure, virtualization, monitoring, Internet connection and SLA do not affect the usage of cloud computing in negative way.
Significant and relevant factors that can affect the sustainability of mobile learning
Educational leaders are concerned about whether m-learning initiatives can address current educational needs and intent of m-learning, have potential to be adopted by users, maintain a certain condition indefinitely or make progress and adapt to possible changes or not. This study aims to facilitate and promote future empirical research with not only specifying the current status of m-learning, but also investigating and improving factors affecting m-learning sustainability. The literature was reviewed about current sustainability factors, educational needs, adoption, success factors, limitations and challenges, and potential changes and risk of mobile learning projects. The following critical sustainability issues were identified and discussed: technological, developmental, pedagogical, assessment, psychological, social, legal & ethical, organizational & institutional and financial issues. In addition to literature, investigations were made in order to obtain additional sustainability factors. One investigation was based on formal interviews conducted with 11 heads of distance education centers and lecturers from seven universities. Another investigation was made for understanding the significance of these factors on m-learning sustainability. This investigation was based on a survey research conducted with lecturers and students from universities which have m-learning facilities and m-learning staff from management, system and support, content development and design, and assessment units. The results were evaluated and analyzed, and a conceptual model for m-learning sustainability was developed. The paper concludes that it was observed that some m-learning sustainability factors are critically important and many m-learning initiatives disregard these factors. The study may provide guidelines to m-learning initiatives for a sustainable mobile learning.
A Decision support system for inventory management of information technology spare parts
Rising operational costs have become a major issue in developing countries, causing many leading information technology (IT) companies to focus on inventory optimization. This thesis research concentrates on inventory policy optimization and decision making process. We develop a decision support system (DSS) that provides an optimal control of IT spare part inventory to minimize the total cost. The system supports a continuous review (Q, r) inventory policy and a periodic review (S, s) inventory policy options for managing the spare parts inventory. The DSS includes a forecast model to estimate the failure rates of different device types purchased in different time periods. It is also enhanced by a simulation environment which evaluates different inventory management scenarios and choses the optimum one. Next, the DSS is applied to a real system and optimum inventory management scenario is determined according to the cost and service performances. Experimental design analysis is performed to measure the sensitivity of optimal total cost with respect to input parameters such as inventory holding cost, part order cost and penalties. The DSS provides an efficient, effective and flexible decision making environment for the optimal control of IT spare parts.
A privacy paradox: The power of technological surveillance and its effect on information technology usage behavior
Thanks to developing technologies, reaching information has become easier and the big data concept started to be used in various fields. Today, almost all of the technologies which are used widely, such as the internet, mobile phones, computers and smart TVs, are capable of collecting and storing data. The data gathering activity is a routine process for almost all private companies and governments, which can result in incidents of exploitation and misuse. Moreover, some sociological impacts, which include self-censorship and changing perceptions, are considered one of the results of increasing information privacy concerns. The aim of this thesis is to contribute to the literature by investigating the multidimensionality of information privacy concerns. For this purpose, a survey was conducted with 641 participants to measure the relationship between information privacy concerns with regard to news, regulations, user agreements, public beliefs and perceptions. Additionally, the association between information technology (IT) usage behavior and the dimensions of the information privacy concerns are examined. According to the analysis of survey data, demographic differences are important in terms of privacy concerns. News and regulations are highly associated with privacy concerns, but security perception is only related to the data collection dimension. Another finding of the research is that there is not a significant relationship between the information privacy concerns and IT usage behavior, except general IT tools.
Sınır ötesi e-ticarette tüketicilerin bilgi teknolojileri kullanımının ve web sitesi hizmet kalitesinin yeniden satın alma niyetine etkisinde tüketici bilgilendirmenin aracılık rolü
Sınır ötesi e-ticaret, global bazda faaliyet gösteren elektronik pazaryerleri veya uluslararası müşterileri hedefleyen firmaların kendi kurdukları e-ticaret sitelerini kullanarak gerçekleştirilen, coğrafi konuma göre farklılık gösteren, klasik e-ticarete nazaran daha uzun lojistik sürelerine sahip ve gümrük denetimi zorunluluğu olan e-ticaret türü olarak tanımlanabilir. Bu tanımlamadan hareketle sınır ötesi e-ticarette hizmet kalitesi, bilgi teknoloji kullanımı ve tüketici bilgilendirmenin önemli unsurlar olduğu düşünülmektedir. Gelişen ekonomik trendler arasında büyüme sağlayan e-ticaret, yıllarca faaliyet göstermek ve karlılığını artırmak isteyen firmalar açısından yeni müşteri kazanmak ve mevcut müşterileri ile ilişkilerini devam ettirmek açısından önemlidir. Bu sebeple yeniden satın alma niyetini etkileyen söz konusu unsurları sınır ötesi e-ticaret firmalarının dikkate alması gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışmada, sınır ötesi e-ticaret kavramı ve sınır ötesi e-ticarette karşılaşılan sorunlar, sınır ötesi e-ticarette yeniden satın alma niyetiyle ilişkili olduğu düşünülen tüketici bilgi teknoloji kullanımı ve web sitesi hizmet kalitesi kavramalarının sınır ötesi e-ticaretteki önemi açıklanmaktadır. Bu amaçla sınır ötesi e-ticaret alışverişi yapan katılımcılar üzerinde anket ile veri toplanmış, elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modellemesi yöntemi ile analiz edilmiştir. Analizler ışığında, Tüketici Bilgi Teknolojileri Kullanımı ile Tüketici Bilgilendirme arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı, Web Site Kullanım Kolaylığı ile Yeniden Satın Alma Niyeti arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu ve Tüketici Bilgilendirme ile Yeniden Satın Alma Niyeti arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca Tüketici Bilgi Teknoloji Kullanımı ile Yeniden Satın Alma Niyeti arasında Tüketici Bilgilendirmenin aracılık ilişkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Sınır ötesi e-ticaret, Tüketici BT (Bilgi Teknolojileri) kullanımı, Web site hizmet kalitesi, Tüketici bilgilendirme, Yeniden satın alma niyeti
Yükseköğretimde dijital dönüşüm ve çalışma hayatına etkileri: Konya'daki devlet üniversiteleri üzerine karşılaştırmalı bir analiz
Toplumsal dönüşüm aşamalarında gerçekleşen süreçler, bir önceki dönemlerin izlerini taşıyarak o dönemin alt yapıları üzerine şekillenmiştir. Bu süreçlerde gerçekleşen teknolojik gelişmeler ve değişimler insanların ihtiyaçlarını kolaylaştırmayı amaçlamıştır. Teknolojinin hızlı bir şekilde değişerek gelişmesi, insan hayatında önemli bir yere gelmiştir. Toplumların gelişmişlik düzeyleri bilgiye sahip olmak ve bilgi teknolojilerini etkili kullanmak ile doğrudan ilişkilidir. Tarım ve sanayi toplumundan sonra ortaya çıkan bilgi toplumunu bilgisayarın icadı ve bilgi paylaşımı temsil etmektedir. Teknoloji her alanı etkisi altına aldığı gibi yükseköğretim alanını da etkisi altına almıştır. Yükseköğretim kurumları, toplumların nitelikli düzeyde insan gücü ihtiyacını karşılamak, bilimsel araştırmalar yapmak, kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlamak gibi görevleri bulunmaktadır. Yükseköğretimde teknolojinin etkin kullanımının önemi gittikçe artmıştır. Bunun sonucunda öğretme, öğrenme ve çalışma süreçleri açısından gerekli entegrasyonun sağlanması gereklilik haline gelmiştir. Toplumlar arası geçiş sürecinde çalışma hayatını etkileyen teknolojik gelişmeler, bilgi toplumuyla birlikte meslek ve görev tanımlarını değiştirmiştir. Yaşanan bu gelişmelerin sonucunda bazı iş alanlarının ortadan kalkacağı ve yeni iş kollarının ortaya çıkacağı öngörülmektedir. Bu çalışmada, öncelikle toplumsal dönüşüm aşamaları ile birlikte ortaya çıkan gelişim süreci ve bilgi toplumuna geçiş süreçleri ele alınmış; daha sonra dijital dönüşüm hakkında bilgi verilmiştir. Ardından, yükseköğretim kavramı ve tarihçesi, çalışma ve meslek kavramları, dijital dönüşüm sürecinde çalışma hayatı geniş bir şekilde incelenmiş; daha sonra yükseköğretimde dijital dönüşümün çalışma hayatına etkilerine odaklanılmıştır. Akabinde Konya'daki Devlet Üniversitelerinde görev yapan idari personelden 520 kişiye dijital dönüşümün çalışma hayatına etkileri üzerine anket uygulanmış elde edilen verileri SPSS programında analiz ve değerlendirme yapılarak çözümlenmiştir.
