Fraud
Bu konu başlığı altında 106 tez
Ceza hukukunda hile
Hukuk bilimi içerisinde geniş bir kapsama sahip olan hile; özel hukuk alanında maruz kalan tarafı sözleşmeye bağlılıktan kurtaran ve gerçekleştiren kişi açısından tazminat yükümlülüğüne neden olan bir irade bozukluğu hâli şeklinde, ceza hukuku kapsamında ise Türk Ceza Kanunu ve diğer bazı kanunlarda düzenlenen birçok suçun temel veya nitelikli hâlinin oluşumu için gerekli bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Hilenin, çok geniş bir davranış kümesini bünyesinde barındırması ve birbirinden farklı birçok hukuki değeri koruma altına alan suçun unsurunu oluşturması nedeni ile ceza hukuku yönünden ayrı bir öneme sahip olduğu belirtilmekle birlikte, kanunda kavrama yönelik herhangi bir tanım veya açıklamaya yer verilmemektedir. Bu yönü ile hile, öğreti ve uygulama çevresinde gelişen bir kavramdır. Ancak günümüzde dahi ceza hukuku içerisinde hile kavramından tam olarak ne anlaşılması gerektiği, kavramın kapsamının özel hukuktakinden farklı olup olmadığı, şayet farklı ise bu yöndeki bir ayrımın nasıl yapılacağı, özel hukuk içerisinde hile olarak kabul edilen bütün davranışların ceza hukuku yönünden hile teşkil edip etmeyeceği ve hilenin tespitinde nasıl bir yol izlenmesi gerektiği hususlarında somut bir çözüme ulaşılabilmiş değildir. Çalışmada ceza hukukunda hile konusu ele alınmıştır. Birinci bölümde öncelikle genel anlamda hile ve hileli davranış kavramları ile birlikte hilenin benzer kavramlarla ilişkisi irdelenmiş, sonrasında hilenin tarihsel evrimi ve hukuk sistemlerindeki görünümleri ve yer aldığı mer'i düzenlemeler incelenmiştir. Devamında usul hilesi ve özel hukukta hile ayrı başlıklarda ele alınmıştır. Bölümde son olarak özel hukuk hilesi-ceza hukuku hilesi ayrımı ve bu ayrımın sonucunda ortaya çıkan yalanın hangi aşamadan sonra cezai hileye dönüşeceği meselesi, ileri sürülen görüşler kapsamında tetkik edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Türk ceza hukukunda hile ve hilenin unsur olarak yer aldığı suçlar ele alınmıştır. Bu kapsamda öncelikle Türk ceza hukukunda hile, hile içeren suçlar arasında ayrım yapılmadan irdelenmiş, devamında ise Türk Ceza Kanunu'nda hileyi unsur olarak barındıran suçlar hile unsuru üzerinden tartışılmıştır.
İşletmelerde çalışan hilelerinin tespiti, ortaya çıkarılması ve önlenmesi
İnsan davranışlarını yöneten faktörleri açıklamaya yarayan en önemli dürtülerden biri "kendini gerçekleştirme" dürtüsü olup, bu dürtüler toplumun baskısı sebebiyle ego tarafından devamlı kontrol altında tutulmaktadır. Bireyler her ne kadar dürtülerini kontrol altında tutup toplumda ahlak kuralları çerçevesinde yaşamaya çalışsa da; günümüz çalışma hayatında işletmelerin çalışanları tarafından gerçekleştirilen birçok hile eylemleri ile karşı karşıya kaldığı görülmektedir. İşletmelerde çalışanlar tarafından yapılan bu hileler, son zamanlarda artan ve yaşanan hile olayları ile birlikte gündemde daha çok adından söz ettirmeye başlamıştır. İşletme içerisinde ücret karşılığında görev yapan çalışanın; görev ve yetkilerini aşıp işletme varlıklarını kendi çıkarları doğrultusunda kullanarak, haksız kazanç elde ederek, çalıştığı şirketi dolandırarak, işletmedeki yetkilerini kötüye kullanarak, işletmeye hem maddi hem de manevi zararlar vermesi ve suç teşkil edecek eylemlerde bulunması çalışan hileleri olarak adlandırılır. Son zamanlarda gerçekleşen çalışan hilelerinin, işletmelere, işletmedeki diğer çalışanlara, işletme ile çalışan üçüncü kişilere, dolayısıyla ülke ekonomilerine verdikleri zararların gittikçe ciddi boyutlara ulaştığı görülmektedir. Ayrıca hileye maruz kalan işletmelerin birçoğu; hileleri ortaya çıkarmak için hiçbir çaba sarf etmeden, hile eylemini derinlemesine araştırmadan, ne yazık ki üstünü kapatmaktadırlar. İşletmelerde çalışan hilelerinin önlenmesinde en büyük görev yöneticilere düşmekle beraber, yöneticilerin hile konusunda sistematik bir yaklaşımı benimsemeleri ve uygulamaları gerekmektedir. Yöneticilerin söz konusu uygulamalar neticesinde katlandıkları hileyi önleme maliyetinin, hileyi ortaya çıkarma maliyetinden çok daha az olmasından dolayı, işletmelerini önemli derecede tasarruf ettirdiklerini de ifade etmek mümkündür. Yukarıda yer alan tüm açıklamalar neticesinde işletmelerin hayati fonksiyonlarını hedef alan çalışan hileleri teorik olarak ve genel bir literatür taraması yapılarak incelenmiştir. Yapılan bu çalışma ile çalışan hileleri hakkında ayrıntılı bir araştırma ortaya koymak ve bu araştırma sayesinde işletmelere, yatırımcılara, işletme ile yakından ilgili üçüncü kişiler ile dolaylı olarak ödenecek vergiler sebebiyle devlet kuruluşlarına, çalışan hileleri hakkında ışık tutmaya çalışılmıştır. Çalışma sırasında çalışan hileleri ile ilgili istatistiki araştırmalar ile örnek hile olaylarına da yer verilerek tez konusunun daha iyi kavranılması hedeflenmiştir.
