7
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
İnsan hakları bilgisinin kadınlara karşı şiddetle mücadele açısından önemi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi hizmetleri üzerinden bir inceleme
Kadına yönelik şiddet, cinsiyete dayalı bir şiddet türü ve aynı zamanda da bir insan hakları ihlalidir. Cinsiyete dayalı şiddete maruz bırakılmış ya da bu riski taşıyan kadınlar ile çalışan meslek elemanlarının yürüttükleri mesleki çalışmalarda insan hakları bilgileri ve kadınların insan haklarına bakış açıları kadınların şiddet döngüsünden çıkmaları ve insan onuruna yakışır biçimde yaşam sürebilmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tezin amacı, İstanbul Büyükşehir Belediyesinde cinsiyete dayalı şiddete maruz bırakılmış ya da bu riski taşıyan kadınlar ile çalışan meslek elemanlarının, mesleki uygulamalarında kadının insan hakları bakımından yaklaşımlarının ve bilgilerinin değerlendirilmesidir. Araştırmanın verileri, nitel veri toplama yöntemlerinden olan yarı yapılandırılmış görüşme biçiminde İBB'de kadına yönelik şiddetle mücadele alanında hizmet sunan 16 meslek elemanının katılımı ile toplanmıştır. Verilerin analizi MEXQDA 2020 nitel veri analiz programı kullanılarak yapılmıştır. Veri analizi sonucu, İBB'de şiddete maruz bırakılmış ya da bu riski taşıyan kadınlarla çalışan meslek elemanlarının mesleki uygulamalarında kadınların insan hakları bakış açısına sahip oldukları fakat katılımcıların insan hakları bilgisi bakımından eksiklerinin bulunduğu ve bu konuda kendilerini geliştirmeleri gerektiği sonucu elde edilmiştir.
Günümüz çocuk haklarının ilham kaynağı olan Janusz Korczak ve çocuk hakları
Bu tez, Polonyalı pediatrist Dr. Janusz Korczak'ın, çocuklar ve çocukların hakları hakkındaki düşüncelerine dair bir değerlendirmedir. Tezde, Korczak'ın deneyimleri ve onun başta çocuğun saygı hakkı düşüncesi olmak üzere çocuklarla ilgili düşünceleri, günümüz çocuk haklarına etkisi bakımından ele alınmaktadır. Korczak, yirminci yüzyılın başında, çocuk haklarıyla ilgili çok az çalışmanın olduğu bir dönemde, Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin temel ilkeleri olan yaşama hakkını, gelişme hakkını, çocuğun üstün yararı ilkesini ve katılım hakkını ilk kez düşünenlerden biri olmuştur. Bu tezde, onun çocuklarla ve çocukların haklarıyla ilgili çalışmaları, çocuk haklarına katkısı bağlamında tartışılmaktadır. Anahtar Sözcükler: Janusz Korczak, Çocuk, Çocuk Hakları, İnsan Hakları
Mülteciler ile çalışan hizmet sunucuların deneyimleri ve karşılaştıkları sorunlar: İstanbul örneği
Bu tez, kamuda ve sivil toplum kuruluşlarında çalışmalarını yürüten hizmet sunucuların temelde insan hakları bilgisine yönelik bir değerlendirme yapmayı, aynı zamanda hizmet alanlara yönelik bakış açılarının, işlerini yaparken karşılaştıkları güçlüklerin ve bunlara ilişkin deneyimlerinin ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Bu araştırmada göç alanında ve mültecilerle çalışan hizmet sunucuların sahada karşılaştıkları zorluklar, kendi travmatik deneyimleriyle nasıl baş ettikleri, sunulan hizmetlerin yeterli olup olmadığı, yoğun çalışma temposunda yapmış oldukları işlerde insan hakları bilgisini ne kadar temel aldıkları ve mesleki hayatlarına bu bilginin nasıl yansıdığı araştırılmıştır. Bu tezde, Kuçuradi'nin insan hakları görüşü temel alınmış, insanın değerinin korunmasını amaçlayan esaslar ifade edilmiş ve hizmet sunucuların karşılaşmış oldukları insan hakları ihlallerine yönelik değerlendirmeleri bu doğrultuda ele alınmıştır. Çalışmada, geçici koruma altındaki Suriyelilerin yoğunlukta olduğu bölgelerde bulunan çeşitli sivil toplum kuruluşları ve kamu kurumlarında aktif olarak çalışan hizmet sunucuların olması, farklı disiplinlerde eğitim almış olan hizmet sunucuların mesleklerinin kavramsal bakış açılarıyla içinde barındırmış olduğu dinamiklerin ortaya çıkartılması açısından İstanbul genelinde farklı bölgelerde çalışmanın yapılmasına karar verilmiştir. Araştırmada, niteliksel araştırma yönteminin derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak katılımcılara kartopu yöntemiyle ulaşılmış olup mültecilerle çalışan 28 hizmet sunucuyla görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunda, 