Bilgi teknolojileri yeterliliği ve E-devlet hizmet kalitesi ilişkisi
Bilgi teknolojilerinde yaşanan hızlı değişim ve dönüşüm süreci bireyleri, toplumları ve devletleri de etkilemiştir. Bireylerin istek ve beklentileri artmış toplumsal yapıda değişimler yaşanmıştır. Devletler bu istek ve beklentileri karşılayabilmek için teknolojik gelişmeleri yakından takip etmiş ve hizmet araçlarında dönüşümler yapmıştır. Bu dönüşümlerin en önemlisi e-devlet olmuştur. Devletin sağladığı hizmetler tek bir adres üzerinde toplanmıştır. E-devlet vatandaşların hizmetlere hızlı, güvenilir, şeffaf ve ücretsiz ulaşmasına olanak sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı vatandaşların bilgi teknolojileri yeterliliğinin e-devlet hizmet kalitesine etkisini ölçmektir. Araştırmanın ilk 2 bölümünde bilgi teknolojilerinde yaşanan gelişmeler, e-devlet ve hizmet kalitesi kavramları incelenmiştir. Son bölümde ise vatandaşların bilgi teknolojileri kullanımı ve yeterliliğinin e-devlet hizmet kalitesi üzerine etkisinin inceleyen nicel bir araştırma yapılmıştır. Konya ilinde ikamet eden 405 vatandaş üzerinde yapılan araştırma sonuçlarına göre vatandaşların bilgi teknolojileri yeterliliği ve e-devlet hizmet kalitesi algıları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Akademisyenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumlarının değerlendirilmesi: Necmettin Erbakan Üniversitesi örneği
Yaşanan teknolojik gelişmeler bilgiye erişimin de hızlı ve kolay olmasını sağlamaktadır. İnsanlar da sürekli gelişen ve değişmekte olan bilgiye uyum sağlamakta ve kendini devamlı geliştirmek zorunda kalmaktadır. Bilgilerini daima güncelleyerek yeni bilgiler öğrenmekte, bilginin hızlı değişimi karşısında var olan bilgilerinin yerine yenilerini eklemektedir. Teknolojik gelişmelerin ve bilgiye erişim bu denli hızlı yaşandığı günümüzde eğitimciler de öğrenme ve öğretim süreçlerini değiştirmek durumunda kalmaktadır. Bunun sonucunda teknoloji eğitim sürecinin ayrılmaz bir parçası olmaktadır. Bu süreçte uzaktan eğitim modeli daha fazla tercih edilmeye başlamıştır. Bu araştırmada da Necmettin Erbakan Üniversitesi akademik personelinin uzaktan eğitime yönelik tutumlarının neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca araştırmada, Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde görev yapan akademisyenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumlarının cinsiyet, yaş, kıdem, çalıştıkları birim, eğitim düzeyleri, branş vb. değişkenler bakımından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Araştırmada, yöntem olarak betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veriler Ağır (2007) tarafından geliştirilen "Uzaktan Eğitim Tutum Ölçeği" ile elde edilmiştir. Araştırma, örneklemini Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde görev yapan farklı birimdeki 348 akademisyenden oluşturulmuştur. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama değerler, t-testi ve anova kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde görev yapan akademisyenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumlarının ortalamanın üzerinde olumlu bir tutuma sahip olduğu tespit edilmiştir. Yapılan fark testleri analizleri sonucunda demografik değişkenlerden yalnızca kurumda çalışma süresi değişkeni açısından anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır.
E-öğrenme projelerinde açık kaynak kodlu mesajlaşma servisleri ile oyunlaştırma tekniklerinin kullanımı: Örnek uygulama
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil öğrenmeyi amaçlayan öğrencilerin dijital oyunlar ve yarışmalar vesilesi ile kelime öğrenimine katkısının belirlenmesidir. Araştırmanın örneklemini birtakım dil öğrenim kursu ve topluluğu üyeleri oluşturacaktır. Araştırma, veri analizine dayalı bir çalışmadır. Araştırmanın verileri, dijital oyunlar ve yarışmalardan elde edilen sonuçlar üzerinden hesaplanarak elde edilecektir. Veriler değerlendirildiğinde öğrencilerin en çok hangi tip dijital öğrenme aracını benimsedikleri, hangi araçların onlar üzerindeki etkilerinin daha olumlu yönde olduğuna dair kümülatif bir veriye ulaşmak amaçlanmaktadır. Hızla gelişen teknoloji ile oyunlara daha çok akıllı telefonlardan eriştiklerini belirten öğrencilerin çoğu, dijital oyunların kelime öğrenimine ve iletişime katkı sağladığı konusunda olumlu görüş bildirmiştir. Bundan yola çıkarak; dijital ortamdaki dil öğreniminin hangi yollarla daha iyi gerçekleştirilebileceği, oyunlaştırmanın bu yollar üzerindeki etkileri gibi birtakım hususların araştırılmasında karar kılınmıştır.
COVID-19 pandemi sürecinin e-ticaret üzerindeki etkileri
COVID-19 salgını, dünya genelinde büyük bir sağlık krizi ve ekonomik zorluklara yol açmıştır. Salgın sürecinde alınan tedbirler, geleneksel perakende sektörünü olumsuz etkilemiş ve e-ticaretin önemi ve yaygınlığı artmıştır. Çalışmada, pandemi döneminde e-ticaretin nasıl bir dönüşüm süreci yaşadığı, tüketici alışkanlıklarında meydana gelen değişiklikler, işletmelerin e-ticaret stratejilerindeki dönüşümler ve pazar dinamikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çeşitli kaynaklardan elde edilen verilerin analizi yoluyla gerçekleştirilen bu çalışmada pandemi döneminde tüketicilerin alışveriş tercihleri, online satın alma davranışları ve e-ticarete yönelik talepte artışın incelenmesiyle tüketici davranışlarına odaklanılmıştır. İşletmelerin pandemi dönemindeki zorluklarını ele alarak, e-ticaretin işletme stratejilerine nasıl entegre edildiği ve bu dönemdeki fırsatların nasıl değerlendirildiği araştırılmıştır. Pandemi dönemiyle birlikte e-ticaretin öneminin arttığı ve tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarında köklü değişimler olduğu sonucuna varılmıştır. İşletmeler, pandemi döneminde e-ticaretin sunduğu fırsatları değerlendirerek, dijital altyapı, lojistik yönetimi ve güvenlik gibi alanlarda iyileştirmeler yapmışlardır. Bu çalışma, pandemi döneminin ardından e-ticaretin gelecekteki potansiyelini değerlendirerek, işletmelere rehberlik etmeyi hedeflemektedir.