KOBİ'lerde iç kontrol sisteminin hileyi önlemedeki rolü
Küreselleşen dünyada KOBİ'ler esnek yapıları, istihdama katkıları, yeniliğe açık yapılarıyla ekonomide önemli aktör haline gelmişlerdir. Hızla gelişmekte olan KOBİ'lerin aynı zamanda küresel ölçekte yarattığı iş fırsatları ekonomideki yerinin önemli olduğunun bir göstergesidir. Türkiye'de KOBİ'ler mevcut işletmeler içerisinde büyük bir orana sahiptir. KOBİ'ler yarattıkları istihdam, vergi gelirlerinde artış ile ekonominin gelişmesinde önemli katkılar sağlamaktadır. Türkiye'deki KOBİ'ler rekabetçi ve esnek yapıları sayesinde dünyaya açılarak Türkiye'ye ihracat geliri kazandırmaktadır. İç kontrol sistemi, işletmelerin faaliyetlerinin aksamaması ve belirlenen hedeflere ulaşmak için oluşturulması gereken bir sistemdir. Etkin iç kontrol sistemi ile KOBİ'lerin varlıklarının korunması, etkin ve verimli kullanılması, finansal tabloların güvenilirliğinin sağlanması, işletmelerde hile ve yolsuzluk riskinin azaltılması sağlanmaktadır. Bu çalışmada İstanbul ilinde KOBİ ölçeğindeki işletmelerin yöneticilerine KOBİ'lerde iç kontrolün hileyi önlemedeki rolü ile ilgili anket uygulanmış, elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Bulgulara göre, etkin ve verimli bir iç kontrol sisteminin hileyi önlemede pozitif yönlü etkisi olduğu görülmüştür. İç kontrol sisteminin yeterliliği arttıkça hilenin azaldığına ilişkin görüşün KOBİ'lerde de hakim olduğu gözlemlenmiştir.
Factors affecting bank frauds: The case of Nigeria
The banks according to the laws that establish them are primary set to play fundamental roles in aiding economic activities in the countries. As the being part of economic activities banking sector found itself more susceptible to fraud. Fraud has become a problem in banking system too. Fraud in the banking industry is a global problem and it is increasing in in Nigeria banking system. In Nigeria, The Central Bank of Nigeria (CBN) was established in 1958 and commenced operations in 1959. The supervisory institutions about fraud are The Nigeria Deposit Insurance Corporation (NDIC), and The Chartered Institute of Bankers of Nigeria (CIBN). This paper investigates the macroeconomic factors affecting in Nigerian banking sector by using 1995-2013 annual data. To investigate this relationship two groups of data are used which can be defined fraud variables and macroeconomic variables of Nigeria. The used variables about the fraud are total amount involved in fraud, total expected loss in fraud, percentage of loss on total amount involved in fraud and total number of frauds; the used macroeconomic variables are population, exchange rate, interest rate, gross national income, gross domestic product. In the empirical application, descriptive statistics, graph and correlation analysis are used. The results show that the banking reform has no effect on fraud and crisis has significant effect on fraud in Nigeria.
Hasılat döngüsünde hile denetimi
İşletmelerde çalışanlar, yöneticiler ve üçüncü kişiler tarafından yapılan hileler işletmelerin geleceği açısından onları olumsuz yönde etkilemekte ve hatta işletmelerin iflasına sebep ola bilmektedirler. İşletmelerde yapılan hile eylemleri işletmeleri finansal ve finansal olmayan zararlarla etkilemektedir. Yapılan hile eylemleri sonucunda işletme büyük miktarda finansal kaynak yitirmekte ve prestij kaybı yaşamaktadır. Aynı zamanda işletmelerin yaşamlarını sürdürmesi açısından da tehlikeye girmektedir. 'Hasılat Döngüsünde Hile Denetimi' başlıklı tez konumuzda, hasılat döngüsünde baş veren ve verebilecek hile eylemleri, onların ortaya çıkartılması ve önlenmesi ile ilgili bilgiler verilmiştir. Çalışmamızda, hasılat döngüsü incelenmiştir. Hasılat döngüsü hakkında bilgiler verildikten sonra, genel olarak hile kavramı daha sonrasında ise, tümdengelim bir şekilde yalnızca hasılat döngüsünde baş veren hileler ele alınmıştır. Sonrakı kısımda ise, hilelerin ortaya çıkartılmasında önemli etken olan hile belirtileri ve hilenin önlenmesindeki yaklaşımlar ile ilgili bilgiler verilmiştir. Ardından hasılat döngüsünde gerçekleşen ve gerçekleşe bilecek hilelerin önlenmesi ile ilgili bilgiler verilmiş ve uygulamalı bir şekilde ele alınmıştır.