15 katılımcı kamu sektöründen, 13 katılımcı ise çeşitli sivil toplum kuruluşlarında çalışan hizmet sunuculardan oluşmuştur. Araştırmada katılımcıların, travma yaşayan kişilerin deneyimlerine maruz kalmaları ve düzenli bir süpervizyon sisteminin bulunmayışı nedeniyle ikincil travmatik stres yaşadıkları ve çalıştıkları alanı zor bir alan olarak tarif ettikleri bulgularına ulaşılmıştır. Hizmet sunucuların, yasal statülere bakmaksızın hizmet sunmaya çalıştıkları ancak bir kısmının özellikle Suriyeliler üzerinden yürütülen güncel ve politik tartışmalardan etkilendikleri, yaptıkları işlerin adını koymakta zorlandıkları ve kavramsallaştırmanın yarattığı durumun belirsizlik olarak ortaya çıktığı görülmüştür. Bununla birlikte hizmet sunucuların sahada karşılaşmış oldukları ihlallerin daha çok mevzuattan kaynaklanan ihlaller olduğu, önlerine çıkan bürokratik engellerin temel insan haklarını ihlal ettiği bulgusu elde edilmiştir. Sahadaki bazı hizmet sunucularınsa mültecilere yönelik yönelik önyargılı tutum ve söylemlerinin olduğu, bazılarının çalıştıkları grubun hassasiyetini gözetmedikleri de elde edilen diğer bulgulardır. Araştırmada hizmet sunuculara yönelik süpervizyonun önemli bir eksiklik ve ihtiyaç olduğu bulgusu da ortaya çıkan başka bir husustur. Bu araştırma, göç ve mülteci alanında çalışan hizmet sunucuların sahada önemli rollere sahip oldukları tespitinden hareketle, yaptıkları çalışmalarda insan hakları bilgisini nasıl ele aldıkları ve sahadaki deneyimleriyle birlikte karşılaştıkları zorlukların neler olduğu noktalarına da değinerek literatüre katkı sağlama hedefindedir.
Sosyal medyada kişisel verilerin korunması sorunu
Sosyal medya, hemen her kişinin hayatında yeri olan, toplumsallığın bir biçimi olarak toplumla etkileşen ve onu birçok yönden etkileme ve değiştirme gücüne sahip kendine özgü biçimi, dili ve farklı işlevleri olan bir araç haline gelmiştir. Sosyal medya platformları, kullanıcıların kişisel verilerini toplamaktadır. Bu verileri kaydedip işlemekte ve üçüncü taraflarla paylaşarak çıkar sağlamaktadırlar. Bireyler de kendileri için bir gereksinim haline gelen sosyal medya kullanımı sırasında özel yaşamlarıyla ilgili pek çok veriyi gönüllü olarak paylaşmaktadır. Çağımızda, artık hiçbir şeyin gizlenemeyeceğine ve mahremiyetin giderek olanaksızlaştığına dair görüşler öne çıkmaktadır. Tez çalışmamızın amacı, sosyal medyada gönüllü olarak veya yeterince bilgi sahibi olmadan aktarılan ve kaydedilen kişisel verilerin, bireyler için yaratacağı riskleri ve söz konusu verilerin kullanılması durumunda toplumu etkileyecek sorunları belirlemek; ayrıca sadece yasal düzenlemelerin tek başına bu bağlamdaki tüm sorunları çözümlemede ve çözüme kavuşturmada yeterli olamayacağını savunarak sorunu ele almada felsefi-etik yaklaşımın önemini ortaya koymaktır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, kişisel veri kavramı açıklandıktan sonra kişisel verilerin korunması hakkının tarihsel gelişimine değinilmiştir. Kişisel verilerin korunması hakkının diğer temel hak ve özgürlüklerle ilişkisi belirtilerek bir insan hakkı olarak kişisel verilerin korunması konusu ele alınmıştır. Ayrıca kişisel verilerin korunmasıyla ilgili hukuki düzenlemeler hakkında bilgi verilip hukuki çerçeve belirlenmiştir. İkinci bölümde, sosyal medya kavramı ve bu olgunun ortaya çıkışıyla gelişiminin tarihi üzerinde durulmuştur. Bazı medya platformlarına ait gizlilik politikaları hakkında bilgi verilmiştir. Kişisel verilerin işlenmesinin gereğini ve bu verilerin korunmasındaki riskleri yaratan nedenlerden büyük veri teknolojisi ve veri madenciliği üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölüm, ana problemin açımlandığı kısımdır. Sosyal medyada kişisel verilerin korunması ihtiyacı, temel hak ve özgürlükler bağlamında incelenmiş ve veri gizliliğinin sağlanmasında alınması gereken önlemler hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak hukuki düzenlemelerin dışında bu konuda ortaya çıkan ve çıkabilecek hak ihlallerinin önlenmesinde çok büyük bir işleve sahip olan, toplumun konuyla ilgili bilinçlenme edimi gerçekleştirilirken temele alınması gereken insan hakları bilgisiyle etik konusu ele alınmıştır.