Analyzing factors that influence customer decision on buying second-hand products from online platforms
The increasing use of online mobile applications and websites for shopping, coupled with the rising popularity of second-hand product consumption, has transformed the way consumers engage in retail transactions. This master's thesis investigates the motivations and factors influencing individuals' participation in online second-hand shopping. Based on existing scholarly literature, the impact of users' internet habits and e-commerce use on their engagement in second-hand shopping are examined. Factors obtained as a result of literature review and thought to be effective on people's second hand shopping behaviors are determined as technical convenience of platform, personal choices of users, trust in the product and the vendor, situational factors including physical environments and temporal considerations, users' environmental awareness, hygiene-related issues, and social environment of user. The research methodology encompasses data collection, preprocessing, and creating a predictive model to predict user behaviour on online second-hand shopping decision. Models were trained using various machine learning methods such as Logistic Regression, Decision Tree Algorithm, Random Forest Algorithm, Xgboost Algorithm and Artificial Neural Networks. At the end of the study, it is emphasized that the technical features of the application used and location-based price changes have a decisive effect on user behavior. The findings provide insights into influential features affecting usage habits and offer recommendations for future research. Overall, this study contributes to understanding the complex dynamics of online second-hand shopping and provides valuable insights for both researchers and practitioners in the field of e-commerce and consumer behavior.
Rezervasyona gelmeyen yolcu oranının tahminlenmesi: Türkiye'deki bir havayolu şirketi üzerine araştırma
Bu araştırma, sivil havacılık sektöründe bir uçuş için uçuşa gelmeme oranlarını en iyi tahmin eden modeli araştırmayı amaçlamaktadır. Uçuşlardaki rezervasyona gelmeme sayılarını tahmin etmek, havayollarının etkili operasyonel planlaması ve gelir yönetimi açısından çok önemlidir. Boş koltukları en aza indirip geliri en üst düzeye çıkararak havayollarının uçuş kapasitelerini daha verimli yönetmesine olanak tanır. Uçulan bölge, planlanan saat, sezon, haftanın günü (Pazartesi, Salı vb.), yılın ilk yarısı (ilk altı ay) veya ikinci yarısı (son altı ay), ay, kalkış ve varış noktasına göre resmî tatillerin yakınlığı, uçuş süresi ve önceki uçuşlardaki ortalama rezervasyonun kullanılmama oranları dahil olmak üzere bilet verilerinden özellikler oluşturulmuştur. Çalışmada Sinir Ağları, Karar Ağaçları, Rastgele Orman, Bagging, Ada Boost, Gradient Boosting, Extreme Gradient Boost, olmak üzere yedi sınıflandırma modeli kullanılmıştır. Karşılaştırma için MAE (Mean absolute error), MSE (Mean squared error), Root Mean square error (Mean square error), R-square error (R2) and Max error değerleri hesaplanıp karşılaştırılmıştır. Modeller arasında en düşük performans puanını Karar Ağacı alırken, en yüksek performansı Gradient Boosting almıştır. Önceki çalışmalardan farklı olarak geçmiş bir aylık no-show ortalamalarının, gelecekteki uçuşların no-show oranlarını tahmin etmede en güçlü değişken olduğu gözlemlenmiştir. Bu bulgular daha önce yapılan araştırmalar ışığında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler:No-show, Havayolu Endüstrisi, Sivil Havacılık, Veri Analitiği, Regresyon
Consumer engagement on instagram: The relationship between users' engagement motivators, behaviors and personality traits
With the advancement of online technology, social networking sites (SNSs) have become increasingly important in marketing. Brands focus on consumer brand engagement (CBE) to grow their consumer base, especially on Instagram. This study examined the main motivators that drive consumers to engage with brands on Instagram and analyzed their impact on engagement behaviors including consumption, contribution, and creation. It also explored the relationship between users' engagement motivators, behaviors, and personality traits. Consumers' Online Brand-Related Activities (COBRAs), Big Five Inventory (BFI), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), and motivational scales were used as measurement tools. As a result of factor analysis, engagement motivators were grouped under six factors: brand affinity, self-image expression, entertainment, social interaction, reward, and convenience. Regression analysis showed that self-image expression and social interaction influenced all engagement behaviors. It was observed that brand affinity was a determinant of only consumption, while reward was a determinant of only creation. Finally, convenience has a negative impact only on contribution, whereas entertainment has a positive influence only on contribution. People with higher extroversion engage in all engagement behaviors. Besides, agreeableness is only related to consumption, whereas neuroticism is negatively correlated with contribution and creation.
Optimization of call center performance by call prediction using various machine learning methods
In recent years, when a problem is formulated as a prediction problem, literature offers various methodologies of ML and non-ML solutions. Thus prediction problems are highly studied, and especially in service systems comparative studies are suggested to find optimal solutions. In this study, the aim is to tidy up the existing recent literature about prediction problems in various fields and to utilise this literature to come up with a three option comparative study. A systematic literature review process has been followed, with 997 articles included into the process combined from queries from ScienceDirect, Scopus and Web of Science. Through elimination, 24 of them are fully analyzed. The results indicate that formulating the prediction as a classifier problem, which enables usage of XGBoost, Bayesian Classifier, regression etc. provides need for labeled data, and provides computational ease, whereas it can be less accurate, compared to deep learning solutions. Deep learning solutions are however "blackbox" as in in any field, literature cannot fully identify each iteration that has been recorded. Finally, literature suggests combining into hybrid solutions, as in using non-ML and ML solutions together, for example heuristic rulesets and deep learning to obtain a better fit.
Essays on using information systems for social progress: Agent-based models for a better world
Poverty and inequality continue to be a cause of suffering in global scale, hampering inclusive growth. In this dissertation, we present two essays, which utilises agent-based modelling, to examine two different methods for alleviation of poverty and inequality, namely giving and lending. First essay builds a simple economy model in which only transaction is money transfer between agents, in a macro level approach. It simulates compulsory giving, taxation, and voluntary giving, almsgiving (zakat), both separately and simultaneously, to measure their effectiveness in inequality reduction. Results of experiments with different rates and recipient groups demonstrate that they are both effective at decreasing nonuniformity in wealth distribution, and can substitute each other. Giving a portion of wealth (zakat) reduces inequality in random selection of recipients as well. In specific conditions, if share of wealth given as alms exceeds some critical values, inequality is observed to raise again. Second essay focuses on lending with a micro level approach and models automated relending mechanism in peer-to-peer (P2P) microlending platforms. It aims to find the selection criteria of projects to loan, that enables relatively better resource utilisation. Results show that in conditions of loan default or full funding of projects, criterion of previous experience of entrepreneurs provides better effectiveness in resource utilisation, whereas in equal but partial funding of projects with no loan default, criteria of less additional fund needed or shorter time to expiration of the campaign achieve better utilisation.
Açiklanabilir tavsiye sistemleri
Recommender systems generally produce successful recommendations using rating data. However, recommendation systems that rely solely on rating data cannot capture users' feelings and thoughts in detail, so they may exhibit limited performance in some cases. To overcome this limitation, the use of textual data, especially user reviews, in recommender systems provides greater insight into individual preferences and sentiments. In this way, the accuracy and level of personalization of recommendations can be significantly increased. Explainability of recommender systems is another critical issue. Explaining the decision-making mechanism and the reasoning behind recommendations enhances the fairness and transparency of these systems, which increases trust in the system and helps reveal any biases that may be present in the system. This study introduces a novel recommendation algorithm built on user-generated comments. Language models determine the similarity between users' comments. Instead of relying on explicit user ratings, sentiment scores derived from these comments reflect users' opinions about products. Recommendations for the target user are generated by leveraging the sentiment scores of the most similar users. Ten different language models are employed to calculate similarity scores, and their performances are evaluated based on recommendation accuracy. We selected Sentence-BERT (SBERT), the best-performing language model, to calculate similarity scores for our algorithm. Using the attention mechanisms of text representation models and the SHAP method, the system provides reasons behind each recommendation, resulting in an explainable recommendation system.