Finansal tablolarda muhasebe hilelerinin fark edilmesi ve ortaya çıkartılma biçimleri
Hile anlam bakımından yolsuz olma; yetkiyi kötüye kullanma olarak tarif edilmektedir. Muhasebe sistemi içinde hile; işletme hesap, belge ve kayıtlarının belli bir menfaat sağlamak ve başkalarını aldatmak amacıyla gerçek durumu yansıtmayacak şekilde düzenlenmesi, tahrif edilmesi ve gizlenmesi olarak tanımlanabilir. Hileler; kasti yapılmış olan işlemleri saklamak gayesi ile bilerek ve isteyerek yapılmaktadır ve sadece denetim yolu ile meydana çıkartılabilmektedirler. İşletmelerin finansal işlemleri, belge ve muhasebe kayıtlarında dolayısıyla da finansal tablolarında yapılan uygunsuz düzenleme, makyajlama, maskeleme, hileler ve yolsuzluklar sadece kar amacı güden veya çıkar sağlanan gruba fayda sağlamakta olup büyük bir toplum üzerinde ciddi zarar ve kayıplara sebebiyet vermektedir. Yapılan bu tür işlemler dolayısıyla; borç verenler, çalışanlar, satıcılar ve yatırımcılar mikro seviyede devlet ve kamuoyu da makro seviyede etkilenmektedir. Bu nedenle yapılan bu tür işlem, hile, yolsuzluk ve makyajlamalar ile maskelemeler büyük bir kesime etki etmiş olarak yanıltıcı, eksik, hatalı karar ve sonuçlara neden olmaktadır. Bu tezde öncelikle; hile kavramı ve yöntemleri incelenerek hilenin belirtileri doğrultusunda finansal tablolardaki odaklanmamız gereken hileli hesaplar araştırılacaktır. Finansal tablo kavramı; gerçeğe uygun sunuluşunun ve denetiminin açıklanarak finansal tablolardaki hile kavramı detaylandırılacaktır. Finansal tablolardaki hata ve hilelerin tespiti amacıyla denetim yöntemlerinin açıklanması ve tespit edilmesi hususlarına değinilerek; finansal tablolardaki muhasebe hilelerinin ortaya çıkartılması amacıyla tespit edilen denetim teknikleri için uygulama yöntemlerinin muhasebe hile türleri kapsamında belirlenmesi hedeflenmiştir. Model uygulamamız farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmelere ait karşılaştırmalı 4 dönem (5 yıl) verileri baz alınarak; bu finansal tablo verilerine, muhasebe hilelerinin ortaya çıkartılma biçimlerinde kullanılan yöntemlerin uygulanarak analiz edilmesi sağlanmış; analiz yöntemleri olarak; • Karşılaştırmalı analiz tekniği; • Dikey (Yüzde) metodu ile ilgili analiz tekniği • Oranlar (Rasyolar) Analiz tekniği Yöntemleri uygulanmış ve incelenmiştir. Uygulanan analiz teknikleri sonucunda çıkan veriler değerlendirilerek sektörel- firma ve yıllar itibariyle karşılaştırılarak yorumlanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler; Finansal Tablo, Hile, Muhasebe Hileleri, Kırmızı bayrak, Finansal Tablo Analiz Teknikleri, Finansal Tablo Hileleri
Adli muhasebe ve çalışan hileleri ile hile yapanların karakteristik özellikleri
Günümüz teknolojisindeki hızlı gelişim ve değişimler ile küreselleşen dünyada yapılan hilelerin niteliği değişmiş, profesyonelce işlenen ve işletmelerin farklı fonksiyonlarını hedef alıp ciddi kayıplara neden olan bu suçların geleneksel yöntemler ile bulmak ve önlemek çok zor bir hale gelmiştir. Hem işletmelerde hem de kamu kurum ve kuruluşlarında meydana gelen ve son yıllarda önemli zararlara neden olan bu suç ve hileler karşısında bir takım yöntem ve tekniklerin geliştirilmesi gerekliliği doğmuştur. İşte bu aşamada hile konusunda uzman ve "adli muhasebe" olarak adlandırılan yeni bir alan ortaya çıkmıştır. Son yıllarda, gelişmiş ülkelerde çok sık uygulama alanı bulan adli muhasebe, adli sorunların çözümünde, muhasebeden, denetimden ve ilişkili tüm alanların araştırma yeteneklerinden faydalanmayı ifade eder. Bu çalışmada amaç adli muhasebe kapsamında çalışan hileleri hakkında bilgiler vererek ülkemizde ve dünyada yaşanan hile olaylarında niteliksel olarak hilekâr profilini incelemek ve hangi özellikteki insanların bu tür hilelere yöneldiğini tespit etmektir. Çalışmamız giriş bölümü ile birlikte dört bölümden oluşmaktadır. İkinci bölümde adli muhasebe kavramı, adli muhasebecilik mesleği ve özellikleri ile adli muhasebe mesleğinin etik kuralları hakkında detaylı bilgiler vermeye çalıştık. Tezin üçüncü bölümünde, hile, hile türleri ve özellikleri, hile denetçiliği mesleği ve özellikleri, hile denetimi ile hile denetiminde kullanılan teknikler açıklanmaya çalışılmıştır. Son olarak dördüncü bölümde çalışan hileleri, çalışanların yaptığı hile türleri ve özellikleri, çalışanları hile yapmaya iten nedenler ve hile üçgeni ile hile yapan çalışanların genel karakteristik özellikleri ACFE hile raporlarındaki veriler üzerinden açıklanıp yorumlamaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Adli Muhasebe, Hile, Çalışan Hileleri
Finansal tablolara uygulanan rasyo analizi ile hilenin tespiti, değerlendirilmesi ve tekstil sektöründe bir uygulama