Robotlara hak tanıma sorunu
Teknoloji öyle hızlı bir şekilde ilerliyor ki, zaman zaman teknolojinin insan için değil insanın teknoloji için var olduğu yanılgısına düşebiliyoruz. Hatta ileride insanların ürettiği robotlarla savaşabileceğimiz iddiası bu yanılgılardan biri. Halbuki, insan ve teknolojinin karşı karşıya gelmesi ancak teknoloji geliştirilirken insanın değerinin unutulması ile yani yalnızca insana özgü olması gereken hakların eşyaya, insan olmayan şeylere atfedilmesi ile mümkün olabilir. Bu anlamda bu tezle insana verilen hakların bir kısmının robotlara da tanınmasının sakıncasından, absürdlüğünden ve tehlikesinden yola çıkarak, bunun engellenmesi ile ilgili önerilerin ortaya konması hedeflenmektedir. Bu tez ile, insanın işini kolaylaştırmak için üretilen tüm teknolojik araç ve gereçlerin insanlık onurunu ve insan haklarını koruyacak şekilde geliştirmek gerektiği ve bunu sağlamak için de teknoloji geliştiricilerinin insanı tanımaları, tür olarak insanın özelliğinin bilincinde olmaları, insan hakları bilgisiyle donanmalarının önemi gösterilmeye çalışılacaktır.
Erken çocukluk eğitimi ve eğitim hakkı
Bu akademik çalışmada, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi başta olmak üzere çeşitli uluslararası ve ulusal belgede yer alan, ücretsiz ve zorunlu eğitim bağlamında değerlendirilen "ilköğretim" kavramı, erken çocukluk dönemini kapsamaması nedeniyle yetersiz bulunarak sorunsallaştırılmaktadır. İnsanın gelişimi ve bu bağlamda olanaklarını gerçekleştirebilmesi göz önünde bulundurulduğunda, ilköğretim çağında başlayacak eğitimin, geç kalınmış bir eğitim olduğu, insanın eğitimine erken çocukluktan itibaren başlanmasının gerekliliği üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi için, bu eğitimin devlet güvencesi ile ücretsiz ve zorunlu olması gerektiği temellendirilmeye çalışılmaktadır.
COVID 19 pandemisinde sağlık çalışanının çalışma hakkı
Aralık 2019 yılında ortaya çıkan SARS-CoV-2 virüsü Çin'in Wuhan kentinde başlayarak tüm dünyada hızla yayılmış ve pandemiye sebep olmuştur. SARS-CoV-2 virüsünün sebep olduğu hastalığa Covid 19 adı verilmiştir. Sağlık çalışanları pandemilerde yüksek risk altında olan meslek grubudur. Tüm dünyada Covid 19 virüsü ile enfekte olan ve Covid 19 sebebiyle hayatını kaybeden toplam sağlık çalışanının sayısıyla ilgili sınırlı yayın olmasına rağmen, tahminler sayının belirtilenden daha fazla olduğu yönündedir. Bu çalışmada, Covid 19 pandemisi sırasında sağlık çalışanlarının yaşadıkları sorunlar, ilgili risk faktörleri ve mesleki sorumlulukları, çalışma hakkı bağlamında incelenmiş ve sağlık çalışanlarının da her şeyden önce insan oldukları vurgulanarak başta yaşama ve sağlık hakkı olmak üzere diğer tüm insan haklarına sahip olmaları gerektiği belirtilmiş ve haklarının nasıl korunabileceği tartışılmıştır.