BİLGİ YÖNETİMİ VE YAPAY ZEKA ALANLARI ARASINDAKİ BİLGİ VE TEKNOLOJİ YAKINSAMASININ ÖNGÖRÜLMESİ
Bu çalışmanın temel amacı, bilgi yönetimi ve yapay zekâ alanları arasındaki bilgi ve teknoloji yakınsamasını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 2015-2021 yılları arasındaki bilimsel yayın ve patent verileri kullanılmıştır. Ağ analizi yöntemiyle alanların mevcut ilişkisi analiz edilmiştir. Bağlantı tahmin yöntemi kullanılarak alanlar arasında potansiyel olarak bağlantı oluşması beklenen bilgi ve teknoloji alanları belirlenmiştir. Son olarak topluluk tespiti ve konu modelleme yöntemleri kullanılarak öngörülen bilgi ve teknoloji yakınsamasının alanları tespit edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen bulgular makine öğrenmesi ve sinir ağları gibi alanlarda geliştirilen yöntem ve tekniklerin yeni bilgilerin keşfedilmesinde yoğun olarak kullanıldığını göstermektedir. Bu bağlamda önümüzdeki dönemde bilginin daha iyi yönetilmesi, daha anlamlı hale getirilmesi ve etkili bir şekilde kullanılması için bilgi grafiği ve ontoloji gibi semantik web kavramları ön planı çıkmaktadır. Bu kavramlar göz önünde bulundurulduğunda yapay zekâ yöntem ve tekniklerinin sağlık alanında ilaç ve tedavi öneri sistemlerinde kullanılmasına olanak sağlayabileceği beklenmektedir. Bunun yanında olası teknoloji yakınsama alanlarına ilişkin bulgular endüstriyel sistemlerden elde edilen bilgilerin yapay zekâ yöntem ve teknikleri ile incelenmesinin verimliliği artırmak için yaygın olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Bir tekstil fabrikasının elektrik tüketim değerlerinin derin öğrenme ile tahminlenmesi
Endüstriyel süreçlerin devamlılığını sağlayan en önemli kaynaklardan biri elektrik enerjisidir. Elektrik enerjisinin oldukça maliyetli bir kaynak olması nedeniyle tüketiminin en aza indirilmesi işletmeler için önemli bir husustur. İşletmelerin üretim süreçlerinde tüketilen kaynak değerlerinin tahmin edilebilmesi ile maliyetlerin azaltılması sağlanabilmektedir. Son dönemlerde, Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme kavramları, herhangi bir alanda gelecek tahmini için kullanılan güçlü Yapay Zekâ alt alanlarıdır. Bu nedenle bu tez çalışmasında, tekstil endüstrisi makinelerinin bekleme durumunda aşırı kaynak tüketimini önlemek amacıyla Derin Öğrenme destekli bir elektrik tahmin modeli tasarlanmıştır. Bu yöntem, Uzun-Kısa Süreli Bellek (LSTM) ve kayan pencere tekniği sayesinde tekstil makinelerindeki elektrik tüketiminin dinamik eşik değerlerini tahminlemektedir. LSTM modeli kullanılarak elde edilen elektrik eşik değerleri, Tekrarlayan Sinir Ağları (RNN) ve Kapılı Tekrarlayan Birimler (GRU) gibi diğer Derin Öğrenme yöntemlerinin yanı sıra geleneksel bir yöntem olan Otomatik Regresif Entegre Hareketli Ortalama (ARIMA) ile karşılaştırılmış, elde edilen sonuçların gerçek zamanlı elektrik tüketim verilerine ne kadar yaklaştığı analiz edilmiştir. Bu tez çalışmasında geliştirilen model, elektrik tüketim seviyelerini başarılı bir şekilde tahmin etmekte, tüketim seviyeleri eşiğe ulaştığında Programlanabilir Mantık Denetleyicisi (PLC) ünitesine durma sinyali göndermekte ve bu sayede aşırı kaynak tüketimini engellemektedir.
Otel işletmelerine yönelik müşteri memnuniyetsizliğinin çevrimiçi müşteri yorumları aracılığı ile incelenmesi
Bu araştırmada müşteri memnuniyetsizliğine odaklanılarak, olumsuz ifadeler içeren online müşteri yorumlarının otellerin puanlandırılmasına etkisinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, yorumlara yön veren duygu ve düşüncelerin ortaya konarak tüketicilerin puanlamasında olumsuz etki eden öncelikli faktörlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma verilerinin analiz sürecinde veri madenciliği tekniklerinden karar ağacı yöntemi kullanılmıştır. Ardından, bulgular regresyon analizi bulguları ile karşılaştırılmıştır. Araştırmada analize dahil edilen veriler Muğla ilinde yer alan 139 tane 4 ve 5 yıldızlı otel için yapılan Google yorumlarından çıkarılmış Google etiketleri ve yorumlara ilişkin sayısal verilerdir. Araştırma sonucunda müşteri memnuniyetsizliğinde puanlamaya en çok etki eden öncelikli faktörlerin temizlik, oda ve yemek olduğu belirlenmiştir.
E-pazaryerlerinde ürünlere yönelik kullanıcı değerlendirmelerinin inandırıcılığının makine öğrenimi ile tahminlenmesi
Gelişen teknolojiler ile online alışveriş platformlarının kullanımı oldukça artış göstermiştir. Bu platformların geniş bir kullanıcı yelpazesine sahip olması platformların etkileyici gücünü artırmaktadır. Dolayısıyla bu platformlarda kullanıcıların yaptığı değerlendirmelerin inandırıcılıkları da bu ürünleri satın almayı düşünen kullanıcıların fikirlerini etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın genel amacı, çevrimiçi değerlendirmelerin inandırıcılık değerlerini saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda Mayıs 2023 - Ocak 2024 yılları arasında erişilen çevrimiçi değerlendirmeler toplanmıştır. Toplanan veriler üzerinde duygu analizi uygulanmış ve her değerlendirmenin duygu sınıfı belirlenmiştir. Makine öğrenimi modelleri karşılaştırılmış ve elde edilen verilerle uygun model eğitilmiştir. Eğitilen modelin tahmin başarısı test edilmiş ve çevreci ürünler üzerinde tahminleme yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular, çevrimiçi değerlendirmeye ait duygu sınıfının inandırıcılık üzerindeki etkilerini göstermektedir. Çevrecilik durumuna dair yapılan analizlerde ise çevrecilik durumunun inandırıcılık üzerinde bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Çevrecilik durumuna göre ürünler bazında yapılan analizler ise inandırıcılık endeksi üzerinde anlamlı farklılıklar olduğunu göstermektedir.
Kalp hastalığı tahmininde makine öğrenmesi algoritmalarının performans karşılaştırması : Türkiye'den bir uygulama
Son yıllarda iletişim ve bilgi teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, büyük veri analitiğini sağlık hizmetlerinde stratejik bir bileşen haline getirmiş; bu ilerlemeler, hastalıkların erken tanısı ve risk sınıflandırmasında makine öğrenmesi ve yapay zeka temelli yaklaşımların daha sistematik biçimde kullanılmasını mümkün kılmıştır. Makine öğrenmesi algoritmaları; genetik, yaşam tarzı, klinik ve demografik göstergeler gibi çok boyutlu, karmaşık veri yapılarından anlamlı örüntüler çıkararak hastalık riskinin belirlenmesinde yüksek başarı oranları sunmaktadır. Literatürde özellikle hazır, standartlaştırılmış veri setleri üzerinde gerçekleştirilen çalışmaların yoğun olduğu görülmekle birlikte, bu veri setleri her zaman gerçek klinik koşulların çeşitliliğini ve heterojenliğini tam olarak yansıtamamaktadır. Bu bağlamda, hazır veri setleriyle yapılan araştırmalarla metodolojik açıdan örtüşen ancak yerel ve gerçek hasta verilerinin kullanılması bakımından literatüre özgün katkı sunan çalışmaların önemi giderek artmaktadır. Bu çalışmada, Denizli'deki bir özel hastanenin kardiyoloji kliniğine 2019–2024 yılları arasında başvuran hastalara ait elektronik tıbbi kayıtlardan elde edilen veri seti kullanılarak kalp hastalığı riskini öngörmede en başarılı makine öğrenmesi modelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada eksik veri probleminin model performansı üzerindeki etkisini incelemek üzere dört farklı senaryo tanımlanmış ve çeşitli eksik veri işleme stratejileri uygulanmıştır. Elde edilen modeller doğruluk, kesinlik, duyarlılık ve F1 skoru gibi performans ölçütleri açısından kapsamlı bir biçimde değerlendirilmiştir. Bulgular, gerçek klinik veriyi temel alan makine öğrenmesi modellerinin, kardiyovasküler risk tahmininde karar destek mekanizmalarına katkı sağlayarak erken tanı süreçlerini güçlendirebileceğini ve bireyselleştirilmiş tedavi planlamasını destekleyebileceğini ortaya koymaktadır.