Ülkemiz ve dünyadaki ekonomik dalgalanmalar ve değişiklikler sebebiyle, şirketlerin güçlü kontrol mekanizmaları kurma isteği, hızlı büyüyen şirketlerin büyümlerini istikrarlı ve sürdürülebilir hale getirme gayreti yanında, güçlü bir denetim ve analiz sistemi kurulmasını bir ihtiyaç haline getirmiştir. Çalışmada tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir şirket üzerinde, rasyo analizi tekniği ile hata ve hile tespitinin sağlanmasını uygulamalı olarak detaylıca açıklamaya çalıştık. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Muhasebe Hata ve Hile kavramları ile türleri ve yönetemlerine ilişkin literatür çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Rasyo analiz teknikleri , formülleri ve genel kabul görmüş oranları üzerinde çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde uygulamaya yer verilmiştir. İnceleme yapılan tekstil şirletinin üç yıllık finansal tablolarına, ikinci bölümde açıkması yapılan rasyo analiz teknikleri uygunlanmış ve çıkan sonuçlara dayanarak kırmızı bayraların varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır.Çıkan sonuçlara göre yapılması gerekenler hakkında tavsiyelere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tekstil , Hata ve Hile , Rasyon Analizi , Oran Analizi, Bağımsız Denetim
Bağımsız denetçilerin hileye ilişkin sorumluluklarının finansal tablolardaki rolü ve önemi
Geçmişten günümüze gelen muhasebe hileleri günden güne artmış ve gerek ülkemizde gerekse dünya açısından önemli bir yer almıştır. ACFE Raporlarında yer edinilen hile faktörünün önüne geçilememiş günden güne miktar ve tutar olarak artış göstermiş ve günümüzde ise halen bu sayı artmaktadır. Devlet ve özel sektör açısından hile kaynaklı nedenlerden kayıplarda oldukça büyük bir yer edinilmektedir. Devlet için oluşan bu kayıplar vergi kaybı, özel sektör için oluşan bu kayıplarda kazanç kaybıdır. Özellikle Sanayi Devrimi sonucundan ortaya çıkan işletmenin faaliyet alanının genişlemesi, üretim yöntem ve modellerinin gelişmesi, işletmelerin geniş organizasyon yapılarının ortaya çıkması ve yönetimi artık işletme sahipleri değil de bu konuda uzman kişilere yaptırması, denetim mesleğini ön plana çıkartmıştır. İşletme ortaklarının işletme faaliyet alanlarından uzaklaşması sebebiyle de denetim hizmetine ihtiyaç artmıştır. İşletme yönetimi ya da işletme çalışanlarının yaptıkları hileler nedeniyle devlet ve finansal tablo kullanıcıları olumsuz yönde etkilenmekte ve finansal krizler ortaya çıkmaktadır. Özellikle Enron skandalından dolayı oluşan büyük kayıp, ekonomiye ciddi zararlar vermiş ülkelerde bundan ötürü önlem ve tedbirlerini genişletme yoluna gitmişlerdir. Sürekli artan hile kaynaklı kayıpların önüne geçilmesi için, devlet ve işletmeler bu konu hakkında çalışmalar yapmış bağımsız denetim kuruluşları oluşturmuş ve bağımsız denetçilik mesleğini meydana getirmişlerdir.
Perakende marketçilik sektöründeki hile risklerinin ölçülmesi-Değerlendirilmesi ve bir uygulama
Her işletmede ve her sektörde ortaya çıkan hile riski önemli derece sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışan personellerden şirket yöneticilerine kadar , uygun pozisyon olması halinde hile risk hali kaçınılmazdır.Bu tezimizde perakende marketçilik sektöründeki hile riski ile alakalı bir takım gelişmeleri ve neticelerini ortaya koyacağız.Perakende marketçilik sektöründe hile riskini önleyebilmek ve zamanında müdahale ederek bu riskin ortadan kalkmasını önlemeye çalışmaktır. Şirketlerdeki iyi bir iç kontrol mekanizması ve dahil edilen iç denetim biriminin önemini kapsamaktadır. Bu tez çalışmasının temel amacı; perakende marketçilik sektöründe hile riskinin ölçülmesi ve değerlendirilmesidir. Risk unsuru taşıyan alanları değerlendirilebilir ve raporlanabilir düzeye getirmek başlıca amacımdır. Bu riskin büyüklüğü yada küçüklüğü arasında bir fark olmadığını ve küçük bir risk gibi görünen olayların ileride doğabilecek neticelere yol açmasını gösterebilmektir.Uygulama olarak ise anketlere ve şirket yetkilileri ile birebir görüşmelere, risk raporlamalarına yer verilecektir. Şirketlere konulan prosedürler hileden cayma sebepleri arasındadır.En güvenilir risk, önlenebilir olan risktir.
Hile soruşturması ve denetimin yürütülmesi
Günümüzde işletmelere yönelik hile eylemleri önemli bir sorun olarak görülmektedir. Yapılan hileler hem sıklık açısından, hem tutar açısından hem de eylemlerin görülme alanı bakımından teknolojinin de gelişimiyle giderek artmaktadır. Bu eylemlerin kurban işletmeye maliyetleri göz ardı edilemeyecek seviyelerde olabilmekte hatta işletmeyi iflasa kadar götürebilmektedir. Yukarıda da bahsettiğimiz nedenlerden dolayı işletmelerin hile denetimi konusunda dikkat etmesi gereken önemli nokta, hile eyleminin gerçekleşmeden önce tespit edilmesi ve gereken önlemlerin ivedilikle alınmasıdır. Hile önleme mekanizması sayesinde işletme yöneticileri firmanın maddi ve manevi anlamda bedel ödemesini engelleyebilmektedir. Çünkü hiçbir işletmenin yöneticisi uzun ve yorucu sarf edilen çaba sonucu elde ettiği değerlerini hile eyleminin sebep olduğu bir durumla kaybetmek istemez. Hile eylemi, yapısı gereği işletmelere karşı yapılan bu eylemlerin ne aralıklarda olduğu, büyüklüğünün hangi boyutta olduğu vb. detay bilgi tüm çabalara rağmen istenildiğinde net bilgi olma özelliğini taşımamaktadır. Çalışmada, öncelikle hile kavramının tanımı yapılıp, hile türleri ve nedenleri nedenleri açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde hilenin önlenmesinden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde ise hilenin soruşturması ve denetimin yürütülmesi üzerinde durulmuştur. Anahtar Sözcükler: Hile, önleme, denetim, soruşturma
Finansal tablolarda hile-manipülasyonların sebepleri ve sonuçları açısından incelenmesi, tespiti ve bir uygulama
Günümüz dünyasında işletmeler finansal tabloların oluşturulması ve değerlendirilmesi ile ilgili süreçlerin işletmenin sürekliliği açıdan ne denli hayati bir öneme sahip olduğunu anlayabilmektedir. Bu sebepten finansal raporlama kadar verilerin oluşturulması ile ilgili süreçlerde finansal tabloların doğru değerlendirilebilmesi için çok önemlidir. Ancak bugün gelinen noktada finansal tablolar işletmenin sahibi veya ortakları kadar yatırımcıları, tedarikçileri, müşterileri, finans kuruluşlarını ve devleti de yakından ilgilendirmektedir. Birçok grubun yakından ilgilendiği finans tabloların doğruluğu işletmenin geleceği ile ilgili tüm tarafların doğru kararlar verebilmesi adına büyük önem taşımaktadır. Bu açıdan bakıldığında işletme sahibi ve ortaklarının işletmenin durumunu olduğundan iyi gösterme ve düşük vergi ödeme çabası ile hile ve manipülasyona başvurma ihtimali her zaman mevcuttur. Ancak tüm grupların hile ve manipülasyon yolu ile yanıltılmamak adına birtakım yöntemlere başvurmaları ve bazı önlemler almaları kendilerini koruyabilmeleri adına zorunludur. Burada hile ve manipülasyonun engellenmesi yönünde yapılabilecek uygulamalar ve tespit edilmesine yönelik alınabilecek önlemler neden sonuç ilişkisi açısından da değerlendirilerek anlatılmıştır. Uygulamada örnek bir senaryo üzerinden muhasebe kayıtları ile başlayan sürecin finansal tablolar ve oran analizleri yönünden değerlendirilmesi ve incelemesi yapılmıştır.
Hile riskinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi: Tekstil sektöründe bir uygulama
Küreselleşme,bilgi teknolojisi ve artan rekabet tüm dünya ülkelerinde hile riskini arttıran temel unsurlardır.Hilenin işletmeler üzerindeki olumsuz etkisine karşın Türk tekstil sektörünün hileyi önlemek,ortaya çıkarmak ve karşılık vermek için geliştirilmiş bir sistemi yoktur.Bu çalışmanın temel amacı etkili bir iç kontrol ve kurumsal yönetim ilkelerinin tekstil sektöründe ne derece yer aldığından yola çıkarak hile riskinin ölçülmesi ve değerlendirilmesidir.Çalışmada sektöre yönelik önceden hazırlanan sorular departman çalışanlarına ve departman yöneticilerine mülakat yöntemiyle sorular sorularak cevap alınmaya çalışılmaktadır.Konunun hassasiyeti, kapsamı ve çalışmada kullanılan yöntem dolayısıyla çalışma 2 firmayla sınırlı tutulmuştur.Uygulama sonucunda, tekstili sektöründe uygulanan kontrollerin yeterli olmadığı sonucuna varılmaktadır.Hile riskinin önlenmesi ve ortaya çıkarılmasında önemli bir fonksiyon üstlenen iç kontrol ve kurumsal yönetim ilkelerinin işletmeler tarafından benimsenmesi ve bu sayede hile riskinin azaltılması sağlanmalıdır.
Teknoloji geliştirme bölgelerine (Teknopark) sağlanan vergisel avantajların değerlendirilmesi ve hilelerin incelenmesi
Araştırmanın evrenini vergisel alanda istisna ve teşvik destek paketlerinin Teknopark'larda günümüz pratiği oluşturmaktadır. Tez içeriğinde ilk iki bölümde Teknopark' lara genel olarak değinilirken, son bölüm olan 'hata ve hilelere açık alanlar' kısmında Yıldız Teknik Üniversitesi Teknopark'ta yer alan bir örneklem firma ve bir hipotez fşrma üzerinde içerik sınırlandırılacaktır.
XVII. yüzyıl Osmanlı hukukunda hilenin akitlere tesiri
İslam Borçlar Hukuku sahasının temel konusu olan akitlerin kuruluşunda irade beyanı esastır. Bu beyanın iç irade olarak da ifade edilen rızaya uygun olması gerekmektedir. Tarafların karşılıklı rızalarının bulunması, irade beyanının sıhhati açısından önem arz etmekte olup akitlerin bağlayıcılığının da ön şartı olmaktadır. Dolayısıyla ikrah, hata ve hile gibi rızayı sakatlayan durumlarda, irade beyanı kusurlu kabul edildiğinden akitlerin bağlayıcılığı da zarar görmektedir. Bu çalışmada, irade bozukluklarından biri olarak kabul edilen hilenin bir fıkıh terimi olarak Hanefî doktrinindeki tarifi, çeşitleri ve akitler üzerindeki tesiri incelenmektedir. Böylece, mezhep içerisindeki farklı görüşlere de temas etmek suretiyle, hile kavramının teorik çerçevesinin çizilmesi hedeflenmiştir. Hilenin teorik boyutu ele alındıktan sonra, Hanefî mezhebinin resmî mezhep olarak kabul edildiği Osmanlı Devleti'nde, hilenin uygulamada nasıl sonuçlarının olduğunu ve teoriyle pratiğin örtüşüp örtüşmediğini görmek amacıyla XVII. yüzyıldaki veriler incelenmiştir. İlgili döneme ait fetva mecmuaları ve şer'iyye sicilleri bu noktada çalışmaya büyük katkı sağlamıştır.