Genetik algoritma kullanarak hisse senedi portföy optimizasyonu: BİST - 30'da bir uygulama
Portföy optimizasyon problemi, Markowitz'in ortaya koyduğu modern portföy teorisi çalışmalarından bu yana finans mühendisliğinin ilgi alanlarından biri olmuştur. En iyi portföyü oluşturabilmek için portföyde yer alan hisse senetlerinin getiri ve risk ilişkisine bakılarak portföy seçim işlemi gerçekleştirilmektedir. Portföy yöneticisinin amacı, minimum risk ve maksimum getiriyi sağlayacak etkin bir portföyü oluşturmaktır. Bu amaçla yeni modeller ve bilgisayar teknolojileri artan bir hızla gelişmektedir. Genetik algoritmalar doğal seçim prensiplerine dayanan stokastik algoritma ailesindendir. Bu çalışmada BIST 30 hisse senetlerinin 2004-2013 dönemleri arasında aylık kapanış fiyatları verisi kullanılmıştır. Markowitz ortalama varyans modeli ile hedef programlama ve çok amaçlı genetik algoritma yöntemleri uygulanarak 8 farklı getiri-risk seviyesinde portföyler oluşturulmuştur. Portföyün seçim işleminde yararlanılan parametrik bir istatistiki ölçü birimi olan değişim katsayısı kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar itibari ile en iyi portföyün genetik algoritma için 7 noluportföy ve bu portföyün 5 adet hisse senedinden, kuadratik hedef programlama için en iyi portföyün 4 nolu portföy ve bu portföyün 8 adet hisse senedinden oluştuğu belirlenmiştir. Optimizasyon teknikleri açısından kıyaslama yapıldığında kuadratik hedef programlamanın genetik algoritmadan daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.
İşletmelerde kurumsal kaynak planlaması sistemlerinin kabulü ve kullanımının genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeline göre değerlendirilmesi
İşletmelerin faaliyetlerini daha etkin bir şekilde devam ettirebilmeleri ve küresel rekabette yerlerini koruyabilmeleri, bilgi tabanlı teknolojilere yatırım yapmaları yani yönetim ve imalat süreçlerinde bilişim sistemlerini kullanmalarından geçmektedir. Bu açıdan bakıldığında Kurumsal Kaynak Planlaması sistemleri önemli bir işletme yatırımıdır. Bu nedenle sadece büyük ölçekli işletmeler değil küçük ve orta ölçekli işletmeler de Kurumsal Kaynak Planlama sistemine (KKP) geçişi tercih etmektedir. Tercih edilen Kurumsal Kaynak Planlama sisteminin yeni teknoloji olması nedeniyle, işletme çalışanları tarafından kabulü birçok değişken tarafından etkilenmektedir. "İşletmelerde Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerinin Kabulü ve Kullanımının Genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeline Göre Değerlendirilmesi" konulu bu tez çalışmasında, Kurumsal Kaynak Planlama sistemlerinin çalışanlar tarafından kabulünün başarıya ulaşmasında etkili olan değişkenler teknoloji kabul modeli çerçevesinde ele alınmış ve bu değişkenlerin sistem kullanımı üzerindeki etki derecelerinin ölçümleneceği bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan model hipotezlerle test edilmiştir. Yapılan çalışma sonucu elde edilen bulgular, KKP sistemlerinin kullanım kolaylığı ve fayda algısının kullanıcıların bu sistemleri kabulü ve kullanma niyeti üzerinde etkili olan önemli değişkenler olduğunu göstermektedir. Bunun yanında yönetim desteği de projenin başarıyla sonuçlanmasında en önemli konulardan bir tanesidir. Anahtar Kelimeler: Kurumsal Kaynak Planlama, Teknoloji Kabul Modeli, Teknoloji Kabul Modeli2.
Bulanık veri zarflama analizi ile kömür işletmelerinin etkinlik skorlarının incelenmesi
Gelişen ekonomi, sanayileşme ve nüfus artışı ile ülkemizin enerjiye olan talebi her geçen yıl artmaktadır. Ülkemiz mevcut üretim kapasitesinde yerli enerji kaynakları ile artan enerji talebini karşılamakta zorluk çekmekte olup enerji kaynaklarının ithalatına başvurmaktadır. Elektrik üretiminde en fazla kullanılan yakıtın kömür olduğu ve ülkemizin linyit rezervleri açısından zengin olduğu düşünüldüğünde enerji üretiminde kömüre yönelmek kaçınılmazdır. Ancak ülkemiz mevcut kömür rezervlerini etkin kullanamamaktadır. Kömür üretiminin artırılması için rezervlerin etkin ve verimli şekilde işletilmesi gerekmektedir. Bunu gerçekleştirebilmek kaynakların optimum düzeyde kullanımına bağlıdır. Veri Zarflama Analizi, işletmelerin kaynaklarını etkin bir şekilde kullanıp kullanmadığını araştırmaya ve işletmelerin etkinliğini benzer işletmelerle kıyaslamaya yardımcı olan bir yöntemdir. Bu tez çalışmasının amacı, klasik ve bulanık veri zarflama analizi yöntemlerinin kömür madenciliği işletmelerine uygulanabilirliğini test etmek, kömür üretiminde önde gelen kuruluşlardan birisi olan Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumuna bağlı işletmelerin etkinliklerini incelenmek ve kullanılan iki yöntemin sonuçlarını karşılaştırmaktır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, etkin olan ve olmayan işletmeler tespit edilmiş ve etkin faaliyet gösterme konusunda fikir verecek iyileştirme önerileri sunulmuştur. Ek olarak, klasik ve bulanık veri zarflama analizi yöntemlerinin işletmelerin etkinlik sıralamalarını benzer şekilde oluşturduğu ve her iki yöntemin de kömür madenciliği işletmelerinin etkinliklerini değerlendirmek için uygun olduğu anlaşılmıştır.
E-devlet uygulamalarında kritik başarı faktörleri ve kullanıcı memnuniyetinin ölçülmesi: Osmaniye Valiliği örneği
Bu çalışmada Kamu Yönetiminde e-Devlet Uygulamaları ele alınarak kamu alanında Osmaniye Valiliğindeki e-Devlet uygulamaları ve kritik başarı faktörleri incelenmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda kurum personeli 121 kişi ile e-Devlet uygulamalardan memnuniyet ve kritik başarı faktörleri ile ilgili anket çalışmasından yararlanılmıştır. Çalışmada ve ankette daha objektif sonuçlara ulaşabilmek için müdürlük adı verilmemiştir. Toplanan veriler üzerinde yapılan keşfedici faktör analizi sonucunda kullanıcı memnuniyeti ile ilgili 3 faktör elde edilmiş olup e-Devlet Uygulamalarının Kullanışlılığı ve Tasarruf Ettiren Özellikleri faktörünün memnuniyet açısından daha önemli görüldüğü tespit edilmiştir. İkinci sırada e-Devlet Uygulamalarının Verimlilik ve Memnuniyete Katkısı faktörü ve son olarak e-Devlet Uygulamalarının Personele Verdiği Haz Ve Kurum İmajına Katkısı faktörü yer almaktadır. Kritik başarı faktörleri bölümünde ise 2 faktör elde edilmiş olup başarı için önem sırası incelenirken ilk sırayı Yönetimin Tutumu ve Teknolojik Uygunluk alırken ardından e-Devlet Uygulamalarının Planlanma ve Uygulanma Süreci faktörü geldiği tespit edilmiştir.
Parçacık sürü optimizasyonu ve genetik algoritma kullanarak Türkiye'nin 2050 yılına kadar enerji tüketim tahmininin yapılması
Parçacık sürü optimizasyonu (PSO) ve genetik algoritma (GA) modern sezgisel optimizasyon teknikleri arasında en önemli optimizasyon teknikleridir. Çalışmada, PSO ve GA modellerini kullanarak 2050 yılına kadar Türkiye'nin enerji talebini tahmin etmek amaçlanmıştır. Çalışmada, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, IEA (Uluslararsı Enerji Ajansı), OECD ve TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından verilen yıllık veriler kullanılmıştır. PSO ve GA enerji talep modelleri, nüfus, ihracat, ithalat, gayri safi yurtiçi hâsıla (GSYH) kullanılarak geliştirilmiştir. Tüm modeller lineer ve karesel formda düzenlenmiştir. Türkiye'nin enerji talebi dört farklı senaryoya göre öngörülmüştür. Analiz sonuçlara göre PSO analizi için R^2 değeri lineer modelde % 91,71, karesel modelde % 93,07 bununla birlikte GA analizi içinR^2 değeri lineer modelde % 91,71, karesel modelde % 94,06'lık bir açıklama gücü tespit edilmiştir. Ayrıca karesel modelde ortalama mutlak yüzde hata oranları, PSO için %22,52, GA için %22,74 değerini almıştır. Lewis'e göre bu değerler modellerin kabul edilebilir olduğunu göstermiştir. PSO model değerlerinin GA'ya göre daha iyi tahmin sonuçları verdiği gözlenmiştir.
Bilgi teknolojileri ve hastane bilgi sistemleri kullanımı: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma
Bu araştırmada; bilgi teknolojileri ve hastane bilgi sistemleri açıklanmış olup, sağlık çalışanlarının hastane bilgi sistemleri kullanımının ne seviyede olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Belirlenen amaç doğrultusunda, katılımcılar olan İskenderun İlçesi'ndeki hastanelerde görev yapan sağlık çalışanlarına anket uygulanmıştır. Yapılan anket uygulamasında katılımcıların demografik özellikleri, bilişim sistemleri üzerine eğitim alma durumları, bilişim sistemleri kullanımı yeterlilik durumları, bilgi teknolojilerine bakış açıları, hastane bilgi yönetim sistemi modülleri kullanımı yeterlilikleri, görev performansları ve hastane bilgi sistemleri kullanımının faydaları ölçeklerinden oluşan anket formu 250 çalışana uygulanmıştır. Uygulanan anketlerden elde edilen verilerin değerlendirme aşamasında ortalamalar, frekanslar, yüzdeler ve standart sapmalar belirlenmiş olup, bilgisayar paket programı aracılığıyla regresyon ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda; sağlık çalışanları, hastane bilgi sistemleri ve bilgi teknolojilerinin önemli ve yararlı olduğuna inanmakta, bilişim sistemleri alanında genellikle örgün eğitim ile hizmet içi eğitimler biçimlerinde eğitimlerini almakta ve bilişim sistemleri ile bilgi teknolojileri kullanımı yeterlilikleri konusunda kendilerini kararsız olarak görmektedirler.
Cinsiyet eşitsizliğini etkileyen faktörlerin C5.0, CART, CHAID analizi yöntemiyle sınıflandırılması
Bu çalışmada Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Raporundan elde edilen verilerle, toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliklerin büyüklüğünün rakamlarla ve zamana bağlı olarak değişiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ülkelerin profilini oluşturan dört temel fonksiyon (sağlık, eğitim, ekonomi ve siyaset) ele alınmıştır. Çalışmada veri madenciliği sınıflandırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. 144 ülke için 2006-2016 dönemini kapsayan bir panel veri seti oluşturulmuş ve bu veriler Dünya Ekonomi Formundaki raporlardan temin edilmiştir. CART, C5.0 ve CHAID algoritmaları ile yapılan analiz sonucunda karar ağaçları oluşturulmuş ve ülkelerin cinsiyet eşitsizlik oranını ortaya çıkaracak oranın hangi değişkenin etkisi ile gelişmiş ya da gelişmemiş kategori de olduğu belirlenmek istenmiştir. C5.0, CART, CHAID algoritmaları kullanılarak yapılan analiz sonuçlarına göre en önemli değişkenlerin X5 (profesyonel ve teknik işçiler) değişkeni ve X4 (kanun yapıcılar, yetkililer ve yöneticiler) değişkeni olduğu ve bu iki değişkenin kök düğümün ilk bölünme noktasını oluşturdukları ve X13 (yönetici pozisyonundaki kadınlar) değişkenin de karar ağacının ikinci düğümden devam ederek diğer bölünmeyi oluşturduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Cinsiyet eşitsizliği, veri madenciliği, sınıflandırma.
Türkiye'deki mevduat bankalarının etkinliklerinin veri zarflama analizi (VZA), C5.0 VE CART algoritması ile incelenmesi: 2009-2017 dönemi
Veri madenciliği, geçmişten günümüze artan veri miktarı karşısında neredeyse imkansız hale gelen veri ile karar verme işlevini geliştirmiş ve büyük veriler ile çalışma imkanı sunan bir disiplin olarak literatüre girmiştir. Bu çalışmada, bankaların etkinlik skorlarına Veri Zarflama Analizi ile ulaşılmış, ardından bu sınıflandırma için geliştirilen dört veri madenciliği modelinden biri doğruluk oranları baz alınarak en uygun model olarak belirlenmiştir. Geliştirilen dört modelin arasındaki fark öncelikle kullandıkları iki farklı veri setinden kaynaklıdır. Araştırmada kullanılan temel veri seti, 198 birimin 30 finansal oranı ve etkinlik skorlarından oluşmaktadır.Veri setlerinden ilkine,temel veri setine Mann-Whitney U testi uygulanarak ulaşılmıştır. Bu veri setine C5.0 ve CART algoritmaları uygulanarak ilk iki model elde edilmiştir. İkinci veri seti ise temel veri setine uygulanan İkili Lojistik Regresyon analizi sonucunda elde kalan finansal oranlardan oluşmuştur. Bu sete uygulanan C5.0 ve CART algoritmaları ile son 2 model de oluşturulmuştur. Sonuç olarak en yüksek başarım veren model, Veri Seti-1'e uygulanan CART algoritması ile elde edilmiştir. Etkinlik skoruna en yüksek katkı sağlayan finansal oranlar %35,2 toplam mevduat/toplam aktifler, %19,5 (özkaynak-duran aktifler)/toplam aktifler, %10,3 TL mevduat/toplam mevduat, %9,7 takipteki krediler(brüt)/toplam kredi ve alacaklar olmuştur.