Şirketlerin iç denetim birimlerinde hile denetimi ve bir uygulama
Küreselleşme ile birlikte piyasaların rekabet koşulları artmıştır. Rekabet yoğun piyasalarda sürdürülebilirliklerini koruma çabası içerisinde olan şirketler, rekabet avantajı elde edebilmek ve kârlılıklarını koruyabilmek noktasında, etik kurallar ile örtüşmeyen uygulamaları hayata geçirebilmektedirler. Örgütleri uzun vadede olumsuz olarak etkileyen etik dışı uygulamaların ortaya çıkartılması noktasında örgütlerin iç denetim süreçlerinin önemi büyüktür. İç denetim süreçleri, etik dışı uygulamaların ya da diğer bir ifade ile hileli işlemlerin ortaya çıkartılması noktasında başvurulan en önemli süreçlerden bir tanesidir. Uzun vadede örgütleri yüksek maliyetler, itibar kaybı gibi olumsuz durumlar ile karşı karşıya bırakabilme ihtimali olan hileli işlemlerin iç denetim süreçleri kapsamında ortaya çıkartılması ve iç denetim süreçlerinde iç denetim departmanlarının hile denetim süreçleri bu çalışmanın temel konusudur. Temel konu kapsamında, XYZ A.Ş'de yürütülen uygulama kapsamında, iç denetim süreçlerinde hilenin araştırılması ve hilenin ortaya çıkartılması ve raporlanması süreçlerinin incelenmiş ve tüm süreçler Uluslararası İç Denetim Standartları kapsamında değerlendirilmiştir.
Bankacılıkta dolandırıcılık yöntemleri ve tespiti
Tez çalışmasında, temel olarak bankacılık ve finans sektöründe dolandırıcılık ve hırsızlığın önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Bu amacı desteklemek için tez de bazı yazılım dilleri, veritabanı yönetim sistemi uygulamaları ve veri madenciliğinin ilgili model ve algoritmaları kullanılmıştır. Tez çalışmasındaki amaç hem maddi, manevi kayıplarının önüne geçmek hem de kurumlar için müşterilerine daha hızlı, güvenli hizmet sağlayarak şirketsel imajlarını korumaktır. Tez çalışmasında temel olarak müşterilerin geçmiş dönemlerdeki alışveriş geçmişleri veritabanı sistemlerinde tutulmuştur. Bu alışverişler kategorize edilerek hangi müşteri parasını, hangi ürün yelpazesine harcadığı saptanarak veri tabanına kayıt edilmiştir. Kategorilerde ki ürünlere yatırdığı miktarlar da göz önünde bulundurulmuştur. Tez çalışmasında banka müşterilerinin beş aylık harcamaları kategori ve miktarlarla kayıt altına alınmaktadır. Müşteri kartı belirli yöntemlerle kopyalandığı ve çalındığı durumlarda yapacağı alışverişlerin alışkanlıklarına ters düştüğü durumlarda veri madenciliği ile oluşturulmuş ağaç sonucu oluşan yapı devreye girerek dolandırılma riski belirlenecektir. Veri madenciliğinde sınıflandırma yönteminin içindeki karar ağacı ile sınıflandırma tekniğinin C4.5 algoritması kullanılmıştır. Karar ağacı tekniği ile gelişim eğitim verisi üzerinden sağlanmıştır.
Stoklarda hile ve tespit: Perakende sektöründe bir uygulama
Büyüyen ve gelişen dünyamızda teknoloji hayatımızı bütünüyle etkilemektedir. İşletmelerin teknolojiyi olabildiğince doğru ve etkin yöntemler ile kullanarak, gelişmeleri yakından takip etmeleri yönetimlerini kolaylaştırmaktadır. İşletmeler teknolojiye kendi istediği gibi yön vermeye çalışsa da insan faktörünü yönetmek göründüğü kadar basit değildir. İnsanın olduğu yerde yanlışın, hatanın, hilenin ve suiistimalin olması olasıdır. Stok hatalarını sıfırlamak mümkün olmasa da iyi bir stok yönetimi sistemi ile hatalar minimuma indirilerek kabul edilir seviyeye çekilebilir. Bu çalışma ile işletmelerin stokları olumsuz yönde etkileyen ve bozulmasına neden olan hata, hile ve suiistimal ihtimallerini minimuma indirmek ve hile denetimini yapabilmek için hile türlerinin ve özelliklerinin bilinmesi gerektiği anlatılmaya çalışılmıştır. Perakende sektöründe faaliyet gösteren örnek işletmede karşılaşılan hileler incelenmiş ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Anahtar Kelime: Hile, Stok, Stok Yönetimi, Perakende Sektörü
Yasadışı madde tarama ve idrar bütünlüğü testlerine hile katma yöntemlerinin etkisinin incelenmesi
Yasadışı madde analizi yapan laboratuvarlara başvuran olguların, madde kullanımını gizlemek ya da negatif sonuç elde edebilmek için çeşitli hilesel girişimlere başvurdukları bilinmektedir. Örneğe müdahale; örneği seyreltme, örneği değiştirme veya hile amacıyla madde katma şeklinde olabilmektedir. Çalışmamızda 2015 yılında laboratuvarımıza başvuran 5709 olgunun yasadışı madde tarama sonuçları değerlendirilmiştir. Kreatinin değeri <20 mg/dl olan olguların madde/kreatinin değerleri normalize edilerek tekrar değerlendirilmiştir. Örnek değiştirmeye teşebbüs eden kişilerin izledikleri yollar ve tutanakları incelenmiştir. Hile katma yöntemlerinin incelenmesi amacıyla ise 11-nor-9-karboksi-Δ9-tetrahidrokannabinol (Δ9-THC-COOH), amfetamin (AMP) ve 3,4-metilendioksi-metamfetamin (MDMA) pozitif olan yasal sınırlara yakın bir idrar havuzu hazırlanmıştır. Havuzdan alınan idrar örneğine evsel hile katma ajanlarından çamaşır suyu, sirke, lavabo açıcı ve göz damlası değişen miktarlarda eklenmiş ve örneklerin fiziksel özellikleri incelenip, idrar bütünlüğünü testleri uygulanmış, iki farklı ticari marka kart test ve immunoassay tekniği ile analizler yapılmıştır. Olguların (n=5709) %2,15'inin (n=123) <20 mg/dl kreatinin değerine sahip olduğu ve bu olgular içerisinde 11 olgunun örneği seyreltmiş olduğu belirlenmiştir. Örnek toplama aşamasında yapılan gözetimlerde olguların (n=5709) %0.17'sinin (n=10) sahte idrar verme girişiminde bulunduğu tespit edilmiştir. %10 (v/v) çamaşır suyu katılan örneklerde immunoassay sonuçları incelendiğinde Δ9-THC-COOH yanlış negatif sonuç verdiği, MDMA'nın eklenen sirke hacmi artıkça negatif sonuç verdiği gözlenmiştir. Eklenen lavabo açıcı, cihazda analiz testlerinin çalışmasını engellerken, göz damlası immunosassay sistemlerinde hiçbir değişikliğe yol açmadığı saptanmıştır. Yasadışı madde analizi yapan laboratuvarlarda, emniyet&gözetim zincirine uygun olarak yapılan, pre analitik, analitik ve post analitik aşamaların birlikte yapılmasının önemi ve gerekliliği ortaya konmuştur. Kreatinin değerinin toplumlara göre farklılık göstermesi nedeniyle her toplumun laboratuvarların bulundukları bölgeye ait kreatinin değeri hesaplanarak normalizasyon yapılması gerekmektedir.