Büyük veri uygulamalarının önemi ve işletme performansına olan etkileri
Büyük veri geleneksel veri işleme yazılımları tarafından ele alınamayacak kadar büyük veya karmaşık olan veri kümelerini analiz etme, sistematik olarak bilgi toplama veya başka bir şekilde çözme yollarını ele alan bir alandır. Günümüz dünyasında veri transferinin olmadığı hiçbir alan yok gibidir, üretilen verilerden değer elde etme süreci işletmeler açısından yeni bir keşiftir. Yapılandırılmamış verilerden yapılandırılmış veri elde etme sürecinde işletmeler büyüme süreçlerini ve rakip firmalara göre yapacakları rekabet stratejilerini bu doğrultuda şekillendirecek pozisyon almaktadırlar. Bu noktada büyük veri sistemleri kullanarak işletmenin veri analizi yapması stratejik açıdan diğer işletmelere karşı rekabet üstünlüğü elde etmesini sağlayacak ve bunun işletme performansına yansıması olumlu olacaktır. Dolayısıyla veri işletmeler açısından büyük bir güçtür ve bu gücün doğru kullanılması işletmeler açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı büyük veri uygulamalarının işletmeler açısından önemi ve işletme performansına olan etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda konu ile ilgili yapılmış olan önceki çalışmalar incelenmiştir ve oluşturulan görüşme formu çerçevesinde büyük veriyi kullanan, yurt içi ve yurt dışında faaliyet gösteren farklı işletmelerin üst düzey yöneticileri ile görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda büyük verinin işletmeler üzerindeki en büyük etkisinin müşteri analizinin olması ve ürün geliştirmeyi sağlaması olduğu ortaya konulmuştur. Araştırma bulgularına göre büyük veriyi kullanan işletmeler yenilikçi, teknolojik olarak gelişime açık, müşteri memnuniyetini ve kâr marjını gözetecek şekilde kaliteli hizmet veren kuruluşlardır. Anahtar Kelimeler: Büyük Veri, veri bilimi, veri analitiği, bilgi teknolojileri, işletme.
Yapay sinir ağı tekniği kullanılarak polipropilen BCF ipliklerinin uzama, mukavemet ve kıvrımlılık değerlerinin tahminlemesi: Tekstil sektöründe bir uygulama
Günümüzde halı üretiminde hav ipliği olarak en çok tüketilen lif olan polipropilen (PP) ipliğin, tüketici talepleri değerlendirildiğinde daha yumuşak, parlak, görünümü muhafaza etme ve rezilyansı iyileştirilmiş özellikte olması istenmektedir. PP ipliğin makine halısı üretiminde kullanılan doğal veya diğer sentetik ipliklere nazaran yumuşaklık ve parlaklık anlamında dezavantaja sahip olduğu bilinmesine rağmen son dönemlerde PP ipliğin özellikleri ve üretim parametreleri ile yapılan çalışmalar neticesinde bu özelliklerin iyileştirildiği görülmektedir. Bu çalışmada, PP BCF (Bulked Continous Filament) iplik üretim parametreleri ile kıvrımlılık, mukavemet ve uzama gibi ticari değeri yüksek özellikler arasında modelleme yapılması, bu özelliklerin önceden tahminlenmesi, üretim bileşenlerinin belirlenmesinde deneme yanılma olarak nitelendirilen geleneksel yöntemlere göre çok daha seri ve yüksek doğrulukta üretim optimizasyonunun yapılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda Kartal Halı firmasında 2017-2018 yılları arasında üretilen PP BCF ipliğin üretim parametreleri ile ipliğin uzama, mukavemet ve kıvrımlılık çıktı değerleri yapay sinir ağ (YSA) modellerinden İleri beslemeli geri yayılım ağı, İleri kademeli geri yayılım (Cascade) ağı ve Elman ağı kullanılarak tahminlenmiştir. Oluşturulan YSA modellerinin performansları, belirlilik katsayısı (R2) ve yüzde doğruluk istatistiksel performans gösterge değerleri (MSE, MAPE, MAE, RMSE, MSPE, MPE gibi) ile karşılaştırılmıştır. Eğitim seti için 108 adet YSA modelleri oluşturularak her üç YSA yöntemi için üçer adet en iyi sonucu veren modeller (FeedForward14-15-16, CascadeForward13-14-15, Elman1-2-3) belirlenmiştir. YSA modellerinin PP BCF ipliklerin test verilerine ilişkin tahmin değerleri ile ölçülen değerler arasındaki farkları doğrulamak için t testi analizi uygulanmış ve istatistiksel performans değerlerine göre en iyi üç YSA modeli (FeedForward15, CascadeForward15, Elman3) seçilmiştir. Bu üç modeldeki ipliklerin uzama, mukavemet ve kıvrımlılık tahmin değerleri belirlenmiştir. En iyi sonuç veren İleri beslemeli geri yayılım ağı (FeedForward15) modelinin eğitim setine ait R2 değerleri uzama, mukavemet ve kıvrımlılık için sırasıyla 0.8954 – 0.7992 – 0.9047; MSE değeri için 53.65 – 0.33 – 0.25; MAPE değeri için ise %10 - %20 - %9 değerleri; test setine ait R2 değerleri için sırasıyla 0.9124 – 0.8687 – 0.7919; MSE değeri için 57.12 – 0.26 – 0.22; MAPE değeri için ise%11, %46 ve %8 değerleri elde edilmiştir. Yapılan çalışmalar neticesinde İleri beslemeli geri yayılım ağ modeli istatistiksel performans değerlerinin, Elman ağı ve İleri kademeli geri yayılım (Cascade) ağı modellerinin değerlerinden biraz daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.
Mobil eğitim uygulamalarında kullanıcı tercihlerinin görsel tasarım yönünden incelenmesi
Cep telefonlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, hayatın değişik alanların kullanımı artan mobil uygulamalar, eğitim alanında da kendilerine büyük bir yer edinmişlerdir. Özellikle Türkiye'deki eğitim sistemi içerisinde bulunan sınavlar için geliştirilen eğitim uygulamalarının arasında, soru çözmek veya konu anlatım amaçlı geliştirilen uygulamalar, kullanıcılar tarafından en çok tercih edilenler arasında bulunmaktadır. Farklı işletim sistemlerine sahip cep telefonlarının uygulama merkezlerinde bulunan, sayıları gün geçtikçe artan eğitim uygulamalarının tercih edilme sebepleri arasında belki de en önemli etkenlerden birisi, uygulamaların sahip oldukları ikonların, göze estetik görünümü olmuştur. Bu tezde sınav uygulamaları arasından, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) için hazırlanmış olan ve en fazla tercih edilen uygulamaların ikonlarının görsel simetri yönü üzerinde durulmuştur. İkonlar üzerinde görüntü işleme ve anket yöntemleri ile çalışılmış ve iki farklı veri elde edilmiştir. Elde edilen veriler, ikili lojistik regresyon yöntemi ile kıyaslanarak, uygulama ikonlarındaki görsel simetrinin, estetik beğeniye kısmen katkı verdiği tespit edilmiştir.
Türkiye'de siber terörizme karşı bilişim teknolojilerinin kullanımı
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin dünya çapında yaygın bir şekilde kullanılması siber terörün kapsamını genişletmektedir. Bilgisayar ve internet ağlarının yoğun olarak kullanıldığı ulaşım, enerji yönetimi, hastane yönetimi, milli savunma, finans vb. alanlar ile ilgili faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlar siber terörizme açık alanlardır. Faaliyetlerini bu şekilde sürdüren kurumların bilişim sistemlerine erişim sağlayarak, bu kurum/kuruluşların işleyişini aksatmak veya engellemek terör örgütlerinin asıl amacını oluşturmaktadır. Küresel sistem düşünüldüğünde, siber terörizmin tüm devletler için bir tehdit ve risk oluşturduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de siber terörizme karşı bilişim teknolojilerinin daha etkin kullanımı konusunda ilgili alan uzmanlarıyla görüşmeler yapılarak, bu alanla ilgili ne gibi iyileştirmeler yapılması gerektiğini ortaya koymaya çalışmaktır. Bu amaçla, öncelikle nitel araştırma yöntemlerine dayalı olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle veriler toplanmıştır. Alanında uzman yedi akademisyen ile yapılan mülakatlar aracılığıyla, uzmanların Türkiye'de siber terörizme karşı bilişim teknolojilerinin kullanımı ile ilgili görüşleri alınmıştır. Görüşleri alınan uzman katılımcıların bilgileri, nitel araştırma yöntemlerinde kullanılabilen Nvivo 12 paket programı ile analiz edilmiş ve bulgular aktarılmıştır. Araştırma bulgularına göre, siber terörizme karşı koymada bilişim teknolojilerinin etkin kullanımı için vurgulanan en önemli konunun bu alana yönelik farkındalığın oluşturulması olduğu tespit edilmiştir. Bu farkındalığın oluşturulmasında ise, eğitim, bilimsel çalışmalar, sivil toplum kuruluşları ve medyanın önemi üzerinde durulmuştur. Son olarak, ülkemizde siber güvenlik alanı ile ilgili çalışmaların yeterli düzeyde olmadığı ve bu alana yönelik çalışmalara ağırlık verilmesi gerektiği sonucu elde edilmiştir. Bu açıdan çalışmanın alana ilgi duyan araştırmacılara katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Güvenlik, siber terörizm, siber saldırı, siber güvenlik.
Programlama dili öğretimi için tasarlanan uzaktan eğitim programının öğrencilerin akademik başarıları ve uygulama yapabilmeleri üzerine etkisi
Hızla gelişen teknolojiyle birlikte elektronikleşme hayatımızın hemen hemen her yerine yayılmıştır. Bu nedenle eğitimin gelişmesi için elektronik ortama girmek kaçınılmaz olmuştur. E-öğrenme teknolojileri kendini sürekli olarak yenilemeli, günümüz şartlarına uygun yapıda olmalıdır. Uzaktan eğitimin sağladığı birçok kolaylığın yanında elbette zorlukları da mevcuttur. Öğrenenler ve hatta öğretenler açısından da bakıldığında bu zorluk ve kolaylıklar ortaya konulmalı, ayrıntılı bir şekilde incelenmelidir. Uzaktan öğrenmeyle ilgili birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma ile bazı teknolojilere bağlı yenilikler ele alınmıştır. Geliştirilen e-öğrenme ortamının katkıları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma, Osmaniye Doğa Koleji 2019-2020 eğitim ve öğretim dönemi güz yarıyılı içerisinde 6. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Toplamda 32 öğrencinin bulunduğu iki şube (6/A-14 kişi ve 6/C-18 kişi) çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Öğrencilere eğitim başında ve sonunda açık uçlu 10 soruluk öntest - sontest yapılmıştır. Öğrencilere eğitim sonunda ise beşli Likert tipi ölçekli 50 soruluk anket uygulanmıştır. Araştırma sonunda, web tabanlı uzaktan eğitim ilkelerine uygun olarak tasarlanan web tabanlı öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarıları ve uygulama yapabilmeleri üzerine anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.
Çalışanların örgütsel demokrasi algılarının bağlamsal performansla ilişkisinde işe bağlılığın aracılık rolü
Bu araştırmanın temel amacı, çalışanların örgütsel demokrasi algılarının bağlamsal performansla ilişkisinde işe bağlılığın aracılık rolünün incelenmesidir. Örneklem seçiminde tesadüfi olmayan kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler bir devlet üniversitesinin 273 çalışanından anket yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada doğrulayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi, bağımsız örneklem t-testi, Pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi, hiyerarşik regresyon analizi ve Sobel analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, çalışanların örgütsel demokrasi algıları, işe bağlılık ve bağlamsal performansı arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Algılanan örgütsel demokrasinin, işe bağlılık ve bağlamsal performans üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. İşe bağlılığın da bağlamsal performans üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışma sonucunda çalışanların örgütsel demokrasi algısının bağlamsal performans ile ilişkisinde işe bağlılığın kısmi aracı bir rolünün olduğu da tespit edilmiştir.
Nomofobinin OKÜ İİBF öğrencilerinin demografik özellikleri ve akademik başarıları ile olan ilişkisinin incelenmesi
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler akıllı telefonları yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline getirmiştir. Hayatı kolaylaştıracak birçok fırsat sunan akıllı telefonlar, bilinçsiz ve aşırı kullanıldığında ise ortaya birtakım sorunları çıkarmaktadır. Bu sorunlardan birisi de nomofobi yani akıllı telefondan yoksun kalma korkusudur. Bu çalışmanın amacı, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan öğrencilerin nomofobi düzeylerini çeşitli demografik değişkenler, akıllı telefon kullanım biçimleri ve genel ağırlıklı not ortalamaları açısından incelemektir. Bu doğrultuda OKÜ İİBF'de öğrenim görmekte olan 442 öğrenciye anket aracılığı ile ulaşılarak veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. İki grubun karşılaştırılmasın da bağımsız örneklem t-testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasın da ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda nomofobinin yaş, medeni durum, sınıf düzeyi, anne/baba eğitim durumu, aile aylık ortalama gelir, genel ağırlıklı not ortalaması, akıllı telefon kullanım süresi, interneti gece kapatma, en sık akıllı telefon kullanılan zaman dilimine göre anlamlı farklılık göstermediği; cinsiyet, bölüm, boş zaman aktivite tercihi, günlük akıllı telefon kullanım süresi, şarj taşıma durumu, uyanır uyanmaz ve uyumadan önce akıllı telefon ile vakit geçirme, akıllı telefonu gece kapatma, en sık kullanılan sosyal medya, anlık bildirim özelliğinin aktif olma durumu, bildirimi fark ettikten sonra kontrol etme süresi, en sık bildirim alınan sosyal medya uygulaması ve tercih edilen iletişim yoluna göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yeni İletişim Teknolojileri, Dijital Bağımlılıklar, Nomofobi
Web tabanlı mağazaların arayüz estetiğinde ürüne göre animasyonun bilişsel etkisi
İnternet teknolojileri kullanıcıların ihtiyaçlarına göre sürekli gelişmektedir. E-ticaret siteleri sahipleri kullanıcıların ilgisini çekmek ve online bir deneyim yaratmak için internet teknolojilerindeki yenilikleri takip etmektedirler. Bu çalışma, web estetiğinde en önemli faktörlerden biri olan animasyonun, ürün cazibesini daha fazla artırmak için geliştirilen ürüne göre animasyon uygulamasının faydacı veya hedonik olabilen çevrimiçi alışveriş davranışının moderatör etkisine göre incelemektir. Literatürde hedonik ve faydacı ürünlerin yarattığı cazibe etkisinin farklı olduğu ortaya konmuştur. Dolayısıyla çalışmamızda kullandığımız e-ticaret sitelerinde ürünleri hedonik ve faydacı olarak ayırabilmek için bir ön deney yapılmıştır. Ön deney sonucuna göre hedonik ve faydacı ürünler ana deneyde kullanılmak üzere gruplandırılmıştır. Ana deneyde ürüne göre animasyonlu, statik, hedonik ve faydacı ürünlere sahip web siteleri, animasyon yönü manipüle ederek tüketicilerde algılanan kullanım kolaylığı, memnuniyet, eğlence, estetik ve sadakati ölçmek için analiz edilerek incelenmiştir. Bu deneysel araştırma, ürüne göre animasyonlu web sitelerin statik web sitelerine göre kullanıcılarda algılanan eğlence, memnuniyet, sadakat ve kullanım kolaylığı etkileşimi olumlu yönde artırdığını kanıtlamıştır. Fakat kullanıcılarda algılanan estetik üzerinde herhangi bir ana etkisini destekleyecek yeterli bir kanıt bulunamamıştır. Aynı zamanda ürüne göre animasyonlu hedonik ve faydacı ürünlere sahip web sitleri arasında genel olarak bir farklılaşma olmadığı görülmektedir. Bazı teorik ve yönetimsel çıkarımlar bu makalenin sonunda tartışılmaktadır.