Adli muhasebe ile banka iç denetimi arasındaki ilişki: Vak'a analizi
1980'li yıllarda yaşanan ve skandal olarak nitelenen uluslararası ve büyük ölçekli muhasebe hileleri ve yolsuzluklar (Enron, Arthur Andersen vb.) muhasebe ve denetimin önemini göstermiş ve öncelikle Amerika'da, "Forensic Accounting" olarak bilinen ve Türkçemize "Adli Muhasebe" olarak çevrilen özel bir muhasebe ve denetim mesleğini gündeme getirmiştir. Amerikan Sermaye Piyasası Kurulu (SEC)'in yaptığı düzenlemeler ve çıkarılan yasalarla, olumsuz durumların tekrar yaşanmaması için adli muhasebeciler şirketlerde istihdam edilmeye başlanmıştır. Ülkemizde henüz bir meslek olarak faaliyet göstermeyen adli muhasebe ile ilgili olarak literatürde çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmamızda, adli muhasebe ile iç denetim ilişkisi özellikle iç denetimin en eski ve sektörün öncüsü olarak kabul gören banka iç denetimi (banka müfettişleri) ilişkisi ortaya konulmak istenmiş olup, banka müfettişlerinin çalışmaları verilerek adli muhasebe tanımı ve faaliyetleri ile uygunluğu gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın adli muhasebenin tanım ve tarifi ile eğitim ve mesleki formasyonu için yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı değerlendirilmiştir.
Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle malvarlığına karşı işlenen suçlar
İnternet araçlarının ve teknolojinin gelişimiye birlikte insanlar arasındaki etkileşim de hızla artmıştır, bunun sonucunda uyuşmazlıkların artması da kaçınılmaz olmuştur. Teknolojinin gelişimiyle birlikte malvarlığına karşı işlenen suçlarda da bazı değişimler ortaya çıkmıştır. Geçmiş yıllarda, failin mağdur ile yüz yüze gelmesi ve failin ikna kabiliyetiyle işlenmesi mümkün olan dolandırıcılık suçları; özellikle internet ve sosyal medya kullanımının yaygınlaşması, bankacılık işlemlerinde bilişim sistemlerinin kullanılmasının artması sonucunda daha kolay bir şekilde işlenmeye başlamıştır. Basit ve kaba hırsızlık suçları ise teknolojik gelişimle birlikte internet üzerinden gerçekleşmektedir. Dolandırıcılık ve hırsızlık suçlarının işlenişinde bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması; failin mağdura ulaşmasında bilişim sistemlerinin sağladığı kolaylık ve hız ile daha kolay olması, faillerin bilişim sistemlerini kullanarak kendisini saklamasının daha kolay oluşu, bir seferde çok fazla sayıda mağdura ulaşabilmesi gibi sebeplerle nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. Çalışmamızın amacı; dolandırıcılık ve hırsızlık suçlarının bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle oluşan nitelikli halini ayrıntılı bir şekilde incelemektir. Böylece, bir fiilin dolandırıcılık ve hırsızlık suçunu veya bu suçların incelemeye konu nitelikli halini oluşturup oluşturmayacağı hususunu tespit edebilmek amaçlanmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda; dolandırıcılık ve hırsızlık suçlarının temel şekli ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmuştur. İncelemeye konu nitelikli hal ile ilgili kavramlar ve bu nitelikli halin oluşma koşulları, teorik açıklamalar ve uygulamadan örnek Yargıtay kararları ele alınarak ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca incelemeye konu suçlarda soruşturma usulleri ile soruşturmada karşılaşılan güçlükler, bu hususta dikkat edilmesi gereken hususlar Türk Hukuk Doktrini ile Yargıtay kararları ışığında değerlendirilmiştir.
Muhasebede hilenin önlenmesi ve kullanılan yöntemler: Osmaniye ilinde gerçekleşen adli vaka örnekleri ve analizleri
Bu araştırmada muhasebede hilenin önlenmesi ve kullanılan yöntemler hakkında bilgiler yer almaktadır. Yapılan bu çalışma kapsamında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda yer alan kanun maddelerinden faydalanılmış olup, ayrıca ikincil verilerden de faydalanılmıştır. Bu araştırmanın amacı; İşletmeler, örgütsel yapıları ve faaliyetleri nedeniyle hileye karşı savunmasızdır. Bu nedenle muhasebe hilelerinin ortaya çıkartılarak alınabilecek önlemlerin neler olduğunun ortaya konulması, muhasebe hilesi yapma nedenlerinin tespit edilmesi, muhasebe sisteminde yapılan yanlışların hata mı yoksa hile mi olduğunun ayırt edilmesidir. Teknolojinin hızla geliştiği dünyamızda bu gelişmelere paralel olarak artan işlem sayıları ve tutarları da dikkate alındığında, muhasebe hilelerini önlemek amacıyla hangi yöntemlerin kullanılabileceğine dair açıklamalar yapıldıktan sonra çalışmanın sonuç bölümünde tartışıldı. Uygulama bölümünde ise Osmaniye ilinde yaşanmış adli vakalar analiz edilerek sonuç ve önerilerde bulunulmuştur.
Finansal tablo hilelerinin tespit edilmesinde kullanılan veri madenciliği yöntemleri ve Borsa İstanbul'da bir uygulama
Bağımsız denetimden geçmiş, makul bir düzeyde güvence almış işletmeler ile ilgili dünyada ve ülkemizde yaşanan finansal skandallar bu işletmelerin yayınlamış olduğu finansal raporlarının doğruluğunun ve güvenilirliğinin tartışılmasında etkili olmuştur. Finansal raporların tartışılması da bilgi kullanıcılarının alacağı kararlarda tereddüt yaşamalarına sebep olmuştur. Bu araştırmada bilgi kullanıcılarının tereddütlerini gidermek ve finansal tablolarda oluşmuş veya oluşması muhtemel finansal tablo hile riskini belirli bir güvence düzeyinde tahmin edebilmek için bir model geliştirilmiştir. Araştırmada veri olarak; 2012-2019 yılları arasında Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren Yakın İzleme Pazarı, Yıldız Pazar ve Ana Pazar gruplarında yer alan 144 işletmenin bağımsız denetim raporları ile finansal tablolarından elde edilen veriler kullanılmıştır. 48'i Yakın İzleme Pazar'ı, 96'sı da Yıldız Pazar ile Ana Pazar gruplarında bulunan işletmelerin finansal tablolarından elde edilen ve alanyazında da finansal tablo hilelerinin tespitinde kabul gören oranlar, veri madenciliği uygulamalarından olan yapay sinir ağları yöntemi kullanılarak analiz edilmek suretiyle bir yapay sinir ağı modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen model, finansal tablolardaki hile riskini %88,89 oranında doğru tahmin ederek başarılı bir sonuç ortaya çıkarmıştır. Araştırma sonuçları, geliştirilen modelin, işletmelerin finansal tablo hile riski taşıyıp taşımadığına ilişkin olarak bilgi kullanıcılarının kararlarında fayda sağlayacağı yönünde değerlendirilmiştir. Modelin parametrelerinin kullanımının, bilgi kullanıcılarının yatırım yapacağı işletmeler hakkında finansal tablo hile riski taşıyıp taşımadığı ile ilgili güçlü bir güvence vereceği ve bilgi kullanıcılarına faydalı olacağı kanaatine varılmıştır.
Otel işletmelerinde hata ve hile önleme aracı olarak iç kontrol
DOKTORA TEZ OZU OTEL İŞLETMELERİNDE HATA VE HİLE ÖNLEME ARACI OLARAK İÇ KONTROL Murat Azaltun İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temmuz 1998 Danışman: Prof. Dr. Ferruh Çömlekçi Hata ve hileler otel işletmesinin amaçlarına ulaşmasını engelleyen riskler arasında yer alır. Otel yönetimi hata ve hilelerin azaltılacağı ortamın hazırlanmasından sorumludur. Otel yönetimi bu sorumluluğunu etkin bir iç kontrol sistemi kurup işleterek yerine getirebilir. Hata ve hilelerin sıfırlanması mümkün değilken, iç kontrolün etkinliği oranında hata ve hileler de en aza indirilmiş olacaktır. Tezimizde otel işletmelerinde hata ve hileleri en aza indirecek iç kontrolün nasıl kurulması ve çalıştırılması gerektiği ortaya konmuştur. Öncelikle literatür ağırlıklı hata ve hileler ile iç kontrol detaylı olarak açıklanmış ve otellerde karşılaşılacak hata ve hileler belirtilip iç kontrolün nasıl geliştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Otellerde iç kontrolün kurulma ve işletilmesini sistematik bir şekilde anlatabilmek için faaliyet döngüleri yaklaşımı kullanılmıştır. Oteldeki faaliyetlerin aksamadan yapılmasını sağlamak için, konuk hizmetleri döngüsü, gelir döngüsü, harcama döngüsü, bina yönetim döngüsü, stratejik planlama döngüsü ve raporlama döngüsü birlikte çalıştırılmalıdır. Her bir döngüdeki olması gereken iç kontrol politika ve prosedürleri ortaya konduktan sonra, bunun uygulamada nasıl yapıldığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Türkiye'nin hızla büyüyen ve ilk otelcilik zinciri olan Dedeman Otelcilik A.Ş.'ne bağlı olan Dedeman İstanbul'da gözlem ve yüzyüze görüşme yöntemleri ile iç kontrol yerinde incelenmiş ve iç kontrolün hata ve hileleri azaltmadaki gücü ortaya konmuştur. İnsana özgü hata ve hile çeşitleri nasıl sınırlanamazsa, iç kontrolün de bir yeterlilik sınırı yoktur. Uygulamada iç kontrolün teknoloji destekli olarak sürekli geliştirildiği ve geliştirilmeye de devam edeceği görülmüştür. Ayrıca, oteldeki iç kontrolün etkinliğini artırdıkça, otelin ve yöneticilerin amaçlara ulaşma başarısı da yükselmektedir.